Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tình trạng CẬN, VIỄN, LOẠN có thể cải thiện được không?

Các tật khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị) là nguyên nhân gây suy giảm thị lực hàng đầu thế giới hiện nay. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới WHO (năm 2010), có khoảng 153 triệu trên thế giới người mắc tật khúc xạ và 30% trong số đó có nguy cơ mù lòa. Kiến thức tổng quan về các loại tật khúc xạ trong bài viết này sẽ giúp bạn hiểu hơn về tật khúc xạ để có phương pháp bảo vệ mắt hợp lý.

Tình trạng CẬN, VIỄN, LOẠN có thể cải thiện được không?

 

I. Các tật khúc xạ ở mắt

Mắt là một trong những bộ phận quan trọng nhất của cơ thể, mắt giúp chúng ta nhìn rõ mọi vật xung quanh. Ở mắt bình thường ánh sáng sau khi đi qua giác mạc và thủy tinh thể, sẽ hội tụ đúng một điểm trên võng mạc. Nếu hình ảnh hội tụ trước võng mạc (cận thị), sau võng mạc (viễn thị), hay nhiều điểm trên võng mạc (loạn thị) thì mắt đã bị tật khúc xạ.

1. Cận thị:

can-thi

Ở mắt cận thị, do một nguyên nhân nào đó khiến độ hội tụ ngắn hơn với chiều dài của mắt, khiến các tia sáng hội tụ trước võng mạc. Đặc điểm của mắt cận thị là khó thấy vật ở xa, nhưng có thể nhìn rõ vật ở gần.

Nguyên nhân cận thị:

Nguyên ngân chính của cận thị do nhìn vật quá nhiều ở khoảng cách gần, ngoài ra cũng có những trường hợp cận thị do di truyền. Cận thị do di truyền thường thấy nhất ở trẻ độ tuổi từ 8-12 tuổi. Trong giai đoạn phát triển từ 10-20 tuổi, do mắt phải làm việc, hoạt động nhiều nên độ cận thị sẽ có xu hướng gia tăng. Từ 20 đến 40 tuổi, độ cận thị sẽ ít thay đổi.

Khi học tập, làm việc khoảng cách thích hợp từ mắt đến màn hình vi tính hoặc sách vở là khoảng 35-40 cm. Nếu phải làm việc trong điều kiện thiếu ánh sáng và trong khoảng cách gần liên tục, thủy tinh thể luôn phải căng lên để điều tiết. Nếu mắt không được nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách, thủy tinh thể sẽ không thể xẹp xuống được nữa, gây ra tật cận thị.

Người bị cận thị ngoài việc gặp khó khăn trong cuộc sống hàng ngày còn có nguy cơ gặp các biến chứng như vẩn đục dịch kính (hiện tượng thấy vật lơ lửng trước mắt) hoặc bong võng mạc. Vì thế người bị cận thị nên thường xuyên đi khám định kỳ để kiểm tra sức khỏe mắt.

2. Viễn thị

vien-thi

Mắt viễn thị là tình trạng điểm ảnh hội tụ phía sau võng mạc. Triệu chứng của mắt viễn thị là nhìn rõ các vật ở xa, khó nhìn các vật ở gần.

Nguyên nhân viễn thị:

– Cầu mắt ngắn bẩm sinh

– Thường xuyên nhìn vật ở xa khiến thủy tinh thể luôn giãn ra, lâu dần thủy tinh thể sẽ không thể co lại được, gây viễn thị.

– Do lão hóa, thủy tinh thể mất đi tính đàn hồi tự nhiên.

3. Loạn thị

loan-thi

Loạn thị là một tật liên quan đến khúc xạ. Người bình thường, ánh sáng đi qua giác mạc, sẽ được khúc xạ trong dịch thủy tinh thể và hội tụ lại một điểm trên võng mạc. Người bị loạn thị, ánh sáng không hội tụ thành một mà hội tụ thành nhiều điểm trên võng mạc, khiến hình ảnh bị nhòe.

