Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Lượng ánh sáng trong phòng ngủ có thể làm tăng nguy cơ béo phì

Người già tiếp xúc nhiều với ánh sáng vào buổi chiều, và ít ánh sáng vào buổi sáng có xu hướng tăng cân, và nếu làm ngược lại có thể khuyến khích giảm cân, theo như các nhà nghiên cứu Nhật Bản cho biết.

Qua 2 năm, nghiên cứu cho thấy sự tiếp xúc với ánh sáng có liên hệ chặt chẽ với tăng mỡ bụng, ngoại trừ các nguyên nhân khác như lượng calo nạp vào, tập luyện và thời gian đi ngủ và thức dậy.

“Kết quả của chúng tôi khá hợp lí do con người tiến hóa dưới điều kiện ánh sáng ban ngày và ít hơn vào ban đêm” theo như bác sĩ Kenji Obayashi thuộc trường đại học y Nara cho biết. Đây là bằng chứng đầu tiên ở con người cho thấy làm gián đoạn nhịp sinh học (đồng hồ bên trong cơ thể) với một một mô hình khác của sự tiếp xúc với ánh sáng liên quan đến nguy cơ béo phì. “Ngoài ra, kết quả của chúng tôi bổ sung chi tiết vào hiểu biết trước đây về liên hệ giữa ca làm việc và nguy cơ béo phì”

Các nhà nghiên cứu đo trực tiếp sự tiếp xúc với ánh sáng xung quanh với dụng cụ đo ánh sáng ở cổ tay trong thời gian 2 ngày ở 1.110 người tham gia nghiên cứu với độ tuổi trung bình là 72. Họ cũng đo chu vi vòng bụng, chiều cao và cân nặng cơ thể và bộ câu hỏi đánh giá hút thuốc, uống rượu và địa vị kinh tế xã hội. Những sự đánh giá này được lặp lại trung bình sau 21 tháng.

Tại thời điểm bắt đầu nghiên cứu, 138 người bị béo bụng được các nhà nghiên cứu định nghĩa là có tỉ lệ vòng bụng và chiều cao là 0,6 hoặc cao hơn. 972 người còn lại không mắc béo bụng.

Nhóm nghiên cứu đo lượng ánh sáng tiếp xúc theo đơn vị Lux, một đơn vị dựa trên sự nhận thức của cơ thể với độ chói sáng. Ví dụ, lượng ánh sáng ngoài trời trong một ngày quang trời là khoảng 11.000 lux trong khi đó vào lúc hoàng hôn chúng chỉ khoảng 11 lux. Trong nhà, ngay cạnh của sổ vào một ngày quang đãng, lượng ánh sáng có thể khoảng 1.000 lux trong khi khu vực bên trong nhà cách xa cửa sổ chỉ khoảng 25-50 lux.

Dựa vào sự đo lượng ánh sáng tiếp xúc trong ngày và đêm và so sánh với những người tham gia không bị béo bụng, các nhà nghiên cứu cho thấy những người có vòng bụng lớn tại thời điểm bắt đầu nghiên cứu có xu hướng tiếp xúc với ánh sáng cường độ yếu hơn trong thời gian thời gian từ chiều và ánh sáng cường độ cao sau đó.

Những người tiếp xúc với ánh sáng ở mức độ 3 lux hoặc hơn vào chiều muộn và trong suốt buổi tối có xu hướng tăng kích thước vòng bụng. Ngược lại, những người dành nhiều thời gian tiếp xúc với ánh sáng 500 lux hoặc nhiều hơn vào buổi sáng có xu hướng giảm vòng bụng.

Sự tăng chỉ số khối lượng cơ thể BMI, một chỉ số đánh giá mối liên hệ giữa cân nặng và chiều cao, cũng liên quan với sự tiếp xúc vào buổi chiều và tối với ánh sáng cường độ cao, theo như kết quả của Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism

“Sự tiếp xúc với ánh sáng nhân tạo trong suốt buổi tối liên quan đến tăng nguy cơ béo phì” Bác sĩ Charles Czeisler cho biết.

Tiếp xúc với ánh sáng trong suốt giờ đầu tiên và cuối cùng của giấc ngủ liên quan chặt chẽ với việc tăng cân, trong khi nhiều ánh sáng mặt trời ban ngày liên quan đến việc giảm cân.

Nghiên cứu mới chỉ thu thập dữ liệu ánh sáng trong 2 ngày, có thể không thể đại diện cho tất cả mọi người, và có thể  rằng những người bật đèn sáng cả đêm có những biểu hiện này do họ đang ăn, nhưng kết quả vẫn rất thú vị.

Tiếp xúc với ánh sáng không hợp lí có thể thay đổi mô hình tiết melatonin, một loại hormone liên quan đến sự tiêu thụ năng lượng.

“Từ quan điểm nhịp không thẳng hàng, nguồn ánh sáng với bước sóng ngắn (ánh sáng xanh) có ảnh hưởng nhiều hơn đến nhịp sinh học của con người. Chính vì thể sử dụng những nguồn ánh sáng này vào buổi chiều/tối có thể làm tăng khả năng béo phì.”

Những người trẻ thường nhạy cảm hơn với ánh sáng xung quanh hơn người già, chính vì thế nó có nhiều ảnh hưởng lên họ hơn.

Cố gắng để tiếp xúc nhiều hơn với ánh sáng ban ngày và giảm lượng ánh sáng nhân tạo từ tivi, điện thoại và đèn phòng ngủ có thể giúp phòng ngừa béo phì.

Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

Xem thêm