Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thừa cân béo phì và mối liên quan với 13 căn bệnh ung thư

Bạn có thể đã biết béo phì làm tăng nguy cơ các bệnh lý liên quan đến tim mạch, huyết áp, xương khớp, nhưng bạn đã bao giờ nghe nói đến mối liên quan giữa béo phì và ung thư?

Thừa cân béo phì và mối liên quan với 13 căn bệnh ung thư

Theo the International Agency for Research on Cancer, thừa cân và béo phì làm tăng nguy cơ phát triển của hơn 13 loại ung thư khác nhau. Ở Mỹ mỗi năm có khoảng 28.000 ca ung thư mới phát hiện ở nam giới và 72.000 ở nữ có liên quan đến thừa cân và béo phì. Ngày càng nhiều các nghiên cứu gần đây cho thấy chất béo phát triển và tích tụ ở vùng bụng cần được chú ý hơn nữa khi nó không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn làm tăng nguy cơ của nhiều vấn đề sức khỏe.

Mối quan hệ giữa trọng lượng cơ thể và nguy cơ ung thư không đơn giản là giảm cân thì sẽ không bị ung thư, và không phải tất cả những người thừa cân cuối cùng sẽ được nhận một chẩn đoán ung thư. Vậy mối liên hệ này như thế nào?

Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu 13 loại ung thư có liên quan đến tình trạng thừa cân béo phì và ảnh hưởng của cân nặng đến mỗi loại ung thư này.

Ung thư vú

Thừa cân béo phì làm tăng nguy cơ ung thư vú của phụ nữ sau mãn kinh. Theo NCI (National Cancer Institute), phụ nữ mãn kinh bị béo phì có nguy cơ mắc bệnh ung thư vú cao hơn từ 20 đến 40% so với phụ nữ có cân nặng khỏe mạnh. Mỗi khi bạn tăng thêm 5 điểm BMI (chỉ số khối cơ thể) thì nguy cơ ung thư tăng lên ​​12%. Bạn có thể tự tính toán chỉ số BMI của mình dựa vào cân nặng và chiều cao để xác định tình trạng hiện tại của mình tại đây.

02-breast-cancer-weight

Ung thư đại tràng

Theo NCI, béo phì làm tăng 30% nguy cơ ung thư đại tràng ở đàn ông và phụ nữ so với những người có cân nặng khỏe mạnh. Các nghiên cứu đề cập đến sự kháng insulin, hoặc khi cơ thể không sử dụng insulin một cách hợp lý làm tăng lượng đường trong máu, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư trực tràng. Những người thừa cân béo phì thường có nguy cơ kháng insulin.

Ngoài ra các mô mỡ cũng giải phóng hooc môn adipokine thúc đẩy sự tăng trưởng tế bào, bao gồm cả sự phát triển của tế bào ung thư đại tràng.

Ung thư nội mạc tử cung

Trên thành tử cung có 2 lớp, lớp ngoài rất dày gọi là các cơ tử cung, lớp màng mỏng phía trong gọi là lớp nội mạc tử cung. Khi phụ nữ ở độ tuổi sinh sản, hàng tháng lớp nội mạc tử cung dày lên để chuẩn bị đón nhận trứng được thụ thai về làm tổ ở đó. Nếu người phụ nữ không có thai, lớp nội mạc tử cung sẽ bong ra tạo nên hiện tượng kinh nguyệt. Khi các tế bào nội mạc tử cung trở thành ác tính sẽ phát triển tình trạng ung thư nội mạc tử cung. Theo NCI, nguy cơ xảy ra ung thư nội mạc tử cung ở phụ nữ thừa cân và béo phì cao gấp 2 đến 4 lần so với những phụ nữ có cân nặng bình thường.

Ung thư thực quản

Thừa cân béo phì làm tăng gấp đôi nguy cơ phát triển ung thư biểu mô thực quản.  Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS),  trào ngược dạ dày thực quản khi acid dạ dày trào ngược vào phần dưới của thực quản, là một yếu tố nguy cơ của ung thư biểu mô thực quản,  và tình trạng trào ngược này rất phổ biến ở những người thừa cân béo phì.

05-esophageal-cancer-weight

 Ung thư túi mật

Theo NCI, nguy cơ ung thư túi mật tăng 20% ​​nếu bạn thừa cân, và tăng 60% nếu bạn béo phì. Túi mật là một cơ quan nhỏ gần gan, túi mật tiết ra mật, giúp tiêu hóa chất béo. Theo một nghiên cứu năm 2006, sỏi mật và các ảnh hưởng của nó đến túi mật là các yếu tố nguy cơ lớn nhất gây ra ung thư túi mật. Và sỏi mật lại phổ biến hơn ở những người béo phì.

Ung thư thận

Nguy cơ ung thư biểu mô tế bào thận (là loại ung thư thận phổ biến) tăng gần gấp đôi ở những người thừa cân và béo phì. Tình trạng kháng insulin cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ ung thư thận, và tình trạng này phổ biến hơn ở những người thừa cân.

Ung thư gan

Nguy cơ ung thư gan cũng tăng gấp đôi ở những người thừa cân béo phì so với người bình thường.

