Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

5 giai đoạn tâm lý bạn sẽ trải qua khi mắc 1 căn bệnh mới

Khi mất mát điều gì đó như sức khỏe, tình cảm hay một người thân yêu..,, chúng ta có thể cảm thấy không thể chịu đựng được. Chúng ta trải qua nhiều trải nghiệm cảm xúc khác nhau như tức giận, bối rối và buồn bã... Có thể nói, nỗi đau buồn rất phức tạp và đôi khi chúng ta tự hỏi liệu nó có bao giờ kết thúc?

Các giai đoạn của sự đau buồn và tang thương là phổ quát và được cảm nghiệm bởi mọi người từ tất cả các tầng lớp xã hội, qua nhiều nền văn hóa. Đau buồn xảy ra để đáp ứng với căn bệnh nghiêm trọng của bản thân, với sự tan vỡ của một mối quan hệ gần gũi, hoặc với cái chết của một sinh thể yêu quý, cho dù là con người hay động vật. "5 giai đoạn của nỗi buồn" là một lý thuyết được phát triển bởi các bác sĩ tâm thần. Các bác sĩ đã đưa ra mô hình này khi quan sát những bệnh nhân. Sau này lý thuyết đã mở rộng đến những dạng mất mát cá nhân khác như cái chết của người mình yêu thương, mất việc làm, chấm dứt quan hệ hoặc ly dị, chẩn đoán vô sinh…

1. Chối bỏ

Đây là giai đoạn đầu tiên khi bạn nhận biết nỗi buồn bệnh tật, mất mát hay sự ra đi của người thân... Sự chối bỏ giúp bạn giảm thiểu nỗi đau mất mát quá lớn. Khi bạn tiếp nhận thực tế về sự mất mát của mình, bạn cũng đang cố gắng vượt qua nỗi đau tinh thần. Rất khó khăn để tin rằng mình đã mất đi một người quan trọng trong cuộc đời, đặc biệt là khi ta có thể vừa nói chuyện với người này vào tuần trước hoặc thậm chí là ngày hôm trước. Đó là một cơ chế bảo vệ để giảm nhẹ tình trạng sốc đột ngột về sự mất mát. Bạn ngăn chặn những lời nói và che giấu sự thật. Đây là phản ứng tạm thời mà đưa bạn qua làn sóng đau khổ đầu tiên. Khi mới bắt đầu, bạn có thể phủ nhận toàn bộ sự thật hoặc chỉ một phần của thực tế. Tự nhủ với bản thân rằng điều này không thực sự xảy ra, rằng đó là “tất cả trong đầu bạn” hoặc “không tệ đến mức đó” là cách để tâm trí và cơ thể bạn tự bảo vệ mình khỏi cảm xúc đau buồn. Bạn cũng có thể hạ thấp mức độ nghiêm trọng của tình huống như một cách để đối phó bằng cách:

  • Từ chối nỗi đau.
  • Bỏ qua các triệu chứng.
  • Che giấu các triệu chứng với những người thân yêu.
  • Vượt qua các vấn đề sức khỏe như thể mọi thứ vẫn ổn.
  • Nghi ngờ bản thân và tính hợp lệ của mối quan tâm của bạn.

Bạn có thể mất một khoảng thời gian để chấp nhận thực tế mới này. Bạn sẽ luôn nghĩ về những kỉ niệm gắn bó cùng với người đã mất đó và ta tự hỏi làm thế nào để tiếp tục sống mà không có người này. Từ chối là nỗ lực giả vờ tin rằng sự mất mát không tồn tại, đó là sự nhìn nhận và trốn tránh thực tại đau lòng. Tuy nhiên bạn có thể tìm cách để vượt qua nó, như bắt đầu viết nhật ký về cảm xúc, sắp xếp một khoảng thời gian đển phân tán cảm xúc như đọc sách hay chạy marathon. Đây là những cách tuyệt vời để bạn có không gian xử lý tất cả những thay đổi mới trong cuộc sống của mình cho đến khi bạn không cảm thấy quá áp lực.

