Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tốc độ lão hóa nhanh hơn do mãn kinh, mất ngủ

Các nhà khoa học đã tranh luận nhiều về sự lão hóa khơi nguồn cho sự mãn kinh hay mãn kinh gây nên lão hóa. Hiện nay, nghiên cứu mới khám phá ra vế sau là đúng, sau khi tìm ra rằng phụ nữ càng mãn kinh sớm bao nhiêu thì họ càng lão hóa nhanh bấy nhiêu.

Trong một nghiên cứu mới, công bố trên tờ Proceedings of the National Academy of Sciences, các nhà nghiên cứu cho rằng thời kì mãn kinh đầy nhanh tốc độ lão hóa của tế bào, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tuổi tác ở phụ nữ.

Một nghiên cứu khác công bố trên tờ Biological Psychiatrycho rằng những dấu hiệu của chứng mất ngủ- thường đi kèm với mãn kinh- cũng đẩy nhanh tốc đô lão hóa ở phụ nữ sau mãn kinh.

Mãn kinh được định nghĩa là thời gian mà phụ nữ xuất hiện chu kì kinh cuối cùng, do buồng trứng ngừng sản xuất hormone estrogen và progesterone. Độ tuổi trung bình của thời kì mãn kinh là 51 tuổi, mặc dù nó có thể diễn ra sớm hoặc muộn hơn.

Mặc dù mãn kinh ảnh hưởng đến mỗi phụ nữ là khác nhau, triệu chứng bao gồm bốc hỏa, gặp vấn đề về giấc ngủ, thay đổi tâm trạng, những vấn đề về buồng trứng và bàng quang.

Bề ngoài, thì có vẻ như lão hóa là nguyên nhân gây nên mãn kinh, và là một quá trình tự nhiên diễn ra vào cuối đời. Những Steve Horvath tại trường đại học California-Los Angeles (UCLA) và các tác giả trước đây của các nghiên cứu, lưu ý rằng qua hàng thập kỉ, các nhà nghiên cứu đã tranh luận điều ngược lại có thể đúng.

“Nó giống như con gà hoặc quả trứng, cái nào có trước? Nghiên cứu của chúng tôi lần đầu tiên cho thấy rằng mãn kinh khiến bạn già nhanh hơn.”

Mãn kinh đẩy nhanh tốc độ lão hóa tế bào 6%

Trong cả 2 nghiên cứu, nhóm tác giả sử dụng một đồng hồ biểu sinh- chế tạo bởi Horvath- theo dõi sự thay đổi biểu sinh qua thời gian; đồng hồ theo dõi những thay đổi trong sự biểu hiện gen tăng lên do các yếu tố bên ngoài hoặc môi trường.

Trong nghiên cứu đầu, Horvath và đồng nghiệp sử dụng đồng hồ biều sinh để theo dõi methylation-một chất hóa học tạo ra bởi tế bào lão hóa- ở những mẫu DNA của hơn 3100 phụ nữ tham gia vào 4 nghiên cứu, một trong số đó là Women's Health Initiative (WHI).

Bằng việc phân tích methylation trong máu, nước bọt, và mẫu thuộc miệng- một miếng gạc từ trong má- nhóm tác giả có thể đánh giá tuổi sinh học của tế bào của người phụ nữ, và họ so sánh điều này với tuổi theo niên đại của chúng.

Từ phân tích, các nhà nghiên cứu thấy rằng mãn kinh đẩy nhanh sự lão hóa của tế bào trong máu đến 6%. “Điều này nghe có vẻ không nhiều, nhưng nó sẽ tăng dần trong cuộc đời người phụ nữ,” Horvath lưu ý.

Ông sử dụng ví dụ về một người phụ nữ trải qua thời kì mãn kinh ở độ tuổi 42; đến tuổi 50, cơ thể của cô ấy dường như già hơn 1 tuổi so với những người phụ nữ khác mà có thời kì mãn kinh bắt đầu ở tuổi 50.

“Trung bình, phụ nữ càng bước vào thời kì mãn kinh càng sớm thì tốc độ lão hóa máu càng nhanh. Điều này là rất đáng kể bởi vì máu của một người có thể phản ánh những gì đang diễn ra trong những phần khác của cơ thể, và điều này có thể kéo theo cái chết và nguy cơ bệnh tật.”

Mất ngủ tăng nguy cơ lão hóa sinh học tới 2 năm

Trong nghiên cứu thứ 2, Horvath và đồng nghiệp sử dụng đồng hồ biều sinh để đánh giá tốc độ lão hóa ở 2078 phụ nữ tham gia WHI. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu liên kết sự xuất hiện những triệu chứng của mất ngủ của những người phụ nữ, bao gồm hội chứng chân không yên khi ngủ, khó chìm vào giấc ngủ, gián đoạn giấc ngủ, gặp vấn đề khi ngủ lại, và tỉnh dậy sớm.

Nhóm tác giả thấy rằng những người phụ nữ có 5 triệu chứng của mất ngủ già nhanh hơn 2 tuổi, so với những người phụ nữ trong độ tuổi tương tự nhưng không có triệu chứng của rối loạn giấc ngủ.

Tác giả đầu tiên Judith Caroll thuộc UCLA, lưu ý rằng họ có thể thiết lập mối quan hệ nguyên nhân-kết quả giữa mất ngủ và lão hóa sinh học ở phụ nữ sau mãn kinh.