08-liver-cancer-weight

U màng não

Loại u não này bắt đầu phát triển từ màng não, màng não là màng bao phủ quanh não và tủy sống. Theo NCI, nguy cơ u màng não cao hơn khoảng 20% ​​ở người thừa cân và 50% ở người béo phì, Cần thêm nhiều nghiên cứu để tìm hiểu rõ hơn mối liên quan của tình trạng cân nặng và loại u này.

Đa u tủy xương

Đa u tủy xương là một loại ung thư máu đặc trưng bởi sự tăng sinh ác tính của dòng tế bào plasma trong tủy xương. Bệnh này có nguy cơ cao hơn từ 10% đến 20% ở những người thừa cân béo phì. Người ta cho rằng các chất hóa học kích thích phản ứng viêm tiết ra từ các mô mỡ có thể giúp đa u tủy xương phát triển.

Ung thư buồng trứng

Ung thư buồng trứng cũng phổ biến hơn ở những phụ nữ thừa cân. Tăng 5 điểm chỉ số BMI làm tăng 10% nguy cơ ung thư buồng trứng của người phụ nữ. Giống như ung thư vú và ung thư nội mạc tử cung, ung thư buồng trứng cũng có liên quan đến lượng estrogen có nguồn gốc từ các mô mỡ dư thừa, và tình trạng kháng insulin.

11-ovarian-cancer-weight

Ung thư tuyến tụy

Những người béo phì có nguy cơ ung thư tuyến tụy cao hơn từ 20% đến 50% so với người bình thường. Tụy là nơi hooc môn insulin được tạo ra, và các vấn đề về insulin có thể làm tăng nguy cơ ung thư.

Ung thư dạ dày

Theo NCI, những người béo phì có nguy cơ phát triển ung thư tâm vị dạ dày  (gastric cardia cancer) cao gấp hai lần. Không có nhiều bằng chứng khoa học để giải thích mối liên kết này, tuy nhiên sự mất cân bằng của hệ vi khuẩn trong ruột có thể đóng một vai trò nhất định.

Ung thư tuyến giáp

Tăng 5 điểm BMI sẽ làm tăng 10% nguy cơ ung thư tuyến giáp, tuyến giáp là một tuyến hình cánh bướm ở cổ giúp kiểm soát sự trao đổi chất của bạn. Cần nhiều nghiên cứu hơn để hiểu rõ tại sao trọng lượng cơ thể lại đóng vai trò làm tăng nguy cơ phát triển bệnh.

Thừa cân hay thiếu cân đều gây nên những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của bạn. Để có một sức khỏe tốt, bạn nên chú ý hơn đến chỉ số BMI của mình cũng như duy trì việc khám sức khỏe định kì. Các bác sỹ sẽ đưa ra giải pháp can thiệp từ sớm cho bất kỳ tình trạng bất thường nào của cơ thể, bạn cũng sẽ nhận được những tư vấn khoa học về chế độ ăn uông, nghỉ ngơi và luyện tập.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: BMI và tình trạng thiếu cân ở người trưởng thành

Bs. Nguyễn Thế Võ - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Health
Bình luận
Tin mới
  • 21/03/2026

    Trà thảo mộc và cơ chế sinh học giúp thư giãn tinh thần

    Trong đời sống hiện đại, các trạng thái căng thẳng tinh thần mức nhẹ như mệt mỏi, khó tập trung, áp lực công việc hay rối loạn giấc ngủ thoáng qua ngày càng phổ biến. Phần lớn các tình trạng này chưa đến mức bệnh lý, nhưng nếu kéo dài có thể ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng sống và hiệu suất lao động.

  • 21/03/2026

    7 thức uống giúp thanh lọc phổi tự nhiên

    Thời tiết lạnh kèm ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng không nhỏ tới phổi và hệ hô hấp. Bên cạnh tập luyện và dinh dưỡng nâng cao chức năng phổi, hãy tham khảo 7 loại thức uống dưới đây giúp hỗ trợ phổi khỏe mạnh tự nhiên.

  • 21/03/2026

    Khi cảm lạnh chuyển thành viêm xoang

    Bạn bị nghẹt mũi, ho, và có thể cả đau họng. Có vẻ như đó là cảm lạnh thông thường. Nhưng sau vài ngày, các triệu chứng của bạn không thuyên giảm. Liệu cảm lạnh có thể biến thành viêm xoang không?

  • 20/03/2026

    Đản hoa – Thảo mộc thường bị bỏ quên

    Trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, nhiều loài thảo mộc đã được sử dụng lâu đời như kim ngân hoa, cam thảo, cúc hoa… Tuy nhiên, bên cạnh các vị thuốc quen thuộc, vẫn tồn tại những thảo dược ít được chú ý, dù có giá trị sinh học đáng kể.

  • 20/03/2026

    Sương mù não do hóa trị

    Hóa trị có thể giúp bạn chống lại ung thư , nhưng tác dụng phụ gần như chắc chắn. Bạn thường có một tâm trí mơ hồ, được gọi là " sương mù não do hóa trị ", trong và sau khi điều trị. Có thể bạn gặp khó khăn khi nhớ tên hoặc không thể làm nhiều việc cùng lúc tốt như trước đây.

  • 19/03/2026

    Trẻ khó ngủ, mất ngủ do tăng động: Dấu hiệu không nên bỏ qua

    Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.

  • 19/03/2026

    Bệnh sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

  • 19/03/2026

    Thảo mộc giàu flavonoid và vai trò trong hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư

    Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.

Xem thêm