Bại não: nguyên nhân và triệu chứng

Bại não là gì?

Bại não thường xảy ra ở trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ, do những tổn thương xuất hiện từ khi còn trong bụng mẹ. Các dấu hiệu và triệu chứng thường xuất hiện trong những năm sơ sinh hoặc mẫu giáo. Nói chung, bại não gây ra suy giảm vận động liên quan đến việc có các phản xạ bất thường, mềm hoặc cứng của các chi và cơ vùng thân, tư thế bất thường, cử động không tự chủ, đi đứng không vững hoặc một số thao tác kết hợp – phối hợp của trẻ.

Ngoài các triệu chứng kể trên, những người bị bại não có thể gặp phải những khó khăn khi nuốt và thường bị mất cân bằng cơ mắt, trong đó mắt không tập trung vào cùng một đối tượng. Họ cũng có thể bị giảm phạm vi chuyển động ở các khớp khác nhau trên cơ thể do bị cứng cơ.

Bại não ảnh hưởng đến chức năng rất khác nhau. Một số người bị ảnh hưởng vẫn có thể đi lại được; trong khi có những người khác bắt buộc phải cần sự hỗ trợ. Một số người cho thấy trí tuệ bình thường hoặc gần mức bình thường, nhưng cũng có những người bị thiểu năng trí tuệ. Cũng có thể bị động kinh, mù hoặc điếc.

Các triệu chứng của bại não

Các dấu hiệu và triệu chứng của bại não có thể khác nhau rất nhiều. Các vấn đề về cử động và phối hợp liên quan đến bại não bao gồm:

• Các biến đổi về trương lực cơ, chẳng hạn như quá cứng hoặc quá mềm cơ
• Cứng cơ và tăng phản xạ quá mức/hoặc phản xạ giữ nguyên (co cứng)
• Thiếu thăng bằng và giảm khả năng phối hợp cơ bắp (mất điều hòa cơ bắp)
• Run hoặc cử động không tự chủ
• Chuyển động chậm chạp, quằn quại
• Chậm đạt đến các mốc kỹ năng vận động, chẳng hạn như chống đẩy, ngồi dậy hoặc bò
• Ưu tiên một bên của cơ thể, chẳng hạn như vươn bằng một tay hoặc kéo chân khi bò
• Khó khăn khi đi bộ, chẳng hạn như đi kiễng chân, dáng đi khom người, dáng đi như kéo vật khác với đầu gối bắt chéo, dáng đi rộng hoặc dáng đi không đối xứng
• Chảy nhiều nước dãi hoặc khó nuốt
• Khó khăn khi bú hoặc ăn ở trẻ nhỏ
• Chậm phát triển giọng nói hoặc khó nói
• Khó khăn trong học tập
• Khó khăn với các kỹ năng vận động tinh, chẳng hạn như cài cúc quần áo hoặc nhặt đồ dùng
• Co giật

Bại não có thể ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể/hoặc có thể chỉ giới hạn chủ yếu ở một chi hoặc một bên của cơ thể. Tình trạng các rối loạn tại não gây bại não không thay đổi theo thời gian, vì vậy các triệu chứng thường không xấu đi theo tuổi tác. Tuy nhiên, khi mộ đứa trẻ gặp tình trạng bại não và lớn lên, một số triệu chứng có thể trở nên rõ ràng hơn hoặc lại giảm đi ít hơn. Tình trạng rút cơ và cứng cơ có thể trầm trọng hơn nếu không được điều trị tích cực.

• Khó nhìn và nghe
• Thiểu năng trí tuệ
• Co giật
• Cảm giác đau hoặc xúc giác bất thường
• Bệnh răng miệng
• Các vấn đề sức khỏe tâm thần
• Tiểu tiện không tự chủ

Khi nào đến gặp bác sĩ?

Điều quan trọng là phải được chẩn đoán kịp thời cho chứng rối loạn vận động hoặc tình trạng chậm phát triển của trẻ. Hãy đến gặp bác sĩ nếu cảm thấy lo lắng về dấu hiệu bất thường ở trẻ, như tình trạng mất nhận thức về môi trường xung quanh hoặc các cử động cơ thể bất thường, trương lực cơ bất thường, suy giảm khả năng phối hợp, nuốt khó, mất cân bằng cơ mắt hoặc các vấn đề phát triển khác.

Nguyên nhân nào gây ra bại não?

Bại não là do sự bất thường hoặc gián đoạn trong quá trình phát triển não bộ, thường xảy ra trước khi một đứa trẻ được sinh ra. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không thể xác định được. Các yếu tố có thể dẫn đến các vấn đề bất thường trong quá trình phát triển não bộ bao gồm:

• Đột biến gen dẫn đến phát triển bất thường
• Nhiễm trùng từ người mẹ ảnh hưởng đến thai nhi đang phát triển
• Đột quỵ ở thai nhi, sự gián đoạn quá trình cung cấp máu cho não khi đang phát triển
• Chảy máu não khi còn trong bụng mẹ hoặc khi còn là trẻ sơ sinh
• Nhiễm trùng ở trẻ sơ sinh gây viêm trong hoặc xung quanh não bộ
• Chấn thương vùng đầu ở trẻ sơ sinh do tai nạn xe cơ giới hoặc ngã
• Thiếu oxy lên não liên quan đến chuyển dạ hoặc sinh khó, mặc dù ngạt liên quan đến sinh nở là nguyên nhân ít phổ biến hơn nhiều so với các trường hợp khác

Đọc tiếp thông tin tại: Bại não: nguy cơ, biến chứng và cách phòng tránh

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 11 điều cần biết về bại não