Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Để cứu con, bạn hãy hỏi bác sĩ: "Hồng cầu của em có nhỏ không?"

Sự ảnh hưởng nghiêm trọng của bệnh Thalassemia được ví như một quả bom nguyên tử đã phát nổ nhưng không có tiếng động nên nhiều người còn thờ ơ, chưa quan tâm thích đáng. Hãy tự bảo vệ giống nòi của bạn bằng câu hỏi "Hồng cầu của em có nhỏ không?"

 
Trẻ bị bệnh đang điều trị tại viện Huyết học và truyền máu trung ương.

Nỗi ám ảnh mang tên gen bệnh

Anh Đỗ Minh Cường sống tại Hà Nội có con trai 4 tuổi đang bị bệnh Thalassemia cho biết, hai vợ chồng anh biết nhau từ nhỏ vì gia đình ở gần, yêu nhau 10 năm mới kết hôn. Khi sinh được cậu con trai vợ chồng anh rất hạnh phúc. Căn bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) nó ở quá xa với anh chị, cái tên chưa bao giờ anh chị nghe đến.
 
Tuy nhiên, khi bé được 4 tháng tuổi bắt đầu xuất hiện các biểu hiện ốm, vàng da và lách to. Lúc này anh chị cho con đi khám bệnh thì phát hiện bé bị bệnh tan máu bẩm sinh. Để duy trì sự sống, cháu phải truyền máu và thải độc sắt đến hết đời. Anh chị lần đầu nghe về bệnh tật của con đã sốc vô cùng. 
 
Hơn 3 năm nay cùng con đương đầu với Thalassemia, anh Cường cảm nhận được sự thiệt thòi của con khi sống liền với các đợt truyền máu. Đặc biệt, nỗi lo sinh những đứa con không khoẻ mạnh cứ đè nặng lên tâm trí của anh chị. Được bác sĩ tư vấn, năm ngoái anh chị đã sinh thêm một bé trai nữa. Lần mang thai này, anh chị đã cố gắng nghe tư vấn của bác sĩ để có thể phát hiện được gen bệnh sớm nhất. Thật may mắn, cháu khoẻ mạnh.
 
Thalassemia ở Việt Nam thực sự là quả bom nguyên tử đã nổ và mọi người đều không nghe thấy tiếng nổ của nó. Mỗi năm có thêm 2.000 trẻ mới sinh ra mắc bệnh và hiện có khoảng 20 nghìn người đang phải điều trị bệnh. Bệnh nhân cần máu để truyền và thải sắt. Mỗi năm sử dụng hết khoảng 480.000 đơn vị máu, bằng gần nửa số lượng máu cả năm của các bệnh viện.
 
Biến chứng của bệnh vô cùng nguy hiểm, với các biểu hiện nổi bật là thiếu máu và ứ sắt trong cơ thể. Người bệnh Thalassemia thường chậm phát triển thể chất, có nhiều biến chứng do tình trạng thiếu máu và quá tải sắt gây ra. Họ phải chịu nhiều thiệt thòi do bệnh gây ra, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, đến gia đình và toàn xã hội.
 
Thalassemia là căn bệnh về máu di truyền, bệnh để lại gánh nặng cho xã hội và gia đình. Một bệnh nhân bị Thalassemia điều trị đến năm 30 tuổi mất khoảng 3 tỷ đồng. Mỗi năm tại Việt Nam phải chi 2000 tỷ đồng để điều trị bệnh này.
 
Trong khi đó, theo các chuyên gia, nếu phòng ngừa được thì chi phí phòng ngừa chỉ bằng 1/8 chi phí điều trị. Điều khó khăn nhất, căn bệnh này lại chủ yếu ở các nước đang phát triển và chậm phát triển.

Xét nghiệm máu để xác định gen bệnh

Hiện nay, Trung tâm Thalassemia, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương đang chăm sóc và điều trị khoảng 1.800 bệnh nhân Thalassemia, đến từ hơn 20 tỉnh/thành phố khu vực phía Bắc. Hằng năm, trung tâm đón tiếp và tư vấn cho hơn 5.000 lượt người từ khắp nơi trên cả nước. Nhiều phụ nữ mang thai đã được tư vấn về Thalassemia.

Thạc sĩ Nguyễn Thị Thu Hà – Phó Giám đốc Trung tâm Thalassemia – Viện Huyết học và truyền máu Trung ương cho biết, hiện nay tại Việt Nam có 10 triệu người mang gen bệnh. Với những người mang gen bệnh nếu họ kết hôn với một người cũng mang gen bệnh thì tỷ lệ sinh con mắc bệnh là 25%, 50% đứa trẻ mang gen bệnh, 25% đứa trẻ khoẻ mạnh. Và cách để chấm dứt gen bệnh đó là làm xét nghiệm để biết mình có mang gen bệnh không. Nếu mang gen bệnh bác sĩ sẽ tư vấn đề sinh con không còn mang bệnh và gen bệnh.
 
Bác sĩ Hà tư vấn: "Để biết mình có mang gen bệnh hay không, để loại bỏ được gen bệnh ra khỏi dòng họ mình những người khoẻ mạnh chỉ cần làm xét nghiệm máu tổng hợp. Xét nghiệm này có thể làm ở bất cứ cơ sở y tế nào. Khi làm xét nghiệm chỉ cần hỏi bác sĩ “hồng cầu của em có nhỏ không?”. Hồng cầu nhỏ là một trong những yếu tố có thể mang gen bệnh. Một thao tác nhỏ này, chúng ta có thể biết mình mang gen hay không và có thể loại bỏ được gen bệnh không truyền lại cho đời sau.
 
Ở Việt Nam nằm trong vùng trũng về căn bệnh này. Đặc biệt là ở các tỉnh miền núi phía bắc, số người mang gen bệnh lên đến 40 – 49%. Ở các thành phố và tỉnh đồng bằng thì thấp hơn.

GS.TS Nguyễn Anh Trí, Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương - Chủ tịch Hội tan máu bẩm sinh Việt Nam nhận định: "Thalassemia là vấn đề của toàn xã hội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế, đời sống và tương lai của giống nòi. 

Sự ảnh hưởng nghiêm trọng của Thalassemia được ví như một quả bom nguyên tử đã phát nổ nhưng không có tiếng động nên nhiều người còn thờ ơ, chưa quan tâm thích đáng. Để từng bước ngăn chặn Thalassemia, sự quan tâm và vào cuộc của các cấp, các bộ, ban, ngành là vô cùng quan trọng. 

Trong đó, việc triển khai chương trình Thalassemia quốc gia đóng vai trò then chốt hạn chế trẻ em sinh ra bị bệnh, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh và bảo vệ tương lai cho dân tộc Việt, nòi giống Việt”.

Phương Thúy - Theo Infonet
Bình luận
Tin mới
  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

  • 16/03/2026

    Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

    Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

  • 16/03/2026

    Đau đầu do hạ đường huyết

    Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.

  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

  • 15/03/2026

    Cách để giữ ấm trẻ vào ban đêm trong mùa đông

    Thời tiết đang vào mùa đông và trời đã bắt đầu lạnh hơn, những đợt gió mùa ùa về cũng là lúc bạn lo lắng rằng liệu em trẻ đã đủ ấm áp chưa hay mặc bao nhiêu đồ khi cho trẻ đi ngủ là đủ? Đừng lo lắng và đọc bài viết sau đây để giữ ấm cho trẻ đúng cách vào ban đêm trong mùa đông nhé!

  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

Xem thêm