Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tiểu đường, cao huyết áp, tăng cholesterol - 3 mối nguy đưa đến đột quỵ

Đột quỵ xảy đến thình lình nhưng thật ra, các yếu tố nguy cơ đã hiện hữu từ trước. Mọi người có thể điểm mặt gọi tên, cân đo đong đếm các mối nguy này khi đi khám sức khỏe, đó là tiểu đường, cao huyết áp, tăng cholesterol.

1. Mối liên hệ giữa tiểu đường, cao huyết áp, tăng cholesterol và đột quỵ

Thuở trước, đột quỵ được xem là bệnh “trời kêu ai nấy dạ”, nhưng với các phương tiện thăm khám, xét nghiệm mà mọi người dễ dàng tiếp cận ngày nay, chúng ta có thể biết được mình có nguy cơ bị đột quỵ cao hay thấp. Trong đó, 3 yếu tố nguy cơ hàng đầu đưa đến đột quỵ chính là: tiểu đường, cao huyết áp, tăng cholesterol.

Tăng đường huyết làm tăng nguy cơ đột quỵ, nguy cơ này càng cao hơn ở những người bệnh tiểu đường không được kiểm soát tốt. Bệnh tiểu đường góp phần làm xơ vữa mạch máu, dẫn đến các biến chứng, một trong số đó là đột quỵ. Những người mắc bệnh tiểu đường dễ lãnh hậu quả của các bệnh lý mạch máu não, chẳng hạn đột quỵ do thiếu máu cục bộ hoặc xuất huyết não.

Huyết áp cao làm tổn thương các động mạch trên toàn cơ thể, khiến cho mạch máu có thể bị vỡ hoặc tắc nghẽn dễ dàng hơn. Khi các động mạch não bị suy yếu do huyết áp cao, kéo theo nguy cơ đột quỵ cũng cao hơn nhiều. Trong một số trường hợp xuất huyết não, tăng huyết áp không chỉ là yếu tố nguy cơ mà còn là nguyên nhân trực tiếp khiến bệnh nhân đột quỵ. Đó là lý do tại sao kiểm soát huyết áp luôn là việc quan trọng để giảm nguy cơ bị đột quỵ.

Hiện nay, y học đã xác định rõ mối liên hệ giữa cholesterol cao và các biến cố do huyết khối xơ vữa, bao gồm đột quỵ thiếu máu não và cơn thoáng thiếu máu não (TIA). (Ảnh minh họa)

Tăng cholesterol trong máu có thể khiến cho chất béo tích tụ trong động mạch. Điều này làm cho các động mạch bị thu hẹp và cứng lại, khiến máu khó lưu thông hơn. Tăng cholesterol cũng làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông - “thủ phạm” gây ra đột quỵ nhồi máu não.

Nếu hình dung mạch máu não như hệ thống ống nước thì tiểu đường khiến thành ống giòn, dễ vỡ. Tăng cholesterol làm cho lòng ống bám nhiều rong rêu, rác rến, lỡ may một đống rác to đùng trôi tới (cục máu đông) mắc kẹt ở đoạn ống nước hẹp, ống nước lập tức bị nghẹt (nhồi máu não), hoặc đột nhiên dòng nước chảy qua quá mạnh (tăng huyết áp), ống nước sẽ vỡ tan tành (xuất huyết não).

2. Đột quỵ - khi con người đặt giữa “lằn ranh” sinh tử

Nhiều người được hồi sinh sau đột quỵ kể lại thời khắc sinh tử của mình, họ đều kể là lúc đó chân tay nhấc không lên, muốn kêu cứu mà miệng chỉ ú ớ, hoặc lăn ra bất tỉnh… Lúc này, sinh mệnh của họ giao phó hoàn toàn cho người xung quanh.

Nếu được người nhà phát hiện sớm, đưa đi cấp cứu kịp thời trong “thời gian vàng” tại bệnh viện có đầy đủ nhân lực và phương tiện điều trị đột quỵ thì đây là may mắn không gì bằng.