Không có đủ giấc ngủ để hồi phục lại sức khỏe có thể gây nhiều tác hại đến hoạt động chức năng của chúng ta vào ngày hôm sau; nó có thể ảnh hưởng đến tỉ lệ mà đồng đồ sinh học của chúng ta đánh nhịp.

Trong tương lai, chúng ta sẽ cần tiến hành nhiều nghiên cứu trên nhiều cá nhân trong thời gian dài hơn để xác định mối quan hệ nguyên nhân-kết quả giữa tuổi sinh học và rối loạn giấc ngủ.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng những kết quả của nghiên cứu không phải đều là tin xấu; họ chỉ ra rằng đồng hồ biểu sinh có thể là một công cụ tiện lợi để kết nối những ảnh hưởng của phương pháp điều trị, ví dụ liệu pháp hormone- như là liệu pháp chống lão hóa.

“Câu hỏi lớn ở đây là liệu pháp hormone nào đưa ra có tác dụng chống lão hóa mạnh nhất nhưng lại hạn chế được tối đa nguy cơ sức khỏe,” Horvath cho biết.

“Không lâu nữa các nhà nghiên cứu sẽ  không cần theo dõi bệnh nhân trong nhiều năm để theo dõi sức khỏe của họ và những bệnh đang diễn ra. Thay vào đó chúng ta có thể sử dụng đồng hồ biểu sinh để đánh giá tỉ lệ già hóa của tế bào và đánh giá liệu pháp nào làm chậm quá trình lão hóa sinh học. Nó có thể giảm mạnh thời gian và tiền bạc cho thử nghiệm lâm sàng và đẩy nhanh lợi ích cho phụ nữ.”

Bình luận
Tin mới
  • 12/07/2026

    Ăn hạt sen hàng ngày có tốt không?

    Hạt sen là thực phẩm giàu dinh dưỡng, được nhiều người yêu thích nhờ vị bùi thơm, dễ chế biến và có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, ăn hạt sen mỗi ngày có tốt hay không và những ai cần thận trọng khi sử dụng loại thực phẩm này?

  • 12/07/2026

    Phương pháp xây dựng và duy trì lộ trình đi bộ khoa học

    Đi bộ được công nhận là một hình thức vận động cường độ trung bình có tác động tích cực đến nhiều hệ thống sinh học trong cơ thể.

  • 11/07/2026

    6 loại thực phẩm giúp cơ thể hấp thụ vitamin D tốt nhất

    Vitamin D đóng vai trò thiết yếu giúp xương chắc khỏe, cải thiện tâm trạng và tăng cường hệ miễn dịch. Vì là loại vitamin tan trong chất béo, vitamin D được hấp thụ hiệu quả nhất tại đường ruột khi tiêu thụ cùng các thực phẩm chứa chất béo. Tham khảo 6 loại thực phẩm hỗ trợ quá trình này.

  • 11/07/2026

    Cách sử dụng điều hòa đúng cách để tránh khô da và khô mắt

    Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng của mùa hè, việc sử dụng điều hòa là nhu cầu không thể thiếu nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe như mệt mỏi, viêm đường hô hấp và tình trạng khô da, khô mắt do mất độ ẩm. Để giải quyết vấn đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ đưa ra những khuyến nghị và giải pháp khoa học giúp cân bằng giữa việc giải nhiệt và bảo vệ cơ thể. Việc tuân thủ các hướng dẫn về cách vận hành máy lạnh hợp lý không chỉ giúp ngăn chặn các tác dụng phụ tiêu cực mà còn đảm bảo duy trì một không gian sống mát mẻ, an toàn và lành mạnh cho mọi thành viên trong gia đình.

  • 10/07/2026

    Khoai lang – món ăn dưỡng tỳ vị: 5 lợi ích khi dùng vào bữa sáng

    Khoai lang là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, thường được nhiều người lựa chọn cho bữa sáng. Tuy nhiên, ăn khoai lang mỗi ngày có tốt không và ai nên hạn chế loại thực phẩm này?

  • 10/07/2026

    9 giải pháp thay thế Melatonin giúp bạn ngủ ngon hơn một cách tự nhiên

    Melatonin là một loại hormone điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức của cơ thể và thường được sử dụng dưới dạng thực phẩm chức năng để hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, vì melatonin có thể không phù hợp với tất cả mọi người, một số người có thể tìm đến các phương pháp thay thế khác như thực phẩm chức năng và các bài thuốc thảo dược.

  • 09/07/2026

    5 tác hại khi bỏ ăn cơm trắng, cắt giảm hoàn toàn tinh bột

    Bỏ ăn cơm trắng, hoàn toàn không ăn tinh bột để giảm cân cấp tốc là sai lầm tai hại khiến cơ thể suy kiệt. Dưới đây là 5 hệ lụy nguy hiểm khi đột ngột cắt bỏ nguồn năng lượng này.

  • 09/07/2026

    Nguyên nhân gây ho sau khi chạy bộ và cách phòng tránh

    Chạy bộ có thể dẫn đến ho do lượng không khí hít vào tăng lên và các chất gây kích ứng tiềm ẩn, như không khí lạnh hoặc khô. Hiểu rõ các nguyên nhân, chẳng hạn như co thắt phế quản do vận động hoặc dị ứng, có thể giúp bạn thực hiện các bước để ngăn ngừa tình trạng này.

Xem thêm