Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

7 sai lầm khiến việc đeo khẩu trang kém hiệu quả

Việc đeo và chăm sóc khẩu trang đúng cách sẽ tạo ra sự khác biệt lớn trong việc ngăn chặn sự lây lan của loại virus, vi khuẩn trong không khí. Tất nhiên, giá trị bảo vệ của khẩu trang một phần phụ thuộc vào cách chúng được sử dụng. Nếu bạn chưa được tiêm chủng và liều lĩnh trong việc đeo khẩu trang hoặc vụng về khi xử lý hoặc tháo khẩu trang, bạn có thể khiến bản thân và những người khác gặp nguy hiểm.

Vậy những rủi ro phổ biến nhất khi đeo khẩu trang là gì và làm cách nào chúng ta có thể tránh chúng?

Sai lầm 1: Bỏ khẩu trang

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ, bất kỳ ai từ 2 tuổi trở lên chưa được tiêm chủng đều nên đeo khẩu trang vải khi tiếp xúc với những người không sống cùng nhà với họ. (Những người đã được tiêm chủng đầy đủ có thể không đeo khẩu trang trong nhiều trường hợp, trừ khi được yêu cầu.)

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ, khẩu trang hoạt động như một rào cản, ngăn các giọt truyền nhiễm rơi vào người khác hoặc bay vào không khí. Đây là điều quan trọng, vì COVID-19 lây lan thường xuyên nhất qua các giọt bắn từ đường hô hấp hoặc khí dung (trái ngược với các bề mặt dùng chung) và mọi người càng ở gần nhau thì nguy cơ lây truyền càng cao, theo một đánh giá tháng 9 năm 2020 trong Annals of Internal Medicine​.

Theo một bài bình luận tháng 7 năm 2020 trên ​​Clinical Infectious Diseases​​ có chữ ký của hơn 200 nhà khoa học, khả năng lây lan COVID-19 trong không khí đặc biệt đáng lo ngại ở những không gian kín, đông đúc hoặc kém thông gió. Hãy đảm bảo rằng bạn luôn mang theo khẩu trang khi đi du lịch. Khi bạn ra ngoài, việc đó cần trở thành một phần thói quen của bạn: Bạn có chìa khóa, có điện thoại, có khẩu trang.

Sai lầm 2: Đeo khẩu trang không vừa vặn

Hãy đảm bảo mũi, miệng và cằm của bạn được che kín khi đeo khẩu trang. Sự phù hợp phù hợp là điều quan trọng. Bạn không nên đeo khẩu trang quá chật đến mức cản trở khả năng thở của bạn, nhưng nó cũng phải vừa vặn với khuôn mặt để có thể cố định.

Thật vậy, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ cho biết việc đeo khẩu trang vừa khít với khuôn mặt của bạn có thể giúp đạt hiệu quả tới 95%. Bạn có thể đeo khẩu trang vừa khít hơn bằng cách đắp một lớp khẩu trang vải lên trên khẩu trang phẫu thuật, thắt nút quai tai và nhét vào hai bên của khẩu trang phẫu thuật hoặc đeo miếng đệm khẩu trang hay tấm phủ nylon lên trên khẩu trang.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Khuyến cáo của CDC Hoa Kỳ về việc đảm bảo an toàn trong kỳ nghỉ lễ

Sai lầm 3: Chạm hoặc kéo mạnh khẩu trang của bạn

Hãy nhớ rằng, việc đeo khẩu trang chủ yếu nhằm mục đích ngăn ngừa lây nhiễm cho người khác. Vì vậy, nếu bạn liên tục thực hiện việc kéo khẩu trang xuống, điều đó sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh cho người xung quanh. Nếu bạn tháo khẩu trang và sau đó ho hoặc bắt đầu nói chuyện, bạn có khả năng lây lan Covid-19.

Việc giữ khẩu trang tại chỗ sẽ hạn chế lượng virus mà bạn thải ra môi trường. Chạm vào mặt trước của khẩu trang cũng gây nguy hiểm cho người đeo. Nếu bề mặt bên ngoài tiếp xúc với các hạt virus và bạn chạm vào khẩu trang rồi chạm vào mặt mình thì bạn có khả năng lây nhiễm cho chính mình.