2. Giận dữ

Một cảm xúc mạnh mẽ khác mà bạn có thể trải qua là tức giận - với bản thân, với bác sĩ, với thế giới. Khi sự chối bỏ bắt đầu giảm đi, thực tế và nỗi đau lại nổi lên. Bạn chưa sẵn sàng. Những cảm xúc mãnh liệt bên trong cơ thể trào dâng, chuyển hướng và thể hiện bằng giận dữ. Cảm giác tức giận sau khi mất mát là điều bình thường. Đôi khi, bạn cảm thấy dễ chịu hơn khi đả kích người khác khi bạn đang đau buồn. Điều này có thể mang lại nhiều hận thù và gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của bạn. Hãy dành một chút thời gian để cảm nhận những cảm xúc trong bạn. Khi bạn cảm thấy bạn đã sẵn sàng để trút bỏ cơn tức giận, có nhiều cách để giúp bạn xử lý những cảm xúc mạnh mẽ này, chẳng hạn như liệu pháp nghệ thuật, nói chuyện với bạn bè và thực hành chánh niệm.

3. Suy nhược

Đau buồn và trầm cảm thường song hành với nhau. Ở những người bị trầm cảm và các tình trạng sức khỏe tâm thần khác cũng thường có những triệu chứng giống nhau. Trầm cảm có thể làm cho cơn đau mãn tính trở nên tồi tệ hơn như đau đầu, đau toàn thân và dạ dày. Làm thế nào để bạn biết khi nào các triệu chứng của bạn là do trầm cảm hay do một vấn đề khác? Trước tiên, hãy lưu ý các triệu chứng của bạn xuất phát từ đâu - cho dù đó là sức khỏe thể chất, tình cảm, tinh thần hay hành vi. Sự không tin tưởng vào các triệu chứng và cơ thể của mình chỉ khiến quá trình đau buồn trở nên tồi tệ hơn. Mặc dù đây là một giai đoạn đau buồn rất tự nhiên, nhưng nguy cơ đối mặt với chứng trầm cảm sau khi mất người thân là rất cao.

4. Thương lượng

Khi đối diện với mất mát, bạn cảm thấy tuyệt vọng đến mức sẵn sàng làm mọi thứ để xoa dịu hoặc giảm thiểu nỗi đau. Mất đi một người thân yêu có thể khiến chúng ta phải cân nhắc bất kỳ cách nào có thể tránh được nỗi đau hiện tại. Các phản ứng bình thường để cảm xúc bất lực và dễ bị tổn thương thường là một nhu cầu để lấy lại kiểm soát: Nếu mình đã đi khám bệnh sớm hơn... Nếu mình đi khám một bác sĩ khác... Nếu mình đã cư xử tốt hơn… Khi thương lượng diễn ra, chúng ta thường có yêu cầu cao có thể tạo ra đến một kết quả trái hiện tại. Nhưng rồi ta sẽ nhận ra rằng chúng ta không thể làm gì để tạo ra sự thay đổi cho hiện tại cả dù đau đớn và hối tiếc rất nhiều

