Viêm tụy cấp là tình trạng viêm của tụy, thường xảy ra bất ngờ, gây đau đớn và sưng ở vùng trên của bụng (thượng vị), cơn đau thường lan sang phần sau lưng. Viêm tụy cấp có thể lan đến các cơ quan khác hoặc phát triển thành viêm tụy mãn tính nếu không được điều trị.
Nguyên nhân của viêm tụy cấp là gì?
Nguyên nhân của viêm tụy cấp có thể là trực tiếp hoặc gián tiếp. Nguyên nhân trực tiếp là các yếu tố ảnh hưởng tụy hoặc các mô tụy, ống tụy. Nguyên nhân gián tiếp có thể là các hậu quả của các tình trạng bệnh lý ở một vị trí khác trên cơ thể.
Nguyên nhân trực tiếp
Một trong số các nguyên nhân chính của viêm tụy cấp là do có sỏi mật. Sỏi mật tắc trong ống mật chủ và tạo áp lực lên ống tụy. Điều này làm suy giảm lưu lượng dịch đi vào vào đi ra từ tụy, do đó dẫn đến các tổn thương.
Các nguyên nhân trực tiếp của viêm tụy cấp bao gồm:
Nguyên nhân gián tiếp
Nguyên nhân gián tiếp của viêm tụy cấp bao gồm:
Ai là người có nguy cơ bị viêm tụy cấp?
Bạn sẽ có nguy cơ bị viêm tụy cấp nếu bạn uống quá nhiều rượu. Các Viện Y tế quốc gia Hoa Kỳ (NIH) định nghĩa là uống nhiều hơn 1 ly rượu một ngày với phụ nữ và tối đa 2 ly rượu một ngày với nam giới.
Nam giới thường có nguy cơ bị viêm tụy liên quan đến rượu hơn là nữ giới.
Hút thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ bị viêm tụy cấp. Tỷ lệ hút thuốc và uống rượu ở nam giới người Mỹ da trắng và da đen là như nhau, nhưng người Mỹ da đen có nguy cơ bị viêm tụy cấp cao gấp 2 lần.
Có tiền sử gia đình bị ung thư tụy, viêm tụy hoặc các vấn đề khác về tụy cũng sẽ làm tăng nguy cơ của bạn.
Triệu chứng chủ yếu của viêm tụy cấp là đau bụng. Cơn đau có thể khác nhau phụ thuộc vào các yếu tố sau:
Các triệu chứng khác của viêm tụy cấp bao gồm:
Chẩn đoán viêm tụy cấp
Bác sỹ có thể chẩn đoán viêm tụy cấp bằng cách:
Điều trị viêm tụy cấp
Bạn có thể phải nhập viện để làm các xét nghiệm chuyên sâu hơn và để đảm bảo rằng bạn được truyền đủ dịch qua tĩnh mạch.
Bác sỹ cũng có thể sẽ kê cho bạn một vài loại thuốc để loại bỏ các tình trạng viêm và nhiễm trùng đã hình thành.
Nếu các phương pháp điều trị không cho kết quả, bạn có thể sẽ phải phẫu thuật để loại bỏ các tế bào đã bị phá hủy, hút dịch hoặc sửa chữa lại ống tụy bị tắc nghẽn. Nếu nguyên nhân của vấn đề là do sỏi mật, bạn sẽ phải tiến hành phẫu thuật loại bỏ sỏi mật.
Dự phòng viêm tụy cấp
Bạn có thể dự phòng viêm tụy cấp bằng cách hạn chế uống rượu. Nếu bạn đã có tiền sử bị viêm tụy và chưa thay đổi các thói quen như uống rượu, bạn có thể sẽ bị tái phát.
Trẻ em dưới 19 tuổi không nên uống aspirin trừ khi được kê đơn bởi bác sỹ. Aspirin có thể gây ra hội chứng Reye ở trẻ em, từ đó gây ra viêm tụy cấp.
Viêm tụy cấp có thể gây đau dữ dội trong một khoảng thời gian ngắn. Những trường hợp không được điều trị và tái phát có thể sẽ dẫn đến mãn tĩnh. Nhưng đa số các trường hợp đều có thể điều trị được. Triệu chứng của viêm tụy cấp có thể dễ gây nhầm lẫn bởi đau lưng và đau bụng có thể gặp ở bất cứ bệnh gì. Nếu bạn nhận thấy mình có những triệu chứng đó và bạn có lý do tin rằng chúng có thể liên quan đến tụy, bạn nên đến gặp bác sỹ.
Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?
Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.
Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?
Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.