Làm sao để phân biệt rối loạn tiền đình và đột quỵ?

TS.BS Trần Chí Cường.

Triệu chứng điển hình của rối loạn tiền đình là chóng mặt, đau đầu, nôn ói rất nhiều. Đây là bệnh rối loạn ngoài chức năng, bệnh tương đối lành tính nhưng gây nhiều khó chịu cho bệnh nhân.

Yếu tố nguy cơ kích hoạt bệnh có thể là uống quá nhiều rượu bia, căng thẳng, mất ngủ kéo dài hoặc bệnh nhân có bệnh lý tại vùng tiền đình, ốc tai như u dây thần kinh số 8, sỏi trong hệ thống ống bán khuyên.

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là chúng ta cần tránh những trường hợp chẩn đoán lầm rối loạn tiền đình với những tiền triệu của đột quỵ. Nếu như trong cơn chóng mặt, chúng ta cảm thấy yếu tay yếu chân, nói đớ, nói ngọng, mất ý thức thoáng qua hoặc triệu chứng này lặp lại nhiều lần thì đó là cơ thiếu máu não thoáng qua và liên quan tới tuần hoàn sau - hệ thống động mạch đốt sống thân nền và động mạch nuôi tiểu não.

Những trường hợp này chúng ta cần chẩn đoán sớm, điều trị kịp thời để tránh cơn đột quỵ nặng xảy ra, gây nguy hiểm đến sức khỏe người bệnh. Nếu chúng ta nhận định sai trường hợp đột quỵ với rối loạn tiền đình thì sẽ ảnh hưởng đến “thời gian vàng” điều trị đột quỵ.

Bệnh nhân chỉ có 6 tiếng là giờ vàng để điều trị đột quỵ nhưng lại tập trung vào điều trị rối loạn tiền đình hoặc nghĩ đó là rối loạn tiền đình và sẽ tự hết, không cần điều trị. Khi bệnh nhân bị đột quy nặng thì sẽ không còn cơ hội cứu chữa.

Bệnh nhân T.H.B (59 tuổi) bị chóng mặt, tưởng là rối loạn tiền đình. Khi khám tại Bệnh viện Đột quỵ Tim mạch Cần Thơ, kết quả cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu vùng tiểu não do tắc động mạch thân nền, sau đó được can thiêp tái thông bằng cách đặt stent ngày 27/4/2021, bệnh nhân đã được hồi phục.

Khi cơn rối loạn tiền đình xảy ra thì bệnh nhân rất khó chịu. Khi đó chúng ta có cần đưa bệnh nhân đi bệnh viện không? Nếu ở nhà thì bệnh nhân cần được xử trí như thế nào?

Nếu như chúng ta bị rối loạn tiền đình nhưng hoàn toàn tỉnh táo, chỉ đau đầu, nôn ói thì lời khuyên là không nên di chuyển xa vì khi di chuyển thì sẽ mất thăng bằng và nôn ói nhiều hơn. Chúng ta cần nằm nghỉ, tránh những kích thích từ bên ngoài như ồn ào, ánh sáng; nằm yên một chỗ, không xoay đầu đột ngột.

Bệnh nhân có thể sử dụng thuốc chóng mặt, chống ói. Sau khi cơ thể đã ổn định, bệnh nhân nên đến cơ sở y tế để truyền dịch, sau khi hết nôn ói thì nên uống nhiều nước để bù lại thể tích tuần hoàn. Sau đó, bệnh nhân nên đến cơ sở y tế để khám để loại trừ khả năng đột quỵ.

Nếu như bệnh nhân có triệu chứng giảm tri giác, không tỉnh táo, yếu chân yếu tay một bên, miệng méo, nói đớ, nói ngọng thì người nhà cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có thể điều trị đột quỵ gần nhất để cứu chữa.

Lưu ý quan trọng là nhất là trong cơn đó, bệnh nhân có tỉnh táo hay không, bởi vì khi bị rối loạn tiền đình thì bệnh nhân không bị mất ý thức, không nói đớ, nói ngọng, trả lời lưu loát, trí nhớ không bị ảnh hưởng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Làm gì khi thấy người thân bị đột quỵ?