Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sỏi thận - triệu chứng và dự phòng

Sỏi thận là những viên sỏi cứng hình thành ở một hoặc cả hai bên thận. Sỏi thận có thể gây ra những cơn đau ở lưng dưới, được biết đến như cơn đau quặn thận.

Sỏi thận - triệu chứng và dự phòng

Triệu chứng của sỏi thận

Nhiều viên sỏi thận quá nhỏ, không đủ đề gây đau đớn. Tuy nhiên, những viên sỏi lớn có thể gây tắc niệu quản - ống dẫn từ thận đến bàng quang. Việc này có thể gây ra những triệu chứng như:

  • Đau ở một bên hoặc hai bên lưng dưới
  • Những cơn co thắt đột ngột gây đau đớn thường bắt đầu từ phần lưng phía dưới xương sườn, sau đó di chuyển xuống dưới và xung quanh phía trước bụng.
  • Đi tiểu ra máu
  • Cảm thấy mệt mỏi hoặc nôn mửa.
  • Đi tiểu nhiều hơn bình thường, có thể cảm thấy buốt khi đi tiểu

Cơn đau gây ra do sỏi thận, còn gọi là cơn đau quặn thận có thể rất nghiêm trọng. Bạn cảm thấy đau ở vị trí nào phụ thuộc vào việc viên sỏi đã đi được bao xa trong niệu quản trước khi bị tắc lại. Nếu vị trí bị tắc nghẽn là ở thận hoặc ở niệu quản trên, bạn có thể cảm thấy đau ở lưng dưới. Nếu viên sỏi  tắc ở phần dưới của niệu quản, bạn có thể cảm thấy đau ở háng hoặc ở cơ quan sinh dục.

Cơn đau có thể đánh thức bạn khi bạn đang ngủ và có thể kéo dài từ 3-18 tiếng. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào của sỏi thận, bạn nên đến gặp bác sỹ ngay.

Chẩn đoán sỏi thận

Nếu bạn được chẩn đoán là có sỏi thận, bác sỹ sẽ kiểm tra nước tiểu của bạn, sử dụng một que thăm để kiểm tra các dấu hiệu nhiễm trùng và máu trong nước tiểu. Mẫu nước tiểu có thể được gửi đến phòng thí nghiệm để tiến hành các xét nghiệm sâu hơn. Bác sỹ có thể yêu cầu bạn làm xét nghiệm máu để kiểm tra việc nhiễm trùng và đo nồng độ các chất khoáng nhất định có thể gây sỏi thận. Xét nghiệm máu cũng có thể cho biết thận của bạn hoạt động có tốt không.

Bác sỹ cũng có thể sẽ yêu cầu bạn làm nhiều xét nghiệm để chẩn đoán và kiểm tra kích thước, vị trí và loại sỏi thận. Các xét nghiệm có thể bạn sẽ phải làm bao gồm:

Chụp CT: Dùng tia X để thu hình ảnh ba chiều của thận và hệ tiết niệu. Chụp CT sẽ cho thấy kích thước và vị trí viên sỏi nếu có.

Chụp X quang hệ tiết niệu bằng đường tĩnh mạch (IVU): Sử dụng một loại màu nhuộm đặc biệt để nhìn thấy hệ tiết niệu và bất kỳ viên sỏi nào trên ảnh chụp X quang. Bạn có thể phải làm xét nghiệm này nếu ở bệnh viện không sẵn có dịch vụ chụp CT.

Siêu âm: Dùng sóng siêu âm để chụp ảnh thận và hệ tiết niệu của bạn.

Chụp X quang: Sỏi thận thường có chứa canxi và sẽ có màu trắng trên phim X quang.

Bác sỹ cũng có thể lấy được mẫu sỏi thận bằng việc lọc nước tiểu qua giấy lọc. Viên sỏi sẽ được phân tích để xác định loại sỏi, từ đó định hướng cho việc điều trị và dự phòng.

Điều trị sỏi thận

Việc điều trị sẽ phụ thuộc vào kích thước viên sỏi, mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng và việc trước đây bạn đã từng bị sỏi thận hay chưa. Đa số sỏi thận sẽ được điều trị mà không cần tới can thiệp y tế. Nếu bạn không quá đau và không có bất kỳ biến chứng nào, bạn có thể chữa tại nhà. Mặc dù vậy, bạn sẽ cần một vài loại thuốc giảm đau do bác sỹ kê đơn để làm giảm các triệu chứng. Bác sỹ cũng sẽ yêu cầu bạn uống nhièu nước để có thể làm tan viên sỏi thận

Can thiệp y tế

Bạn sẽ cần các can thiệp y tế thay vì điều trị tại nhà nếu bạn:

  • Vẫn cảm thấy đau sau khi uống thuốc giảm đau 1 giờ hoặc cơn đau quay trở lại
  • Cảm thấy quá đau và không thể xử lý tại nhà được
  • Có các dấu hiệu nhiễm trùng như tăng nhiệt độ và/hoặc nước tiểu đục
  • Không thể đi tiểu được
  • Mất nước vì nôn hoặc mệt mỏi
  • Chỉ có một bên thận hoạt động
  • Đang mang thai

Nếu bác sỹ nghĩ bạn bị nhiễm trùng, bạn sẽ được kê các loại thuốc kháng sinh.

