Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

7 sai lầm khiến việc đeo khẩu trang kém hiệu quả

Việc đeo và chăm sóc khẩu trang đúng cách sẽ tạo ra sự khác biệt lớn trong việc ngăn chặn sự lây lan của loại virus, vi khuẩn trong không khí. Tất nhiên, giá trị bảo vệ của khẩu trang một phần phụ thuộc vào cách chúng được sử dụng. Nếu bạn chưa được tiêm chủng và liều lĩnh trong việc đeo khẩu trang hoặc vụng về khi xử lý hoặc tháo khẩu trang, bạn có thể khiến bản thân và những người khác gặp nguy hiểm.

Vậy những rủi ro phổ biến nhất khi đeo khẩu trang là gì và làm cách nào chúng ta có thể tránh chúng?

Sai lầm 1: Bỏ khẩu trang

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ, bất kỳ ai từ 2 tuổi trở lên chưa được tiêm chủng đều nên đeo khẩu trang vải khi tiếp xúc với những người không sống cùng nhà với họ. (Những người đã được tiêm chủng đầy đủ có thể không đeo khẩu trang trong nhiều trường hợp, trừ khi được yêu cầu.)

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ, khẩu trang hoạt động như một rào cản, ngăn các giọt truyền nhiễm rơi vào người khác hoặc bay vào không khí. Đây là điều quan trọng, vì COVID-19 lây lan thường xuyên nhất qua các giọt bắn từ đường hô hấp hoặc khí dung (trái ngược với các bề mặt dùng chung) và mọi người càng ở gần nhau thì nguy cơ lây truyền càng cao, theo một đánh giá tháng 9 năm 2020 trong Annals of Internal Medicine​.

Theo một bài bình luận tháng 7 năm 2020 trên ​Clinical Infectious Diseases​ có chữ ký của hơn 200 nhà khoa học, khả năng lây lan COVID-19 trong không khí đặc biệt đáng lo ngại ở những không gian kín, đông đúc hoặc kém thông gió. Hãy đảm bảo rằng bạn luôn mang theo khẩu trang khi đi du lịch. Khi bạn ra ngoài, việc đó cần trở thành một phần thói quen của bạn: Bạn có chìa khóa, có điện thoại, có khẩu trang.

Sai lầm 2: Đeo khẩu trang không vừa vặn

Hãy đảm bảo mũi, miệng và cằm của bạn được che kín khi đeo khẩu trang. Sự phù hợp phù hợp là điều quan trọng. Bạn không nên đeo khẩu trang quá chật đến mức cản trở khả năng thở của bạn, nhưng nó cũng phải vừa vặn với khuôn mặt để có thể cố định.

Thật vậy, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ cho biết việc đeo khẩu trang vừa khít với khuôn mặt của bạn có thể giúp đạt hiệu quả tới 95%. Bạn có thể đeo khẩu trang vừa khít hơn bằng cách đắp một lớp khẩu trang vải lên trên khẩu trang phẫu thuật, thắt nút quai tai và nhét vào hai bên của khẩu trang phẫu thuật hoặc đeo miếng đệm khẩu trang hay tấm phủ nylon lên trên khẩu trang.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Khuyến cáo của CDC Hoa Kỳ về việc đảm bảo an toàn trong kỳ nghỉ lễ

Sai lầm 3: Chạm hoặc kéo mạnh khẩu trang của bạn

Hãy nhớ rằng, việc đeo khẩu trang chủ yếu nhằm mục đích ngăn ngừa lây nhiễm cho người khác. Vì vậy, nếu bạn liên tục thực hiện việc kéo khẩu trang xuống, điều đó sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh cho người xung quanh. Nếu bạn tháo khẩu trang và sau đó ho hoặc bắt đầu nói chuyện, bạn có khả năng lây lan Covid-19.

Việc giữ khẩu trang tại chỗ sẽ hạn chế lượng virus mà bạn thải ra môi trường. Chạm vào mặt trước của khẩu trang cũng gây nguy hiểm cho người đeo. Nếu bề mặt bên ngoài tiếp xúc với các hạt virus và bạn chạm vào khẩu trang rồi chạm vào mặt mình thì bạn có khả năng lây nhiễm cho chính mình.

Sai lầm 4: Bỏ qua xà phòng và nước (hoặc nước rửa tay)

Trước khi đeo khẩu trang, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ khuyên bạn nên rửa tay và nếu vô tình chạm vào khẩu trang khi ra ngoài, bạn nên rửa lại. Nếu đi ăn ngoài, bạn sẽ phải tháo khẩu trang khi ăn, vì vậy đừng quên mang theo nước rửa tay. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ, sau khi về nhà, hãy tháo dây khẩu trang, gập các góc bên ngoài của khẩu trang lại với nhau và cho vào máy giặt và rửa tay ngay lập tức.

Sai lầm 5: Không giặt khẩu trang vải

Tốt nhất, nên giặt khẩu trang (và đồ lót) sau mỗi lần sử dụng.

Cách giặt và làm khô khẩu trang của bạn

  • ​Trong máy giặt:​ Cho khẩu trang vào máy giặt thông thường của bạn, cài đặt nhiệt độ ấm nhất để phù hợp với loại vải bạn đang giặt
  • Bằng tay:​ Kết hợp 4 thìa cà phê thuốc tẩy với một lít nước và giặt khẩu trang trong hỗn hợp đó. Hoặc, sử dụng xà phòng hoặc chất tẩy rửa cùng với nước nóng, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
  • Sấy khô:​ Để khẩu trang khô ở nhiệt độ cao hoặc phơi khô trong không khí, tốt nhất là phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời.

