Trong giai đoạn dịch bệnh COVID-19 nhiều trẻ phải ở nhà tránh dịch, số trẻ bị rối loạn tâm lý, rối loạn ngôn ngữ, tương tác kém… có dấu hiệu gia tăng. Cha mẹ nên làm gì để giúp đỡ con vượt qua giai đoạn này?
![]()
Đại dịch COVID-19 có nhiều tác động nghiêm trọng đến tâm lý trẻ nhỏ.
Nguyên nhân trẻ bị rối loạn tâm lý

Dịch bệnh có nhiều ảnh hưởng đến tâm lý, cảm xúc của trẻ.
Tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp có thể gây ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp đến trẻ em. Ngoài nguy cơ lây nhiễm, đại dịch còn ảnh hưởng đến tâm trạng, cảm xúc và tinh thần của trẻ nhỏ. Rối loạn tâm lý mà trẻ phải đối mặt ở giai đoạn phát triển này có thể để lại hậu quả lâu dài.
Theo các chuyên gia tâm lý, trẻ bị rối loạn tâm lý do ít tiếp xúc với người khác và bạn bè đồng trang lứa, biểu hiện qua việc trẻ ít nói, né tránh ánh mắt khi giao tiếp, sợ người lạ… Nhiều trẻ phải nghỉ học, cô lập trong nhà để phòng tránh dịch COVID-19, nhưng cha mẹ để con một mình không trò chuyện khiến trẻ rối loạn tâm lý lúc nào không hay.
Việc hạn chế hoạt động, hạn chế tiếp xúc, tương tác với người xung quanh dẫn đến trẻ giảm khả năng tự phục vụ, thích ứng, nhận thức cũng như nâng cao vốn ngôn ngữ. Trong khi đó, cha mẹ lại quá bận, nhiều người đi làm về thấy con đã được người giúp việc, ông bà cho ăn, vệ sinh cá nhân xong thì yên tâm nghỉ ngơi, ít chơi đùa, trò chuyện hay âu yếm khiến bé cảm thấy khoảng cách xa dần.
Mặt khác, ở thời điểm trẻ không có dịp tiếp xúc với bạn bè đồng trang lứa, trường lớp, thời gian tiếp xúc với các thiết bị điện tử có xu hướng tăng lên. Điều này khiến trẻ càng khép kín, ít tương tác với các thành viên trong gia đình. Nghiêm trọng hơn, khi trẻ bị rối loạn lo âu, chỉ cần người bên cạnh không ngồi sát bên thì trẻ đã co rúm sợ hãi, khóc thét đòi. Nhiều trẻ còn chán ăn, rối loạn giấc ngủ, thờ ơ với mọi thứ.
Cha mẹ nên làm gì?
Tương tác nhiều với trẻ
Cha mẹ cần quan tâm đến cảm xúc của con nhiều hơn bên cạnh việc quan sát con mình an toàn. Mỗi ngày, cha mẹ nên dành thời gian ít nhất 1 tiếng đồng hồ để chơi đùa với trẻ qua các trò chơi tương tác hai chiều như chơi cùng tô màu, hát cho trẻ múa hoặc cùng tập những bài thể dục nhẹ nhàng với con. Thay vì việc giao con mình cho người giúp việc hay ông bà chăm sóc, việc cha mẹ thường xuyên vui chơi và trò chuyện với trẻ khiến con cảm thấy được quan tâm, tránh làm cho trẻ có cảm giác bị bỏ rơi, không an toàn.
Nhận biết và khắc phục nỗi lo lắng của trẻ
Với những trẻ lớn hơn, con có thể lo lắng chuyện bản thân cũng như người thân nhiễm virus COVID-19. Trẻ có cảm giác lo lắng hoặc buồn bã quá độ thường dẫn đến chán ăn, mất ngủ và tình trạng khó tập trung, kém chú ý. Đây là một số dấu hiệu của sự căng thẳng ở trẻ em phụ huynh cần nhận biết để có thể thực hiện các bước để giúp con ổn định tâm lý.
Duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh cho trẻ
Cha mẹ cũng nên duy trì thói quen sinh hoạt điều độ cho trẻ kể để đảm bảo sức khỏe cũng như tâm lý của con. Phụ huynh nên chú ý cho con ngủ đúng giờ, ăn đủ bữa, vận động rèn luyện cơ thể hàng ngày. Giúp trẻ ăn cân bằng, đầy đủ các chất dinh dưỡng và uống đủ nước. Khuyến khích trẻ vui chơi, vận động - điều này rất tốt cho sức khỏe thể chất và tinh thần, đồng thời có thể giúp trẻ giữ gìn sức khỏe, duy trì khả năng tập trung.