Thời gian vàng là thời điểm tốt nhất để cứu bệnh nhân đột quỵ đạt được hiệu quả cao nhất. Giờ vàng được quy định là 4,5 giờ đối với đột quỵ do tắc nghẽn mạch máu nhỏ, 6 giờ đối với đột quỵ nhồi máu não do tắc nghẽn mạch máu lớn. Với xuất huyết não thì cứu càng sớm càng tốt chứ không tính mốc giờ vàng.                                                 

Trong đột quỵ, thời gian là não, mỗi phút trôi qua sẽ có gần 2 triệu tế bào thần kinh chết đi. (Ảnh minh họa)

Nhưng chuyện tìm ra đột quỵ kiểu gì, tắc mạch máu nào là công việc của bác sĩ, còn chúng ta, hễ thấy người đột quỵ thì đưa đi bệnh viện ngay chứ đừng chần chừ, bởi thời gian cấp cứu đột quỵ quyết định di chứng, sự sống - chết của người bệnh. Nếu đến trễ giờ vàng, dù có vàng cũng không mua được sinh mệnh. Hoặc may hơn một chút, là “còn nước còn tát”, dựa theo tính toán của các phần mềm hiện đại, bác sĩ sẽ lên phương án cứu vãn được chút nào hay chút ấy.

Chơi vơi ở lằn ranh sinh tử ấy là điều không ai muốn, vì thế, ngay từ lúc này, chúng ta phải xem mình có yếu tố nguy cơ gì hay không để mà phòng bị, đừng để “trời kêu” bất thình lình.

3. Đột quỵ - cần ngăn chặn đốm lửa từ khi bắt đầu nhen nhóm

Ngay từ khi biết mình “sở hữu” các yếu tố nguy cơ của đột quỵ như tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao, chúng ta cần nghiêm túc thực hiện các biện pháp phòng ngừa.

Điều đầu tiên, kiểm soát đường huyết - huyết áp - mỡ máu là câu “thần chú” mà mọi người phải thuộc nằm lòng. Kiểm soát thế nào? Đó là uống thuốc đều đặn, tái khám định kỳ, sắm cuốn sổ ghi chép chỉ số huyết áp, đường huyết đo tại nhà.

Kế tiếp, ăn uống phải cân bằng các dưỡng chất, ăn đủ nhiều món chứ không ăn nhiều một món. Bữa ăn nhiều màu sắc với những thực phẩm sạch là lý tưởng nhất. Và nhớ là phải giảm muối, giảm mỡ, giảm đường.                                                                                

Điều thứ ba là thông điệp được các bà vợ rỉ rả bên tai các ông chồng: bớt nhậu, bỏ thuốc lá đi anh/ đi ông! Điều thứ tư, nhà nào có trẻ nhỏ thì khó mà quên được khi các bé nghêu ngao hát: “Muốn khỏe đẹp thì phải tập thể thao, ai muốn khỏe đẹp thì phải tập thể thao”…

Và điều cuối cùng, tùy theo mỗi thể trạng có thể bổ sung thực phẩm chức năng chứa enzym nattokinase - nguyên liệu Nhật Bản được chứng minh tốt cho sức khỏe tim mạch, huyết áp, mỡ máu cao, nuôi dưỡng mạch máu giúp ngăn ngừa sự hình thành cục máu đông, việc lưu thông máu lên não tốt hơn.

Hoặc bên cạnh enzym nattokinase có thể kết hợp thêm men gạo đỏ, đây là “lời giải” cho bài toán thừa cholesterol của người Việt hiện nay, được người Nhật ưa chuộng và tin dùng hàng nghìn năm qua và xếp vào hàng “mỹ thực”.

Đại học Y Harvard đã chứng minh, men gạo đỏ chứa các hợp chất monacolin, có tác dụng hỗ trợ kìm hãm hoạt động của loại men gan HMG-CoA reductase chuyên kích thích tạo ra cholesterol xấu và triglycerid có hại cho tim mạch. Từ đó gia tăng công dụng phòng đột quỵ lên gấp bội, cải thiện tình trạng xây xẩm, chóng mặt, tê yếu chân tay do thiếu máu não, đồng thời giúp tăng tuần hoàn máu.

