Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

7 sai lầm khiến việc đeo khẩu trang kém hiệu quả

Việc đeo và chăm sóc khẩu trang đúng cách sẽ tạo ra sự khác biệt lớn trong việc ngăn chặn sự lây lan của loại virus, vi khuẩn trong không khí. Tất nhiên, giá trị bảo vệ của khẩu trang một phần phụ thuộc vào cách chúng được sử dụng. Nếu bạn chưa được tiêm chủng và liều lĩnh trong việc đeo khẩu trang hoặc vụng về khi xử lý hoặc tháo khẩu trang, bạn có thể khiến bản thân và những người khác gặp nguy hiểm.

Vậy những rủi ro phổ biến nhất khi đeo khẩu trang là gì và làm cách nào chúng ta có thể tránh chúng?

Sai lầm 1: Bỏ khẩu trang

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ, bất kỳ ai từ 2 tuổi trở lên chưa được tiêm chủng đều nên đeo khẩu trang vải khi tiếp xúc với những người không sống cùng nhà với họ. (Những người đã được tiêm chủng đầy đủ có thể không đeo khẩu trang trong nhiều trường hợp, trừ khi được yêu cầu.)

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ, khẩu trang hoạt động như một rào cản, ngăn các giọt truyền nhiễm rơi vào người khác hoặc bay vào không khí. Đây là điều quan trọng, vì COVID-19 lây lan thường xuyên nhất qua các giọt bắn từ đường hô hấp hoặc khí dung (trái ngược với các bề mặt dùng chung) và mọi người càng ở gần nhau thì nguy cơ lây truyền càng cao, theo một đánh giá tháng 9 năm 2020 trong Annals of Internal Medicine​.

Theo một bài bình luận tháng 7 năm 2020 trên ​​Clinical Infectious Diseases​​ có chữ ký của hơn 200 nhà khoa học, khả năng lây lan COVID-19 trong không khí đặc biệt đáng lo ngại ở những không gian kín, đông đúc hoặc kém thông gió. Hãy đảm bảo rằng bạn luôn mang theo khẩu trang khi đi du lịch. Khi bạn ra ngoài, việc đó cần trở thành một phần thói quen của bạn: Bạn có chìa khóa, có điện thoại, có khẩu trang.

Sai lầm 2: Đeo khẩu trang không vừa vặn

Hãy đảm bảo mũi, miệng và cằm của bạn được che kín khi đeo khẩu trang. Sự phù hợp phù hợp là điều quan trọng. Bạn không nên đeo khẩu trang quá chật đến mức cản trở khả năng thở của bạn, nhưng nó cũng phải vừa vặn với khuôn mặt để có thể cố định.

Thật vậy, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ cho biết việc đeo khẩu trang vừa khít với khuôn mặt của bạn có thể giúp đạt hiệu quả tới 95%. Bạn có thể đeo khẩu trang vừa khít hơn bằng cách đắp một lớp khẩu trang vải lên trên khẩu trang phẫu thuật, thắt nút quai tai và nhét vào hai bên của khẩu trang phẫu thuật hoặc đeo miếng đệm khẩu trang hay tấm phủ nylon lên trên khẩu trang.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Khuyến cáo của CDC Hoa Kỳ về việc đảm bảo an toàn trong kỳ nghỉ lễ

Sai lầm 3: Chạm hoặc kéo mạnh khẩu trang của bạn

Hãy nhớ rằng, việc đeo khẩu trang chủ yếu nhằm mục đích ngăn ngừa lây nhiễm cho người khác. Vì vậy, nếu bạn liên tục thực hiện việc kéo khẩu trang xuống, điều đó sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh cho người xung quanh. Nếu bạn tháo khẩu trang và sau đó ho hoặc bắt đầu nói chuyện, bạn có khả năng lây lan Covid-19.

Việc giữ khẩu trang tại chỗ sẽ hạn chế lượng virus mà bạn thải ra môi trường. Chạm vào mặt trước của khẩu trang cũng gây nguy hiểm cho người đeo. Nếu bề mặt bên ngoài tiếp xúc với các hạt virus và bạn chạm vào khẩu trang rồi chạm vào mặt mình thì bạn có khả năng lây nhiễm cho chính mình.

Sai lầm 4: Bỏ qua xà phòng và nước (hoặc nước rửa tay)

Trước khi đeo khẩu trang, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ khuyên bạn nên rửa tay và nếu vô tình chạm vào khẩu trang khi ra ngoài, bạn nên rửa lại. Nếu đi ăn ngoài, bạn sẽ phải tháo khẩu trang khi ăn, vì vậy đừng quên mang theo nước rửa tay. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ, sau khi về nhà, hãy tháo dây khẩu trang, gập các góc bên ngoài của khẩu trang lại với nhau và cho vào máy giặt và rửa tay ngay lập tức.

