Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

5 rối loạn ăn uống ít được biết đến

Chán ăn hoặc cuồng ăn đều là một trong những biểu hiện của chứng rối loạn ăn uống.

Rối loạn ăn uống lành mạnh (Orthorexia Nervosa)

Chúng ta đều quan tâm tới việc ăn uống lành mạnh, nhưng có sự khác biệt lớn giữa việc lưu tâm tới chế độ ăn và để cho chế độ ăn kiểm soát tâm trạng. Trong khi chứng chán ăn hoặc cuồng ăn đều nói về số lượng thực phẩm bạn ăn thì rối loạn ăn uống lành mạnh lại tập trung vào chất lượng của thực phẩm. Một báo cáo trên tờ Journal of Human Sport & Exercise mô tả những người bị chứng rối loạn ăn uống lành mạnh là những người bị ám ảnh phải tránh những thực phẩm chứa màu, mùi nhân tạo, chất bảo quản, hóa chất bảo vệ thực vật hoặc các thành phần biến đổi gen, chất béo không lành mạnh, thực phẩm chứa quá nhiều muối hoặc quá nhiều đường và các thành phần khác. Cuối cùng, những người này bắt đầu thực hiện theo cách của họ, đưa ra những quy tắc cứng nhắc và thường cô lập mình với xã hội.

Chán ăn do tập luyện (anorexia athletica AA)

Tình trạng này gặp chủ yếu ở các vận động viên, những người tập luyện thể thao. Trong khi những người mắc chứng biếng ăn hạn chế việc ăn uống và những người mắc chứng cuồng ăn phải gây nôn sau khi ăn, thì những người mắc chứng AA lại lao vào tập luyện để giữ cân, quan tâm đặc biệt tới số calo được đốt cháy. Trong số tất cả các rối loạn ăn uống, thì ám ảnh tập luyện có liên quan tới mối quan tâm lớn hơn về cân nặng và vóc dáng được thúc đẩy bởi sự bất mãn với cơ thể. Ám ảnh tập luyện cũng có thể bị thúc đẩy bởi các triệu chứng tiêu cực của việc không thể tập luyện. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, thậm chí chỉ sau 24 giờ không tập luyện, những người bị AA còn có cảm giác tội lỗi, lo âu, trầm cảm và bứt rứt.

Cuồng ăn tiểu đường (Diabulimia)

Theo nghiên cứu trên tờ Journal of Diabetes Science and Technology, những phụ nữ bị tiểu đường týp 1 dễ bị rối loạn ăn uống hơn gấp 2,4 lần những người không bị tiểu đường. Nhưng thay vì ăn uống hạn chế hoặc gây nôn, những người bị rối loạn này lại hạn chế dùng insulin: giảm liều insulin cần thiết hoặc không dùng. Bằng cách này, đường và calo sẽ đổ trực tiếp vào nước tiểu và cuối cùng đưa ra ngoài, dẫn đến sụt cân nhanh chóng.

Tình trạng này khiến người bệnh có nguy cơ cao hơn bị nhiễm trùng và nhiễm toan xêtôn tiểu đường, có thể dẫn tới hôn mê tiểu đường. Sự song hành giữa kiểm soát tiểu đường và rối loạn ăn uống (như theo dõi phần ăn, đường huyết, cân nặng và tập luyện) cũng khiến diabulima trở nên khó điều trị.

Chứng ăn bậy (pica)

Pica - ăn những thứ không phải thực phẩm như bụi bẩn, sơn hoặc giấy - thực sự là một rối loạn ăn uống khá phổ biến. Nó được phát hiện nhiều ở trẻ em, khoảng 10 tới 32% trẻ từ 1 tới 6 tuổi báo cáo bị chứng này. Nhưng tình trạng này cũng phổ biến ở phụ nữ mang thai và những người bị thiếu sắt vì trong một số trường hợp rối loạn, thèm ăn bắt nguồn từ thiếu dinh dưỡng (như sắt). Bên cạnh suy dinh dưỡng điển hình là nguyên nhân của nhiều rối loạn ăn uống, những người mắc chứng ăn bậy cũng có nguy cơ bị ngộ độc chì và tắc ruột do ăn uống những thực phẩm khó tiêu hóa.