Nếu viên sỏi của bạn nhỏ hơn 10 mm (1cm) và không cần phải lấy ra ngay lập lức, bác sỹ sẽ kê cho bạn các loại thuốc chẹn alpha. Những loại thuốc này sẽ khiến cho viên sỏi trôi ra ngoài theo nước tiểu.

Nếu viên sỏi của bạn quá lớn và không thể tự trôi ra ngoài theo nước tiểu, bác sỹ có thể sẽ tiến hành thủ thuật để lấy nó ra. Thủ thuật có thể là tán sỏi ngoài cơ thể, tán sỏi qua nội soi niệu quản hoặc tán sỏi thận qua da.

Dự phòng sỏi thận

Nếu bạn có sỏi thận, bác sỹ sẽ khuyên bạn tăng cường uống nước để giảm nguy cơ phát triển thêm sỏi thận. 

Nếu bạn có sỏi canxi, bạn nên:

  • Giảm tiêu thụ muối xuống dưới 3 gam muối một ngày. Không cho thêm muối vào thức ăn và không ăn các loại thức ăn chế biến sẵn.
  • Giảm tiêu thụ các loại thực phẩm chứa nhiều oxalat như socola, trà, đại hoàng, rau bina, ngũ cốc và dâu tây
  • Ăn ít thịt, cá và thịt gia cầm. Gan, thận, cá trích còn nguyên da, cá mòi, cá cơm và da thịt gia cầm làm tăng lượng axit uric trong nước tiểu của bạn.
  • Không uống vitamin C quá 500 -1000mg một ngày bởi vitamin C sẽ gây ra việc hình thành oxalat trong cơ thể. Bạn cũng không nên sử dụng các chế phẩm có chứa vitamin D như dầu cá và vitamin tổng hợp bởi chúng sẽ làm tăng lượng canxi bạn tiêu thụ.

Tùy thuộc vào loại sỏi thận, bác sỹ có thể kê thêm một vài loại thuốc để dự phòng sỏi thận tái phát sau này.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Dự phòng sỏi thận bằng chế độ ăn hằng ngày

Bình luận
Tin mới
  • 25/05/2018

    Giảm thiểu nhiễm trùng bàng quang

    Niệu đạo là ống đưa nước tiểu ra khỏi cơ thể. Khi vi khuẩn xâm nhập vào niệu đạo, chúng có thể bám vào thành bàng quang và nhân lên rất nhanh. Hậu quả của tình trạng nhiễm trùng này có thể gây ra các triệu chứng không thoải mái như bất ngờ muốn đi tiểu, đau khi đi tiểu và đau bụng.

  • 25/05/2018

    4 loại thực phẩm làm trắng răng tự nhiên

    Một nụ cười trắng sáng giúp bạn tự tin, tươi tắn và năng động hơn. Để bảo vệ nụ cười, bạn không nên sử dụng cà phê, rượu vang đỏ, nước ngọt trong thời gian dài. Tránh sử dụng loại thực phẩm gây nhuộm màu răng. Kết hợp với chải răng, dùng chỉ tơ nha khoa, nước súc miệng 2 ngày/lần. Đồng thời lựa chọn thực phẩm thúc đẩy trắng răng, tăng cường sức khỏe răng miệng là rất cần thiết.

  • 25/05/2018

    Oral sex - Cách giảm nguy hại

    Oral sex cũng là hình thức quan hệ có nguy cơ cao đối với hầu hết các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Bạn muốn biết làm thế nào để giảm nguy hại từ Oral sex ? Đây là câu trả lời.

  • 25/05/2018

    Suy giáp và cường giáp có gì khác nhau?

    Tuyến giáp, một tuyến hình bướm nằm ở cổ, đóng vai trò điều hòa sự trao đổi chất. Tuyến giáp không hoạt động hiệu quả có thể ảnh hưởng đến mọi khía cạnh sức khỏe.

  • 25/05/2018

    Khoai tây và khoai lang: Loại nào tốt hơn?

    Cả khoai tây và khoai lang đều được coi là thực phẩm lành mạnh, giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu bạn muốn chọn ra loại khoai tốt nhất, hãy tìm hiểu bài viết dưới đây.

  • 25/05/2018

    Tác hại của nạo phá thai

    Hàng năm có khoảng 46 triệu trường hợp phá thai trên thế giới, trong đó có 20 triệu trường hợp phá thai không hợp pháp, các trường hợp này thường xảy ra ở các nước đang phát triển, đó là nguyên nhân cướp đi gần 1 triệu sinh mạng của chị em phụ nữ do những tai biến và biến chứng của phá thai không an toàn. Việt Nam là một trong những nước có tỉ lệ phá thai cao nhất ở Châu Á và thế giới.

  • 25/05/2018

    13 phương pháp trị đau đầu không dùng thuốc

    Một thống kê gần đây cho thấy, có hơn 47 triệu người Mỹ đã từng bị đau đầu nặng hoặc suy nhược thần kinh trong 3 tháng qua. Trong đó, bệnh đau nửa đầu ảnh hưởng đến 9% dân số Hoa Kỳ và ngốn chi phí điều trị khoảng 1 tỷ USD mỗi năm.

  • 25/05/2018

    7 bước chăm sóc da mùa hè

    7 bước sau sẽ giúp bạn xua tan mụn trứng cá cũng như làn da bóng nhờn, trả lại làn da đẹp cho bạn trong mùa hè.

Xem thêm