Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Xuất huyết giảm tiểu cầu ở trẻ em

Xuất huyết giảm tiểu cầu (XHGTC) là một bệnh lý hay gặp ở trẻ em, thường có diễn biến cấp tính. Gần đây, người ta đã chứng minh được cơ chế miễn dịch của bệnh khi tìm thấy các kháng thể kháng lại tiểu cầu.

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi của trẻ em nhưng có thể phân thành 2 nhóm khác biệt: ở trẻ nhũ nhi và trẻ lớn.

Vì sao làm tiểu cầu suy giảm?

Có nhiều nguyên nhân gây ra giảm tiểu cầu nhưng tập trung nằm ở hai nhóm nguyên nhân lớn sau đây: tăng phá hủy tiểu cầu ở máu ngoại vi; giảm sinh tiểu cầu ở tủy xương.

Trong nhóm đầu tiên lại có rất nhiều bệnh khác nhau như: đông máu trong lòng mạch cấp tính và mãn tính gây tiêu thụ lớn tiểu cầu, các u máu lớn ở các vị trí khác nhau của cơ thể, nhiễm khuẩn huyết, nhiễm virút nặng gây giảm tiểu cầu… hoặc các bệnh có kháng thể kháng lại tế bào máu như tan máu tự miễn kèm theo giảm tiểu cầu, bệnh lupus ban đỏ… Trong nhóm này phải kể đến bệnh XHGTC tiên phát mà ngày nay nhiều tác giả gọi đó là xuất huyết giảm tiểu cầu tự miễn mà chúng ta sẽ nói nhiều sau đây.

Trong nhóm thứ 2, gồm một số bệnh lý ở tủy xương gây giảm các mẫu tiểu cầu như bệnh suy tủy toàn bộ, suy một dòngmẫu tiểu cầu hay các bệnh ác tính ở tủy xương như: ung thư di căn tủy, lơxêmi cấp… khi đó giảm tiểu cầu là tình trạng thứ phát do các bệnh chính gây ra.

XHGTC tiên phát là bệnh gặp khá phổ biến ở trẻ em. Gần đây, người ta đã chứng minh được cơ chế miễn dịch của bệnh khi tìm thấy các kháng thể kháng lại tiểu cầu. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi của trẻ em nhưng có thể phân thành 2 nhóm khác biệt: ở trẻ nhũ nhi và trẻ lớn.

Cần cảnh giác với những biểu hiện của bệnh

Bệnh thường có khởi phát từ từ kín đáo với sự xuất hiện của các nốt xuất huyết chấm đỏ hoặc bầm tím, hoặc xuất huyết do xây xước nhẹ trên da, không kèm theo sốt, thiếu máu, sưng hạch hoặc các biểu hiện toàn thân khác. Các nốt xuất huyết có thể nằm ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể, thường là không có tính chất đối xứng ở hai chi. Các nốt hoặc mảng tụ máu có thể tự nhiên xuất hiện hoặc do va đập nhẹ, thường là ở chân tay, mặt.

Những vết cào xước nhẹ ở cổ, thân mình, chân tay cũng gây ra những dải xuất huyết. Rất ít khi bệnh biểu hiện chảy máu nặng ngay từ đầu như chảy máu mũi, chân răng, xuất huyết tiêu hóa hay tiểu ra máu. Khoảng 70 - 80% các trường hợp tiểu cầu trở lại bình thường sau một vài tuần đến 3 tháng khi được điều trị 20% trở thành mãn tính. Khi số lượng tiểu cầu giảm nặng cần có các biện pháp đề phòng chảy máu, đặc biệt là chảy máu ở phổi, não dễ gây tử vong.

Sẽ gặp nhiều khó khăn trong những trường hợp mãn tính

XHGTC ở trẻ em thường có diễn biến cấp tính. Khoảng 70 - 80% các trường hợp tiểu cầu trở lại bình thường sau một vài tuần đến 3 tháng khi đã được điều trị. Chỉ đến 20% trở thành mãn tính, số lượng tiểu cầu thấp kéo dài hoặc tái diễn, mặc dù đã áp dụng nhiều biện pháp điều trị. Khi số lượng tiểu cầu giảm nặng cần có các biện pháp đề phòng chảy máu, đặc biệt là chảy máu ở phổi, não dễ gây tử vong cho người bệnh. Ở trẻ nhũ nhi, bệnh thường hồi phục nhanh chóng, có thể tự khỏi mà không cần điều trị đặc hiệu. Vì vậy, việc cần thiết là đưa trẻ đến các chuyên khoa huyết học để khám và theo dõi, tránh tiêm các thuốc hoặc làm các thủ thuật gây chảy máu hoặc tụ máu cho thêm cho trẻ.