Ngoài ra, bạn có thể kéo dài chu trình giặt của mình bằng mẹo này: Mua 7 chiếc khẩu trang, một chiếc cho mỗi ngày trong tuần và treo chúng ở nơi ấm áp sau khi sử dụng. Đến ngày thứ tám, chiếc khẩu trang đầu tiên sẽ sẵn sàng để sử dụng lại. Theo báo cáo tháng 4 năm 2020 trên Tạp chí Y học New England, SARS-CoV-2 chỉ sống trên các bề mặt trong vài giờ đến vài ngày.

Theo Mayo Clinic, một lý do khác để giặt khẩu trang là để tránh mụn. Bằng cách làm sạch khẩu trang sau khi đeo, bạn sẽ loại bỏ các tế bào da và dầu có thể bám vào khẩu trang và có khả năng gây kích ứng da và nổi mụn. Hãy chọn chất tẩy rửa không có mùi thơm khi giặt khẩu trang.

Sai lầm 6: Tái sử dụng khẩu trang dùng một lần

Bạn có thể mua trực tuyến nhiều loại khẩu trang không dùng trong y tế để sử dụng hàng ngày. Chúng nhẹ và dùng một lần, nhưng liệu chúng có an toàn khi tái sử dụng không? Các chuyên gia cho rằng đây có lẽ không phải là một ý tưởng hay. Các lớp lọc có thể xuống cấp. Các dây đeo vòng tai có thể kéo dài ra hoặc chúng bị bẩn. Nếu bạn mua khẩu trang chỉ dùng một lần thì bạn không nên tái sử dụng chúng. Điều này sẽ giúp bạn không trở thành mối nguy hại cho ai đó.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Mụn do đeo khẩu trang: cách phòng ngừa và điều trị.

Sai lầm 7: Cho rằng chiếc khăn quàng cổ hoặc khăn giữ ấm cổ của bạn đã đủ bảo vệ

Đúng, khăn quàng cổ có thể che miệng và mũi của bạn, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng có tác dụng bảo vệ tương tự như khẩu trang. Trong một nghiên cứu vào tháng 8 năm 2020 trên tạp chí Tiến bộ Khoa học,​ các nhà nghiên cứu đã quay video cảnh một người nói về phía một chiếc hộp được trang bị chùm tia laze và máy ảnh trong khi đeo khăn che mặt, sau đó đếm số lượng giọt nước mà họ tạo ra.

Trong số 14 loại khăn che mặt, khăn quấn đầu và khăn quàng cổ cho phép nhiều giọt nước thoát ra nhất, trong khi khẩu trang N95, khẩu trang phẫu thuật và khẩu trang vải cotton được trang bị chuyên nghiệp là những loại khẩu trang ngăn giọt nước thành công nhất. Đặc biệt, các giọt nước lớn đã phân tán thành những giọt nhỏ hơn. Theo nghiên cứu, vì những giọt nhỏ hơn này tồn tại lâu hơn nên việc sử dụng mặt nạ như vậy có thể phản tác dụng.

Tất nhiên, đây chỉ là một nghiên cứu nhỏ và cần phải nghiên cứu thêm trước khi chúng ta có thể đưa ra kết luận chắc chắn. Nhưng hiện tại, lựa chọn khẩu trang vải hoặc khẩu trang phẫu thuật thay vì những loại khăn che mặt này là tốt nhất.

Có một chế độ dinh dưỡng lành mạnh, khoa học sẽ giúp bạn có sức khỏe tốt hơn. Tham khảo dịch vụ khám, tư vấn dinh dưỡng tại Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam. Đặt lịch khám TẠI ĐÂY hoặc Hotline 0935 18 3939/ 024 3633 5678

Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Livestrong
Bình luận
Tin mới
  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

  • 29/07/2026

    Loại đồ uống làm tăng nguy cơ ung thư hơn cả đồ ăn ngọt

    Nhiều chuyên gia khẳng định đồ uống này là mối lo ngại lớn làm tăng nguy cơ ung thư, đồng thời gợi ý những món ngọt thay thế lành mạnh.

  • 29/07/2026

    Uống trà đá có thể thay thế nước lọc không?

    Trà đá (trà pha để nguội rồi thêm đá) là thức uống giải khát quen thuộc. Nhiều người cho rằng uống trà đá cũng giống như uống nước lọc vì đều giúp bổ sung nước cho cơ thể. Quan niệm này có hoàn toàn đúng không?

  • 29/07/2026

    Cảm lạnh do điều hòa

    Bước vào những ngày hè oi bức của năm 2026, đặc biệt là tại khu vực Thủ đô và các tỉnh miền Bắc, chiếc điều hòa nhiệt độ đã trở thành "vị cứu tinh" không thể thiếu trong các gia đình và văn phòng. Tuy nhiên, việc lạm dụng điều hòa, đặc biệt là thói quen cài đặt nhiệt độ quá thấp để thỏa mãn cảm giác mát lạnh tức thì, lại chính là thủ phạm hàng đầu dẫn đến hội chứng "cảm lạnh điều hòa".

  • 28/07/2026

    Ăn quá nhiều đậu bắp có hại gì? Những tác hại ít ai ngờ tới

    Đậu bắp giàu dưỡng chất nhưng ăn quá nhiều có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe hệ tiêu hóa, thận và xương khớp.

Xem thêm