Hội chứng ăn đêm

Hội chứng ăn đêm đặc trưng bởi việc ăn đêm quá nhiều mặc dù không cần thiết. Theo một nghiên cứu đăng trên Journal of the American Medical Association, những người bị hội chứng ăn đêm chỉ ăn khoảng 1/3 tổng lượng calo hàng ngày tính đến 6 giờ chiều, so với nhóm chứng ăn khoảng 3/4 lượng calo. Tình hình đảo ngược từ 8 giờ chiều đến 6 giờ sáng, khi những người bị hội chứng ăn đêm nạp vào người 56% lượng calo, trong khi nhóm chứng chỉ nạp vào 15%. Các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hội chứng ăn đêm có liên quan mật thiết tới trầm cảm.  Những người này thường ăn các loại thực phẩm giàu carbonhydrat như một cách tự chữa bệnh.

BS. Cẩm Tú - Theo Sức khỏe & Đời sống/Womenshealthmag/Univadis
Bình luận
Tin mới
  • 30/08/2026

    Uống đủ nước mỗi ngày: Nhiều người đang mất nước mà không hề hay biết

    Nước chiếm 60-70% trọng lượng cơ thể và tham gia vào hầu hết mọi phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Thế nhưng, tình trạng thiếu nước mãn tính - không phải mất nước cấp tính - đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng triệu người Việt Nam mỗi ngày mà họ không nhận ra.

  • 29/08/2026

    Sự khác biệt giữa chế độ ăn phương Đông và phương Tây

    Chế độ ăn Địa Trung Hải từ lâu đã được coi là chuẩn mực cho một sức khỏe tốt. Ăn uống là một hành trình mang tính cá nhân sâu sắc, gắn liền với các mối liên hệ văn hóa, niềm tin tâm linh, thói quen và tất nhiên là cả nguồn thực phẩm sẵn có. Chế độ ăn uống trực tiếp chịu trách nhiệm cho sức sống cũng như sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi có nhiều tranh luận về việc thế nào mới chính xác là một chế độ ăn lành mạnh; bởi đây là một vấn đề quan trọng và đầy thách thức.

  • 28/08/2026

    Huyết áp của bạn sẽ thay đổi như thế nào khi bạn tập thể dục mỗi ngày?

    Tập thể dục đều đặn hàng ngày có thể làm giảm huyết áp bằng cách tăng cường sức khỏe tim mạch và cải thiện độ đàn hồi cũng như chức năng của mạch máu. Tập thể dục với cường độ vừa phải hầu hết các ngày trong tuần có thể giúp giảm huyết áp bền vững và giảm nguy cơ mắc bệnh tim.

  • 27/08/2026

    Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori và các bệnh lý liên quan

    Hơn 80% người trưởng thành tại Việt Nam nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori – tác nhân chính gây viêm loét và ung thư dạ dày. Khám phá ngay cơ chế lây truyền, quá trình phát triển bệnh và thách thức kháng kháng sinh hiện nay để chủ động bảo vệ sức khỏe gia đình bạn

  • 26/08/2026

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia là tình trạng khiến bạn không thể trải nghiệm niềm vui hoặc sự thích thú. Bạn có thể cảm thấy tê liệt hoặc ít hứng thú hơn với những điều mà trước đây bạn từng yêu thích. Đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý tâm thần như trầm cảm. Cùng tìm hiểu về hội chứng này qua bài viết sau đây!

  • 25/08/2026

    Bạn có thể ở dưới ánh nắng mặt trời bao lâu trước khi da bị tổn thương?

    Đối với hầu hết mọi người, tác hại của ánh nắng mặt trời đối với da bắt đầu trong vòng 15 phút sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không sử dụng kem chống nắng. Tuy nhiên, thời gian có thể thay đổi tùy thuộc vào loại da và loại tia cực tím, chỉ số (UV), thời gian và địa điểm.

  • 24/08/2026

    Thức khuya thường xuyên làm hại sức khỏe như thế nào?

    Thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở giới trẻ. Nhưng ít ai biết rằng, việc thiếu ngủ mãn tính không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong — từ tim mạch, não bộ đến hệ miễn dịch và cân nặng.

  • 23/08/2026

    Bệnh ho gà

    Tìm hiểu mức độ nguy hiểm của bệnh ho gà đối với cộng đồng và khám phá lịch tiêm chủng thiết yếu cho mẹ bầu cùng trẻ sơ sinh nhằm tạo dựng hàng rào miễn dịch vững chắc.

Xem thêm