Nguyên nhân loạn thị

Loạn thị là tình trạng giác mạc và thủy tinh thể có hình dạng bất thường, ảnh hưởng đến khả năng hội tụ tia sáng. Người bị loạn thị cũng có thể bị cận thị hay viễn thị. Khác với cận thị và viễn thị, loạn thị thông thường do bẩm sinh. Một số nguyên nhân khác của loạn thị là chấn thương mắt, bị mắc một số bệnh hay sau phẫu thuật. Tuy nhiên gần đây, tỉ lệ loạn thị tăng cả về số lượng cũng như số độ do việc nằm nghiêng xem điện thoại hay tivi.

4. Lão thị

Ngoài các tật khúc xạ ở trên, y khoa còn một hiện tượng nữa là lão thị. Lão thị là hiện tượng mắt gần mất khả năng nhìn gần. Đây là hiện tượng mắt bị lão hóa do tuổi tác. Tình trạng này bắt đầu xuất hiện ở tuổi 30, 40 và sẽ tăng dần cho đến 65 tuổi.

Nguyên nhân lão thị

Do tuổi ngày càng cao, thủy tinh thể bị lão hóa, sẽ cứng dần dẫn đến mất khả năng đàn hồi. Thủy tinh thể kém linh hoạt sẽ không thể co lại khi nhìn vật ở gần, dẫn đến tình trạng nhìn gần giảm.

II. Giải pháp cải thiện tật khúc xạ

1. Đeo kính

Phương pháp chữa tật khúc xạ đơn giản nhất là đeo kính thuốc. Bệnh nhân sau khi khám mắt sẽ được xác định loại tật khúc xạ, và độ cận. Thời gian gần đây, nhiều bạn trẻ lựa chọn kính áp tròng thay cho kính truyền thống. Đặc điểm kính áp tròng giúp tăng tính thẩm mỹ, tuy nhiên lưu ý khi đeo kính áp tròng, cần kiểm tra định kỳ 3 tháng 1 lần tại các bệnh viện mắt uy tín. Trong trường hợp đeo kính có cảm giác cộm, đỏ, nhức hay ngứa mắt cần ngưng đeo ngay và đi khám mắt.

2. Phẫu thuật

Phương pháp điều trị tật khúc xạ hiện đại nhất hiện nay là phẫu thuật. Hiện tại, có 3 phương pháp phẫu thuật chính được sử dụng trong điều trị tật khúc xạ là Laser in Situ Keratomileusis (LASIK), Femtosecond Lasik và Relex Smile (Refractive Lenticule Extraction, small Incision Lenticule Extraction). 

– Relex Smile là phương pháp phẫu thuật không lật vạt giác mạc, không sử dụng dao vi phẫu cơ học, được áp dụng cho tất cả các bệnh nhân từ cận nặng (10 đi-ốp) đến nhẹ (0,5 đi-ốp). 

– Femtosecond-Lasik là phương pháp phẫu thuật khúc xạ kết hợp công nghệ Laser Femto và Laser Excimer, Sử dụng tia Laser Femto thay cho dao cắt giác mạc đã giúp loại bỏ hoàn toàn biến chứng sau phẫu thuật, khiến đây trở thành phương pháp an toàn tuyệt đối, được rất nhiều bạn trẻ lựa chọn.

– Lasik là phương pháp phẫu thuật ra đời sớm nhất. Tính đến thời điểm hiện tại, phương pháp này vẫn được rất nhiều bạn trẻ lựa chọn để chữa trị tật khúc xạ.

3. Tạo lập lối sống khoa học.

Một lối sống khoa học không chỉ giúp bảo vệ đôi mắt mà còn tốt cho sức khỏe tổng quát toàn cơ thể:

– Nơi làm việc, học tập cần đầy đủ ánh sáng, nên chọn không gian có ánh sáng tự nhiên, hạn chế ánh sáng nhân tạo.

– Kích thước bàn ghế, khoảng cách mắt đến máy vi tính phải đúng.

– Không nên để mắt phải tập trung quá lâu, cứ 20 phút làm việc hãy cho mắt nghĩ ngơi trong khoảng 20s.

– Không đọc sách, xem laptop, điện thoại khi đang di chuyển, trên tàu, xe, máy bay,…

– Dùng nước muối sinh lý vệ sinh mắt hàng ngày.

– Bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng tốt cho mắt.

Lưu ý những ai thường xuyên phải tiếp xúc với máy vi tính nên tuân thủ những quy tắc dưới đây:

• Mắt cách trung tâm màn hình khoảng 50 – 65cm.