Dạy và cùng trẻ thực hiện các biện pháp phòng dịch
Cha mẹ có thể giải thích và cùng trẻ thực hiện các bước để phòng tránh nhiễm bệnh và làm chậm sự lây lan của COVID-19. Hãy là một tấm gương sáng cho con như rửa tay thường xuyên, giữ khoảng cách 2 mét với người khác và đeo khẩu trang ở nơi công cộng để giúp bảo vệ bản thân và người khác. Trẻ sẽ cảm thấy yên tâm, không còn cảm giảm lo lắng, sợ hãi dịch bệnh.
Giúp trẻ duy trì kết nối với xã hội
Việc duy trì liên lạc với bạn bè và gia đình qua điện thoại hoặc trò chuyện qua video cũng giúp trẻ hạn chế nguy cơ rối loạn tâm lý khi ở nhà tránh dịch. Cha mẹ cũng có thể dạy trẻ ghi thiệp hoặc viết thư gửi bạn bè hoặc các thành viên trong gia đình mà con chưa thể gặp gỡ. Điều này vừa giúp trẻ tăng tương tác với cha mẹ, khiến trẻ vui vẻ, cởi mở hơn cũng như không còn cảm giác cô lập.
Tham khảo thông tin tại bài viết: Kết hợp liệu pháp tâm lý điều trị trầm cảm ở thanh thiếu niên.
Yoga là phương pháp luyện tập kết hợp vận động, kiểm soát hơi thở và thiền định, mang lại lợi ích lớn cho cả sức khỏe thể chất và tinh thần. Đặc biệt, yoga cho người mới bắt đầu là lựa chọn lý tưởng để giảm căng thẳng, tăng sự linh hoạt và cải thiện sức khỏe.
Nước bạc hà là thức uống đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau đầu, cải thiện miễn dịch và làm dịu triệu chứng hô hấp…
Vào mùa thi, áp lực từ khối lượng kiến thức lớn, kỳ vọng từ gia đình, thầy cô cùng nỗi lo về kết quả tương lai dễ khiến nhiều bạn rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, thậm chí ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và thể chất. Tuy nhiên, sự căng thẳng có thể được kiểm soát và tăng thêm động lực. Sau đây, viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về những kỹ thuật thư giãn và quản lý áp lực mùa thi hiệu quả.
Sắn dây là thức uống giải nhiệt quen thuộc. Gần đây, một số nghiên cứu cho thấy dược liệu này có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp khi dùng đơn lẻ hoặc phối hợp, tuy nhiên cần sử dụng đúng cách và theo tư vấn chuyên môn.
Nhiệt độ và huyết áp có mối quan hệ nghịch đảo, nghĩa là khi nhiệt độ tăng, huyết áp sẽ giảm.
Việc cho cà phê vào sữa chua là công thức kháng viêm tự nhiên, giàu protein, giàu lợi khuẩn tốt cho đường ruột. Đây là một cách đơn giản bạn có thể áp dụng để chủ động phòng bệnh đường ruột.
Việc đẩy mạnh hoạt động thể thao mùa hè cho trẻ em là giải pháp khoa học nhằm thay thế thói quen sử dụng thiết bị điện tử và giảm áp lực học tập. Vận động ngoài trời không chỉ tăng cường sức bền mà còn kích thích hormone tăng trưởng, hỗ trợ phát triển hệ xương khớp tối ưu, đặc biệt là cải thiện chiều cao trong giai đoạn dậy thì.
Những thành tự nghiên cứu về Bộ gen người vào năm 2003 đã mở ra cánh cửa hiểu biết sâu rộng về di truyền con người. Tuy nhiên, bộ mã DNA không thể giải thích được toàn bộ sự phức tạp về sức khỏe và bệnh tật của từng cá nhân. Di truyền ngoại gen (hay còn gọi là Epigenetic) là một lĩnh vực nghiên cứu các thay đổi trong biểu hiện gen mà không làm thay đổi trình tự DNA. Đây hiện đang là một chủ đề được bàn tán nhiều trong những năm gần đây khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe cá nhân ngày càng gia tăng.