8 tác dụng phụ nguy hiểm của các loại thực phẩm chức năng phổ biến

1. Vitamin tổng hợp: Không thể thay thế cho thực phẩm

Vitamin tổng hợp là loại thực phẩm bổ sung phổ biến nhất cho mọi lứa tuổi, nhưng bằng chứng hỗ trợ lợi ích của chúng còn hạn chế. Hầu hết các chuyên gia đều đồng ý rằng thực phẩm là cách tốt nhất để bổ sung vitamin. Một số tác dụng phụ nghiêm trọng của các vitamin có trong vitamin tổng hợp bao gồm:

• Beta-carotene có thể làm tăng nguy cơ ung thư phổi ở những người có nguy cơ cao, chẳng hạn như người hút thuốc và những người tiếp xúc với amiăng.
• Vitamin K có thể làm giảm hiệu quả của warfarin, một loại thuốc làm loãng máu.
• Sắt và đồng có thể góp phần gây ra tình trạng thừa sắt hoặc thừa đồng, làm tăng nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ, tiểu đường và bệnh tim mạch.
• Canxi và kẽm có thể làm giảm hiệu quả của một số loại kháng sinh.

Đọc thêm tại bài viết dưới đây: Uống vitamin tổng hợp có hại gì không?

2. Vitamin D: Nguy cơ ngộ độc canxi

Vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi. Việc bổ sung quá nhiều vitamin D trong nhiều tháng hoặc lâu hơn có thể dẫn đến tăng canxi huyết, có thể gây ra:

• Buồn nôn
• Nôn mửa
• Yếu cơ
• Đau
• Mất cảm giác thèm ăn
• Mất nước
• Sỏi thận
• Rối loạn tâm thần kinh

Ngộ độc vitamin D nghiêm trọng có thể dẫn đến:

• Rối loạn nhịp tim
• Suy thận
• Vôi hóa các mô mềm, như van tim và mạch máu.
• Tử vong

Các nguồn vitamin D tự nhiên, như ánh nắng mặt trời và thực phẩm, không gây ra những biến chứng này.

3. Omega-3: Biến chứng về miễn dịch và chảy máu

Axit béo Omega-3 (thường có trong viên dầu cá) có thể gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng khi dùng với liều lượng cao. Chúng bao gồm:

• Suy giảm chức năng miễn dịch do phản ứng viêm giảm đi bởi axit béo omega-3.
• Chảy máu kéo dài do giảm khả năng kết tập tiểu cầu, khi các tế bào máu vón cục lại để tạo thành cục máu đông.

Việc thảo luận về liều lượng dầu cá với bác sỹ là rất quan trọng. Các chuyên gia khuyên nên bổ sung hai axit béo omega-3 chuỗi dài—axit eicosapentaenoic (EPA) và axit docosahexaenoic (DHA)—với liều lượng không quá 5 gam (g) mỗi ngày.

4. Vitamin C: Sỏi thận và tương tác thuốc

Việc bổ sung vitamin C nhìn chung an toàn và hiếm khi gây ngộ độc vì đây là vitamin tan trong nước (có nghĩa là lượng dư thừa sẽ được đào thải qua nước tiểu).

Tuy nhiên, có một số bằng chứng cho thấy liều cao vitamin C có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận, đặc biệt là ở nam giới và những người đã có tiền sử mắc sỏi thận.

Việc bổ sung vitamin C cũng có thể gây ra tương tác nguy hiểm với một số loại thuốc. Điều quan trọng là phải thảo luận với bác sĩ về việc bổ sung vitamin C vào chế độ ăn uống hàng ngày nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thuốc nào sau đây:

• Hóa trị
• Bức xạ
• Thuốc statin

5. Canxi: Nguy cơ xơ cứng động mạch

Việc bổ sung canxi có thể làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch (xơ cứng động mạch), dẫn đến các triệu chứng như:

• Suy thận
• Giảm sức mạnh cơ bắp 
• Táo bón
• Buồn nôn
• Giảm cân
• Mệt mỏi
• Rối loạn nhịp tim
• Nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch cao hơn

Việc bổ sung quá nhiều canxi có thể dẫn đến các biến chứng sức khỏe nghiêm trọng. Mặc dù các nghiên cứu vẫn chưa thống nhất, nhưng các nhà khoa học tin rằng việc bổ sung nhiều canxi có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh sau:

• Bệnh tim mạch
• Sỏi thận
• Ung thư tuyến tiền liệt

Các chuyên gia khuyến cáo người lớn từ 19 đến 50 tuổi không nên bổ sung quá 2.500 miligam (mg) canxi mỗi ngày, và đối với những người từ 51 tuổi trở lên, giới hạn trên được giảm xuống còn 2.000 mg để tránh tác dụng phụ.

6. Magiê: Các vấn đề về tiêu hóa và độc tính

Uống liều cao magie từ thực phẩm chức năng có thể gây ra các tác dụng phụ khó chịu ở đường tiêu hóa, chẳng hạn như đau quặn bụng, đầy hơi và tiêu chảy.

Khi dùng với liều lượng trên 5.000 mg mỗi ngày, hoặc ở những người có chức năng thận kém, magie có thể dẫn đến ngộ độc, một hiện tượng hiếm gặp nhưng nguy hiểm.

Các triệu chứng ngộ độc magie bao gồm:

• Huyết áp thấp và ngất xỉu
• Buồn nôn
• Nôn mửa
• Mặt đỏ ửng
• Không thể đi tiểu
• Trầm cảm
• Mệt mỏi và yếu cơ
• Khó thở
• Nhịp tim không đều
• Ngừng tim (đau tim)

Người lớn từ 19 tuổi trở lên không nên dùng quá 350 mg magie mỗi ngày để tránh tác dụng phụ và giảm nguy cơ nhiễm độc.

Tham khảo thêm bài viết: Tăng đề kháng, nên bổ sung vi chất tổng hợp hay đơn chất?

7. Men vi sinh: Nguy cơ nhiễm trùng ở các nhóm dễ bị tổn thương

Men vi sinh là các vi sinh vật sống có thể có tác động tích cực đến sức khỏe của bạn. Đôi khi chúng được gọi là "vi khuẩn tốt".

Khi dùng men vi sinh, một số người có thể gặp phải tác dụng phụ như đầy hơi, chướng bụng và khó chịu dạ dày.

Tuy nhiên, những người bị suy giảm miễn dịch hoặc ốm nặng nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi sử dụng men vi sinh, vì chúng có thể dẫn đến nhiễm trùng nghiêm trọng, chẳng hạn như:

• Nhiễm khuẩn huyết: Tình trạng nhiễm trùng do vi khuẩn trong máu; còn được gọi là nhiễm trùng máu 
• Nhiễm nấm huyết: Nhiễm trùng do nấm trong máu.

8. Sắt: Quá liều có thể gây nguy hiểm

Việc bổ sung sắt với liều lượng thấp có thể gây ra nhiều tác dụng phụ về tiêu hóa, và liều lượng rất cao có thể gây nguy hiểm.

Mặc dù hiếm gặp, nhưng vẫn có thể xảy ra tình trạng quá liều sắt. Từ năm 1997, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã yêu cầu bất kỳ loại thuốc bổ sung sắt nào được bán ở Hoa Kỳ với liều lượng cao hơn 30 mg phải có nhãn cảnh báo mạnh và bao bì đóng gói từng viên riêng lẻ.

Quá liều sắt có thể gây ra:

• Mất máu
• Hôn mê
• Co giật
• Tử vong
• Hoại tử ruột
• Suy tạng
• Sốc