Sai lầm 4: Bỏ qua xà phòng và nước (hoặc nước rửa tay)

Trước khi đeo khẩu trang, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ khuyên bạn nên rửa tay và nếu vô tình chạm vào khẩu trang khi ra ngoài, bạn nên rửa lại. Nếu đi ăn ngoài, bạn sẽ phải tháo khẩu trang khi ăn, vì vậy đừng quên mang theo nước rửa tay. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hòa Kỳ, sau khi về nhà, hãy tháo dây khẩu trang, gập các góc bên ngoài của khẩu trang lại với nhau và cho vào máy giặt và rửa tay ngay lập tức.

Sai lầm 5: Không giặt khẩu trang vải

Tốt nhất, nên giặt khẩu trang (và đồ lót) sau mỗi lần sử dụng.

Cách giặt và làm khô khẩu trang của bạn

  • ​Trong máy giặt:​ Cho khẩu trang vào máy giặt thông thường của bạn, cài đặt nhiệt độ ấm nhất để phù hợp với loại vải bạn đang giặt
  • Bằng tay:​ Kết hợp 4 thìa cà phê thuốc tẩy với một lít nước và giặt khẩu trang trong hỗn hợp đó. Hoặc, sử dụng xà phòng hoặc chất tẩy rửa cùng với nước nóng, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
  • Sấy khô:​ Để khẩu trang khô ở nhiệt độ cao hoặc phơi khô trong không khí, tốt nhất là phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời.

Ngoài ra, bạn có thể kéo dài chu trình giặt của mình bằng mẹo này: Mua 7 chiếc khẩu trang, một chiếc cho mỗi ngày trong tuần và treo chúng ở nơi ấm áp sau khi sử dụng. Đến ngày thứ tám, chiếc khẩu trang đầu tiên sẽ sẵn sàng để sử dụng lại. Theo báo cáo tháng 4 năm 2020 trên Tạp chí Y học New England, SARS-CoV-2 chỉ sống trên các bề mặt trong vài giờ đến vài ngày.

Theo Mayo Clinic, một lý do khác để giặt khẩu trang là để tránh mụn. Bằng cách làm sạch khẩu trang sau khi đeo, bạn sẽ loại bỏ các tế bào da và dầu có thể bám vào khẩu trang và có khả năng gây kích ứng da và nổi mụn. Hãy chọn chất tẩy rửa không có mùi thơm khi giặt khẩu trang.

Sai lầm 6: Tái sử dụng khẩu trang dùng một lần

Bạn có thể mua trực tuyến nhiều loại khẩu trang không dùng trong y tế để sử dụng hàng ngày. Chúng nhẹ và dùng một lần, nhưng liệu chúng có an toàn khi tái sử dụng không? Các chuyên gia cho rằng đây có lẽ không phải là một ý tưởng hay. Các lớp lọc có thể xuống cấp. Các dây đeo vòng tai có thể kéo dài ra hoặc chúng bị bẩn. Nếu bạn mua khẩu trang chỉ dùng một lần thì bạn không nên tái sử dụng chúng. Điều này sẽ giúp bạn không trở thành mối nguy hại cho ai đó.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Mụn do đeo khẩu trang: cách phòng ngừa và điều trị.

Sai lầm 7: Cho rằng chiếc khăn quàng cổ hoặc khăn giữ ấm cổ của bạn đã đủ bảo vệ

Đúng, khăn quàng cổ có thể che miệng và mũi của bạn, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng có tác dụng bảo vệ tương tự như khẩu trang. Trong một nghiên cứu vào tháng 8 năm 2020 trên tạp chí Tiến bộ Khoa học,​ các nhà nghiên cứu đã quay video cảnh một người nói về phía một chiếc hộp được trang bị chùm tia laze và máy ảnh trong khi đeo khăn che mặt, sau đó đếm số lượng giọt nước mà họ tạo ra.