5. Chấp nhận

Giai đoạn cuối cùng của đau buồn thường là chấp nhận. Chấp nhận thực tế, chấp nhận nỗi đau. Nghiên cứu cho thấy rằng đối mặt với đau buồn thực sự có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng của cơn đau thể chất và cảm xúc của bạn. Bằng cách chấp nhận nó, bạn thừa nhận rằng nó ở đó mà không phán xét. Sau đó, bạn có thể tiếp tục các chiến lược đối phó và các phương pháp điều trị khác nhau để giải quyết sự đau buồn. Tuy nhiên, cần lưu ý là sự chấp nhận không có nghĩa là bạn phải vui vẻ hay hài lòng với mọi thứ đang xảy ra với cơ thể và sức khỏe của mình. Chấp nhận không có nghĩa là hài lòng. Bạn vẫn có thể cảm thấy tức giận, chán nản và choáng ngợp trước tình huống của mình - nhưng điều này không sao cả. Sự thật là bạn không kiểm soát được toàn bộ cơ thể của mình, điều này thật đáng sợ. Bạn không thể mong muốn cơn đau hoặc bệnh tật giống như thổi vào cành bồ công anh - cho dù bạn cố gắng thế nào. Nhưng bạn có thể học cách tin tưởng vào chu kỳ đau buồn và biết rằng những cảm giác mất mát này chỉ là tạm thời.  Những cảm giác và trải nghiệm này có thể khiến bạn cảm thấy dễ bị tổn thương, nhưng qua điều này, bạn tìm thấy sức mạnh. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những giai đoạn cảm xúc khi mắc ung thư vú

 

Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 30/05/2023

    Điều trị viêm họng liên cầu khuẩn

    Viêm họng liên cầu khuẩn là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn ảnh hưởng đến cổ họng và amidan. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và biện pháp phòng bệnh qua bài viết sau đây.

  • 30/05/2023

    Có nên bổ sung vitamin khi đói?

    Uống vitamin vào buổi sáng có thể là một cách tốt để duy trì thói quen uống thuốc, nhưng dùng vitamin khi bụng đói có thể có một số nhược điểm. Đọc bài viết sau để biết cách mà bạn có thể tối đa hóa lượng vitamin của mình và tránh bị đau bụng.

  • 30/05/2023

    Thói quen vừa tắm vừa đánh răng có tốt không?

    Đánh răng khi tắm có thể giúp bạn tiết kiệm được vài phút trong chu trình vệ sinh cá nhân hàng ngày. Nhưng liệu đây có phải là ý tưởng tốt nhất mang lại hiệu quả vệ sinh cho bạn?

  • 29/05/2023

    Phân biệt dịch tiết âm đạo và rò rỉ nước tiểu

    Nước tiểu thường có màu vàng và lượng thường khá nhiều so với dịch tiết âm đạo. Bên cạnh đó, dịch tiết âm đạo ra thường có màu trắng và đặc hơn so với nước tiểu. Tiết dịch âm đạo quá nhiều và rò rỉ nước tiểu có nguyên nhân cơ bản khác nhau và bạn sẽ cần được thăm khám để chẩn đoán, cũng như điều trị sớm.

  • 29/05/2023

    Ung thư cổ tử cung tế bào nhỏ

    Đọc bài viết sau để khám phá thêm về ung thư cổ tử cung tế bảo nhỏ. Bài viết này sẽ đề cập đến các triệu chứng, yếu tố rủi ro cũng như cách chẩn đoán và điều trị bệnh.

  • 29/05/2023

    Nguyên nhân phát ban hình tròn

    Nguyên nhân gây phát ban hình tròn có thể do các vấn đề về da. Thông thường, người ta nghi ngờ phát ban hình tròn có thể là bệnh hắc lào (một tình trạng nấm da), nhưng phát ban có thể có hình dạng như hắc lào nhưng lại có một số đặc điểm khác biệt.

  • 28/05/2023

    Các loại chấn thương khi sinh

    Cùng tìm hiểu chấn thương khi sinh là gì và cần làm gì để đối phó với bệnh này qua bài viết sau đây.

  • 28/05/2023

    Thuốc làm tăng lượng đường máu

    Một số loại thuốc kê đơn và không kê đơn phổ biến có thể ảnh hưởng đến lượng đường trong máu. Mỗi loại thuốc có thể làm tăng đường huyết theo nhiều cơ chế khác nhau, nhưng kết quả cuối cùng là có thể gây ra bệnh tiểu đường hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng của bệnh.

Xem thêm