5 bệnh về gan có liên quan đến viêm loét đại trực tràng

Các bệnh về gan có thể là một biến chứng của bệnh viêm ruột mạn tính (IBD), ví dụ như bệnh viêm loét đại trực tràng hoặc bệnh Crohn. Gan là cơ quan sẽ tiêu hóa lượng thực phẩm mà bạn ăn vào, cũng có thể sẽ bị viêm nếu như bệnh viêm ruột mạn tính không được điều trị kịp thời. Tuy nhiên, một số loại thuốc dùng để điều trị bệnh viêm ruột mạn tính cũng có thể gây tổn thương gan.

Theo Hiệp hội bệnh Crohn và bệnh viêm loét ruột Mỹ, chỉ có khoảng 5% số người bị viêm ruột mạn tính sẽ phát triển bệnh gan mức độ nặng. Trong một nghiên cứu xuất bản tháng 6 năm 2014 trên tạp chí  Clinical Medicine Insights: Gastroenterology, kết quả xét nghiệm chức năng gan của 21 trên tổng số 335 bệnh nhân bị viêm ruột mạn tính cho thấy có một số bất thường, nhưng đa số chỉ ở mức độ nhẹ. Tuy nhiên, bạn vẫn nên chú ý tới những triệu chứng phổ biến của các bệnh về gan để có thể chăm sóc kịp thời những vấn đề này trước khi mọi chuyện diễn biến nặng hơn. Những triệu chứng đó bao gồm:

• Mệt mỏi, thiếu sức sống, thiếu năng lượng
• Ngứa da
• Vàng da (vàng da và vàng phần lòng trắng của mắt)
• Đau hoặc cảm thấy đầy ở vùng bụng trên bên phải
• Sốt và ớn lạnh

Dưới đây là một số tình trạng bệnh về gan cụ thể có thể phát triển khi bạn đã bị viêm loét đại trực tràng

Sưng ống gan xơ hóa nguyên phát (Primary Sclerosing Cholangitis – PSC)

Sưng ống gan xơ hóa nguyên phát là dạng bệnh gan chủ yếu liên quan đến viêm loét đại trực tràng. Sưng ống gan xơ hóa nguyên phát sẽ gây sẹo ở các ống dẫn mật (là ống dẫn dịch mật từ gan đi vào ruột non). Tuy vậy, cơ chế của bệnh sưng ống gan xơ hóa vẫn chưa được biết rõ. Một nghiên cứu xuất bản tháng 5 năm 2016 trên tạp chí Gut gợi ý rằng các vi khuẩn đường ruột có thể liên quan tới cơ chế này, nhưng cần có thêm nhiều nghiên cứu hơn nữa được tiến hành để xác nhận kết quả này.

Khoảng 3% số người bị viêm loét đại trực tràng sẽ bị sưng ống gan xơ hóa nguyên phát, nhưng có tới hơn một nửa số người bị sưng ống gan xơ hóa nguyên phát sẽ mắc phải một dạng viêm ruột nào đó. Cho đến nay, vẫn chưa rõ tại sao 2 tình trạng bệnh này liên quan với nhau và vẫn chưa có cách nào điều trị hiệu quả bệnh sưng ống gan xơ hóa nguyên phát cả.

Gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ có thể là một biến chứng phổ biến của bệnh viêm ruột, nhưng gan nhiễm mỡ cũng có thể liên quan tới rất nhiều tình trạng khác, ví dụ như mang thai, tiểu đường và béo phì. Gan nhiễm mỡ xảy ra khi mỡ tích tụ lại tại gan, có thể là do các vấn đề xảy ra khi chuyển hóa chất béo hoặc do lượng mỡ thừa trong cơ thể tích tụ lại. Những người bị gan nhiễm mỡ thường rất hiếm khi biểu hiện các triệu chứng của các bệnh về gan. Nhưng có mối liên quan giữa mức độ nghiêm trọng của bệnh viêm ruột với những thay đổi trong bệnh gan nhiễm mỡ ở người bệnh bị viêm ruột.

Viêm gan tự miễn

Viêm gan tự miễn có nguyên nhân là do tình trạng viêm mãn tính tại gan nhiều hơn là tình trạng nhiễm trùng gây ra do virus (như nhiều loại bệnh viêm gan khác, ví dụ như viêm gan A, viêm gan B, và viêm gan C). Viêm gan tự miễn khá hiếm gặp ở người bệnh bị viêm ruột nhưng những người bị viêm gan tự miễn thường có thể sẽ bị một loại bệnh viêm ruột nào đó rất giống với viêm đại tràng. Viêm gan tự miễn có thể điều trị được bằng việc dùng thuốc làm giảm tình trạng viêm.

Sỏi mật

Sỏi mật là một tình trạng tương đối phổ biến ở người cao tuổi, do vậy, không có gì ngạc nhiên nếu người cao tuổi bị viêm ruột mạn tính mắc sỏi mật cả.  Sỏi mật hình thành khi dịch mật từ túi mật trở nên cứng hơn, hình thành các mảnh cứng như những viên sỏi. Nếu một hoặc nhiều viên sỏi làm tắc túi mật, bạn sẽ bị đau rất dữ dội. Tình trạng tắc nghẽn này có thể dẫn đến những biến chứng rất nghiêm trọng. Khi viên sỏi di chuyển từ túi mật đến các ống dẫn mật, thì sỏi mật có thể liên quan đến viêm tụy.

Viêm tụy

Tình trạng viêm tại tụy có thể có nguyên nhân là do sỏi mật làm tắc nghẽn ống dẫn mật, là ống chung của túi mật và tụy. Tuy nhiên, viêm tụy cũng có thể là tác dụng không mong muốn của các loại thuốc dùng để điều trị viêm ruột, ví dụ như các thuốc điều hòa hệ miễn dịch hay thuốc mesalamine.

Triệu chứng của bệnh viêm tụy bao gồm đau dữ dội ở vùng bụng, buồn nôn, nôn mửa và sốt. Nếu bác sỹ xác định rằng việc dùng thuốc là nguyên nhân khiến bạn bị viêm tụy, thì bạn chỉ cần ngưng dùng thuốc thì tình trạng viêm sẽ giảm đi. Nhưng bạn không nên ngưng dùng bất cứ loại thuốc nào nếu chưa có sự đồng ý của bác sỹ. Phẫu thuật để loại bỏ viên sỏi mật làm tắc ống mật cũng có thể giúp điều trị tình trạng viêm tụy do sỏi mật gây ra.

Khi nào cần tìm kiếm sự giúp đỡ vì các bệnh về gan?

Các triệu chứng như đau ở vùng bụng phải, ngứa, vàng da và sốt có thể gợi ý cho bác sỹ và bệnh nhân rằng có thể bạn đã mắc phải các biến chứng liên quan đến gan. Nếu bạn xuất hiện những triệu chứng này, hãy liên lạc với bác sỹ để được lượng giá. Xét nghiêm máu thường sẽ có thể giúp xác định các bệnh về gan, nhưng các xét nghiệm bổ sung như siêu âm, chụp X quang hoặc sinh thiết gan cũng có thể cần thiết trong những trường hợp chẩn đoán đặc biệt. Việc điều trị bao gồm bổ sung các loại vitamin và thay đổi chế độ ăn để dự phòng tình trạng thiếu dinh dưỡng.

Tham khảo thêm thông tin về bệnh gan tại bài viết Mối liên hệ giữa gan nhiễm mỡ và viêm gan