Trong số 14 loại khăn che mặt, khăn quấn đầu và khăn quàng cổ cho phép nhiều giọt nước thoát ra nhất, trong khi khẩu trang N95, khẩu trang phẫu thuật và khẩu trang vải cotton được trang bị chuyên nghiệp là những loại khẩu trang ngăn giọt nước thành công nhất. Đặc biệt, các giọt nước lớn đã phân tán thành những giọt nhỏ hơn. Theo nghiên cứu, vì những giọt nhỏ hơn này tồn tại lâu hơn nên việc sử dụng mặt nạ như vậy có thể phản tác dụng.

Tất nhiên, đây chỉ là một nghiên cứu nhỏ và cần phải nghiên cứu thêm trước khi chúng ta có thể đưa ra kết luận chắc chắn. Nhưng hiện tại, lựa chọn khẩu trang vải hoặc khẩu trang phẫu thuật thay vì những loại khăn che mặt này là tốt nhất.

Có một chế độ dinh dưỡng lành mạnh, khoa học sẽ giúp bạn có sức khỏe tốt hơn. Tham khảo dịch vụ khám, tư vấn dinh dưỡng tại Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam. Đặt lịch khám TẠI ĐÂY hoặc Hotline 0935 18 3939/ 024 3633 5678

Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Livestrong
Bình luận
Tin mới
  • 09/11/2026

    Chứng vẽ da là gì?

    Chứng vẽ da (tên khoa học là dermatographia) là một tình trạng gây ra các vết nổi gồ lên trên da. Phản ứng này xuất hiện khi da bị gãi, cọ xát hoặc chịu áp lực. Các vết này thường tự biến mất trong vòng 30 phút mà không cần điều trị. Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau!

  • 09/11/2026

    Vì sao mùa đông dễ gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim?

    Khi thời tiết chuyển lạnh, không chỉ làn da và hệ hô hấp chịu ảnh hưởng mà tim mạch cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mùa đông là thời điểm tỷ lệ đột quỵ và nhồi máu cơ tim tăng cao nhất trong năm.

  • 08/11/2026

    Cúm mùa khi giao mùa: Nhận diện sớm triệu chứng và biện pháp phòng ngừa chủ động

    Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển.

  • 08/11/2026

    Top 5 thực phẩm "vàng" nên dự trữ trong mùa mưa bão

    Mỗi khi mùa bão lũ tràn về, nguồn cung ứng thực phẩm và điện nước thường xuyên bị gián đoạn. Để giúp các gia đình chủ động chăm sóc sức khỏe và đảm bảo dinh dưỡng trong những ngày thiên tai, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những gợi ý về việc chuẩn bị thực phẩm dự trữ mùa bão lũ an toàn và khoa học.

  • 07/11/2026

    Các loại vaccine nên tiêm trong mùa đông

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về cũng là lúc hệ miễn dịch của trẻ nhỏ phải đối mặt với một thử thách lớn. Mùa đông không chỉ mang theo không khí rét buốt mà còn tạo ra điều kiện môi trường vô cùng lý tưởng để vô số các loại mầm bệnh sinh sôi và lây lan trong không khí.

  • 07/11/2026

    Bí quyết bù nước mỗi ngày cho người mắc bệnh Crohn

    Bệnh Crohn là một dạng bệnh viêm ruột mạn tính, thường gây tiêu chảy kéo dài khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải. Việc xây dựng thói quen bù nước phù hợp có thể giúp giảm bớt gánh nặng này.

  • 06/11/2026

    5 quan niệm sai lầm phổ biến về sàng lọc ung thư vú

    Sàng lọc ung thư vú là một công cụ quan trọng để phát hiện sớm các trường hợp bệnh và điều trị trước khi chúng có cơ hội lan rộng. Tuy nhiên, một số lầm tưởng và quan niệm sai lầm khiến mọi người không đi khám sàng lọc cần thiết. Bài viết này sẽ đề cập đến những quan niệm sai lầm phổ biến và thảo luận về những phát hiện của nghiên cứu.

  • 06/11/2026

    Các bệnh truyền nhiễm lây lan qua nước bọt

    Nước bọt có thể truyền nhiều bệnh truyền nhiễm khác nhau, bao gồm bệnh tăng bạch cầu đơn nhân, viêm họng do liên cầu khuẩn và nhiễm virus rota. Hiểu rõ cách thức lây lan của các bệnh này giúp bạn thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa.

Xem thêm