Vậy nên, nếu đã có trong mình 3 yếu tố nguy cơ dẫn đến đột quỵ, việc cần làm của mỗi người là phải ngăn chặn, đẩy lùi chúng, để trời có kêu thì cũng lâu lắm mới tới lượt mình!

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Làm gì khi thấy người thân bị đột quỵ?

Theo alobacsi
Bình luận
Tin mới
  • 23/10/2021

    Đánh răng thôi chưa đủ, làm thêm 10 mẹo này giúp bạn có hàm răng chắc khỏe

    Không chỉ đánh răng, làm thêm những mẹo này thì cả đời không bao giờ cần gặp nha sĩ.

  • 23/10/2021

    Đau túi mật nên nằm nghiêng bên nào?

    Túi mật là một cơ quan tiêu hóa nhỏ giúp dữ trữ dịch mật. Dịch mật sẽ được cơ thể sử dụng để tiêu hóa chất béo và thường sẽ được giải phóng từ túi mật vào ruột non. Khi dịch mật bị mất cân bằng, dịch mật có thể sẽ kết tinh thành các cục protein nhỏ được gọi là sỏi mật. Sỏi mật có thể gây tắc ống dẫn mật và gây ra cơn đau do túi mật. Đau do túi mật có thể gây ra các triệu chứng đau nghiêm trọng ở vùng bụng trên, cơn đau có thể kéo dài trong vài giờ.

  • 23/10/2021

    Cách xử trí đúng khi trẻ bị nhức đầu cha mẹ cần biết

    Đau nhức đầu ở trẻ em khá phổ biến, trong một số trường hợp, đau nhức đầu ở trẻ lại là biểu hiện của những vấn đề nghiêm trọng như: Nhiễm trùng, mức độ căng thẳng hoặc chấn thương đầu nhẹ... Vì vậy, việc nhận biết và xử trí đúng là vô cùng quan trọng.

  • 23/10/2021

    Cảnh giác nguy cơ ho gà – bạch hầu – uốn ván ở người trưởng thành

    Ho gà, bạch hầu, uốn ván đang có xu hướng trở lại và dịch chuyển dịch tễ từ trẻ em sang người lớn. Để bảo vệ bản thân và gia đình, người trưởng thành và người lớn tuổi có các bệnh mạn tính không nên lơ là việc tiêm phòng ba bệnh, đặc biệt trong bối cảnh COVID-19 hiện nay.

  • 23/10/2021

    Khứu giác bất thường sau khi mắc COVID-19?

    COVID-19 là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp thường gây ra các triệu chứng giống như cúm, nhưng đánh giá của các nghiên cứu cho thấy 47% số người bị COVID-19 bị bất thường về khứu giác.

  • 22/10/2021

    Chăm sóc sức khỏe, tăng cường đề kháng bà mẹ mang thai và cho con bú mùa dịch

    Trong thời kỳ mang thai, cho con bú, phụ nữ đặc biệt dễ bị tổn thương vì vậy cần đặc biệt quan tâm nhất là trong mùa dịch bệnh hiện nay.

  • 22/10/2021

    9 sự thật về ung thư tuyến tiền liệt

    Có thể bạn chưa biết, nhưng không phải tất cả các trường hợp bị ung thư tuyến tiền liệt đều cầu điều trị ngay lập tức.

  • 22/10/2021

    Tiêm steroid điều trị đau lưng – tốt hay xấu?

    Bạn sẽ làm gì nếu bị đau lưng do chấn thương gây ra, và thuốc cũng như vật lý trị liệu đều không có tác dụng? Bạn sẽ chọn một cuộc phẫu thuật mở ở lưng hay bạn sẽ chọn một mũi tiêm để giảm đau và chỉ mất chưa tới 2 giờ?

Xem thêm