Nguyên tắc của điều trị XHGTC là dựa vào cơ chế miễn dịch của bệnh. Corticosteroid được sử dụng như một thuốc kinh điển để điều trị xuất huyết giảm tiểu cầu. Các thuốc ức chế miễn dịch khác cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ hoặc thay thế khi các tác dụng phụ củacorticosteroid nặng nề. Gần đây, người ta đã áp dụng các chất kháng lymphoB điều trị các thể XHGTC mãn tính, nhất là ở trẻ lớn. Trong các trường hợp có tiểu cầu giảm nặng, nguy cơ xuất huyết nội tạng hoặc não cao thì cần truyền tiểu cầu.

Đối với các trường hợp mãn tính thì việc điều trị còn rất nan giải. Những bệnh nhi này cần được theo dõi tốt, tránh các biến chứng do xuất huyết. Mặt khác, cần hạn chế sử dụng corticosteroid liều cao, kéo dài làm ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ. Ở trẻ gái đến tuổi có kinh nguyệt thường có biểu hiện rong kinh, đôi khi gây thiếu máu nặng. Điều trị các trường hợp này cần sự phối hợp giữa huyết học với sản khoa và nội tiết.

TS. DƯƠNG BÁ TRỰC - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 06/12/2022

    Cải thiện tình trạng da tay chân bị khô khi trời lạnh

    Trong thời tiết lạnh, làn da của bạn có xu hướng trở nên khô ráp và nứt nẻ, đặc biệt ở bàn tay và bàn chân. Bác sĩ Amit Bangia, Phó Giám đốc khoa Da liễu, Bệnh viện Châu Á Faridabad (Ấn Độ) đưa ra 7 lời khuyên sau giúp cải thiện làn da khô và giúp bạn có làn da mềm mại hơn.

  • 06/12/2022

    Lời khuyên sức khỏe cho người hâm mộ mùa World Cup

    Mùa World Cup tại Quatar đang diễn ra với những trận cầu hấp dẫn kịch tính đến từ 32 đôi bóng trên thế giới. Những người hâm mộ bóng đá cuồng nhiệt tại Việt Nam cũng đang trong mùa ăn bóng đá, ngủ bóng đá. Và dù có đam mê và cuồng nhiệt với trái bóng thế nào thì người hâm mộ bóng đá hãy luôn chú ý giữ gìn sức khỏe và thực hiện lối sống lành mạnh khi xem các trận đấu tại World Cup đang diễn ra.

  • 06/12/2022

    Tại sao thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt?

    Mỗi mùa đều mang đến những thách thức cho đôi mắt của chúng ta và mùa Đông cũng không ngoại lệ. Bài viết dưới đây sẽ giải thích tại sao thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt và cách khắc phục thế nào?

  • 06/12/2022

    Ngủ không đủ giấc ảnh hưởng thế nào đến thị lực?

    Đôi mắt là một trong những bộ phận nhạy cảm nhất của cơ thể. Ngủ không đủ giấc, thiếu ngủ có thể gây ra các vấn đề về mắt theo thời gian.

  • 06/12/2022

    Vì sao khoai tây là thực phẩm "sáng giá" tốt cho việc giảm cân?

    Nhiều người thường nghĩ rằng ăn khoai tây có thể dẫn đến việc tăng cân nhanh chóng vì thực phẩm này chứa nhiều tinh bột. Tuy nhiên, sự thật thì hoàn toàn ngược lại, khoai tây sẽ giúp thúc đẩy việc giảm cân nếu bạn ăn đúng cách.

  • 06/12/2022

    Bí quyết hạn chế mụn trứng cá khi thức khuya xem bóng đá World Cup

    Thức khuya là tình trạng thường gặp ở giới trẻ, đặc biệt là trong mùa bóng đá World Cup hiện nay. Việc thức khuya thường xuyên có thể dẫn đến tình trạng nổi mụn trứng cá nhiều và ồ ạt. Tham khảo bài viết dưới đây để biết cách hạn chế tình trạng nổi mụn do thức khuya xem bóng đá nhé!

  • 06/12/2022

    5 thực phẩm người bệnh đái tháo đường nên ăn trong mùa Đông

    Trong mùa Đông, mọi người thường có xu hướng hay cảm thấy đói hơn vì thời tiết lạnh làm tăng tốc độ trao đổi chất của cơ thể. Điều này đặc biệt quan trọng với người bệnh đái tháo đường khi thời tiết lạnh làm giảm thân nhiệt, khiến bạn nhanh đói và có xu hướng ăn nhiều hơn, khó kiểm soát đường huyết.

  • 06/12/2022

    Công dụng bất ngờ của loài muỗi

    Kết quả của một nghiên cứu gần đây đã khiến các nhà khoa học phát hiện ra một công dụng bất ngờ của muỗi - loài vật tưởng chừng như là "kẻ thù" của con người này

Xem thêm