• Nơi làm việc phải đủ ánh sáng, tránh ánh sáng chiếu trực tiếp lên màn hình gây lóa, nhòe chữ.

• Thường xuyên chớp mắt và dùng thêm nước muối sinh lý để giữ ẩm cho mắt.

• Không sử dụng điện thoại, máy tính quá khuya, cho mắt thời gian nghỉ ngơi hợp lý.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những vấn đề thường gặp về mắt - Phần 1Những vấn đề thường gặp về mắt - Phần 2

Theo Bệnh viện Mắt Sài Gòn
Bình luận
Tin mới
  • 25/04/2026

    Nguồn tự nhiên cung cấp vitamin và khoáng chất thiết yếu tốt nhất

    Vitamin và khoáng chất đóng vai trò thiết yếu với mọi hoạt động sống của cơ thể. Hiểu rõ nhu cầu, công dụng và các nguồn thực phẩm tự nhiên giàu các vi chất, giúp xây dựng chế độ ăn cân đối, khoa học.

  • 25/04/2026

    Ung thư tiền liệt tuyến ở nam giới

    Ung thư tiền liệt tuyến là một trong những bệnh lý thường gặp ở nam giới cao tuổi trên toàn cầu. Mặc dù tỉ lệ giống sót sau 5 năm vẫn tương đối cao, nhưng ung thư tiền liệt tuyến vẫn là nguyên nhân gây tử vong thứ hai tại các nước Tây. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về cơ chế bệnh, các yếu tố nguy cơ và môi trường phát triển bệnh, những tiến bộ của y học trong chẩn đoán và điều trị bệnh, cũng như vấn đề giám sát chủ động.

  • 24/04/2026

    5 lợi ích khi đi bộ 1 km mỗi ngày

    Chỉ cần đi bộ 1 km mỗi ngày, tương đương 10–15 phút, có thể mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch, tinh thần và cân nặng. Đây là thói quen đơn giản, dễ duy trì, phù hợp với người bận rộn.

  • 24/04/2026

    Dấu hiệu cảnh báo đau tim ở phụ nữ

    Các dấu hiệu của cơn đau tim có thể khác nhau ở phụ nữ so với nam giới, ngoài các dấu hiệu chung như đau ngực, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa...

  • 23/04/2026

    Cách phòng ngừa sỏi thận không dùng thuốc

    Sỏi thận có tỷ lệ tái phát cao nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống hợp lý. Uống đủ nước, ăn nhạt, kiểm soát dinh dưỡng là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ thận lâu dài.

  • 23/04/2026

    Tại sao mùa hè là thời điểm vàng để trẻ phát triển chiều cao?

    Mùa hè không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi sau một năm học tập vất vả mà còn là cơ hội tuyệt vời để trẻ phát triển chiều cao một cách tốt nhất. Đây là lúc trẻ có nhiều thời gian tự do hơn để xây dựng những thói quen lành mạnh về ăn uống, vận động, ngủ nghỉ và tiếp xúc với ánh nắng. Tất cả những yếu tố này đều góp phần quan trọng giúp hormone tăng trưởng hoạt động hiệu quả, hỗ trợ xương và sụn khớp phát triển tối ưu. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin khoa học và thực tế để cha mẹ hiểu rõ hơn tại sao mùa hè lại là thời điểm vàng cho sự tăng trưởng chiều cao của trẻ.

  • 22/04/2026

    4 chế độ ăn kiêng điển hình làm da khô

    Da khô là một trong những vấn đề da liễu phổ biến mà nhiều người gặp phải. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến vẻ ngoài mà còn có thể gây ra cảm giác khó chịu, ngứa ngáy và thậm chí là tổn thương cho da. Một trong những nguyên nhân tiềm ẩn làm khô da là chế độ ăn uống không hợp lý.

  • 22/04/2026

    Mỗi người cần ngủ bao nhiêu giờ?

    Đối với nhiều người, sẽ luôn có một cảm giác bạn luôn thiểu ngủ nhưng không biết chính xác mình cần ngủ bao nhiêu là đủ? Giấc ngủ không phải là một sự xa xỉ, đó là nhu cầu sinh học thiết yếu. Ngủ đủ giấc có thể tạo nên sự khác biệt giữa một ngày trần đầy năng lượng và một ngày mệt mỏi rã rời.

Xem thêm