Sai lầm 5: Không giặt khẩu trang vải

Tốt nhất, nên giặt khẩu trang (và đồ lót) sau mỗi lần sử dụng.

Cách giặt và làm khô khẩu trang của bạn

  • ​Trong máy giặt:​ Cho khẩu trang vào máy giặt thông thường của bạn, cài đặt nhiệt độ ấm nhất để phù hợp với loại vải bạn đang giặt
  • Bằng tay:​ Kết hợp 4 thìa cà phê thuốc tẩy với một lít nước và giặt khẩu trang trong hỗn hợp đó. Hoặc, sử dụng xà phòng hoặc chất tẩy rửa cùng với nước nóng, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
  • Sấy khô:​ Để khẩu trang khô ở nhiệt độ cao hoặc phơi khô trong không khí, tốt nhất là phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời.

Ngoài ra, bạn có thể kéo dài chu trình giặt của mình bằng mẹo này: Mua 7 chiếc khẩu trang, một chiếc cho mỗi ngày trong tuần và treo chúng ở nơi ấm áp sau khi sử dụng. Đến ngày thứ tám, chiếc khẩu trang đầu tiên sẽ sẵn sàng để sử dụng lại. Theo báo cáo tháng 4 năm 2020 trên Tạp chí Y học New England, SARS-CoV-2 chỉ sống trên các bề mặt trong vài giờ đến vài ngày.

Theo Mayo Clinic, một lý do khác để giặt khẩu trang là để tránh mụn. Bằng cách làm sạch khẩu trang sau khi đeo, bạn sẽ loại bỏ các tế bào da và dầu có thể bám vào khẩu trang và có khả năng gây kích ứng da và nổi mụn. Hãy chọn chất tẩy rửa không có mùi thơm khi giặt khẩu trang.

Sai lầm 6: Tái sử dụng khẩu trang dùng một lần

Bạn có thể mua trực tuyến nhiều loại khẩu trang không dùng trong y tế để sử dụng hàng ngày. Chúng nhẹ và dùng một lần, nhưng liệu chúng có an toàn khi tái sử dụng không? Các chuyên gia cho rằng đây có lẽ không phải là một ý tưởng hay. Các lớp lọc có thể xuống cấp. Các dây đeo vòng tai có thể kéo dài ra hoặc chúng bị bẩn. Nếu bạn mua khẩu trang chỉ dùng một lần thì bạn không nên tái sử dụng chúng. Điều này sẽ giúp bạn không trở thành mối nguy hại cho ai đó.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Mụn do đeo khẩu trang: cách phòng ngừa và điều trị.

Sai lầm 7: Cho rằng chiếc khăn quàng cổ hoặc khăn giữ ấm cổ của bạn đã đủ bảo vệ

Đúng, khăn quàng cổ có thể che miệng và mũi của bạn, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng có tác dụng bảo vệ tương tự như khẩu trang. Trong một nghiên cứu vào tháng 8 năm 2020 trên tạp chí Tiến bộ Khoa học,​ các nhà nghiên cứu đã quay video cảnh một người nói về phía một chiếc hộp được trang bị chùm tia laze và máy ảnh trong khi đeo khăn che mặt, sau đó đếm số lượng giọt nước mà họ tạo ra.

Trong số 14 loại khăn che mặt, khăn quấn đầu và khăn quàng cổ cho phép nhiều giọt nước thoát ra nhất, trong khi khẩu trang N95, khẩu trang phẫu thuật và khẩu trang vải cotton được trang bị chuyên nghiệp là những loại khẩu trang ngăn giọt nước thành công nhất. Đặc biệt, các giọt nước lớn đã phân tán thành những giọt nhỏ hơn. Theo nghiên cứu, vì những giọt nhỏ hơn này tồn tại lâu hơn nên việc sử dụng mặt nạ như vậy có thể phản tác dụng.

Tất nhiên, đây chỉ là một nghiên cứu nhỏ và cần phải nghiên cứu thêm trước khi chúng ta có thể đưa ra kết luận chắc chắn. Nhưng hiện tại, lựa chọn khẩu trang vải hoặc khẩu trang phẫu thuật thay vì những loại khăn che mặt này là tốt nhất.

Có một chế độ dinh dưỡng lành mạnh, khoa học sẽ giúp bạn có sức khỏe tốt hơn. Tham khảo dịch vụ khám, tư vấn dinh dưỡng tại Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam. Đặt lịch khám TẠI ĐÂY hoặc Hotline 0935 18 3939/ 024 3633 5678

Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Livestrong
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm