Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

Yếu tố nguy cơ chủ yếu của bệnh mạn tính không lây liên quan đến chuyển hóa và hành vi (hút thuốc, chế độ ăn không lành mạnh, ít vận động, tăng huyết áp, tăng cholesterol, tăng đường huyết, tiêu thụ rượu) và vai trò của stress oxy hóa (reactive oxygen species - ROS). Do đó, bên cạnh can thiệp thay đổi lối sống và điều trị y tế chuẩn, các biện pháp bổ trợ nhằm giảm nguy cơ hoặc hỗ trợ quản lý bệnh mạn tính - trong đó có việc dùng thực phẩm, đồ uống chứa hợp chất chống oxy hóa và các hoạt chất thực vật ngày càng được quan tâm.

1. Vai trò tiềm năng của các chất chống oxy hoá và hợp chất thực vật

Chế độ ăn hàng ngày thường cung cấp các chất chống oxy hóa (ví dụ: vitamin C, E, carotenoid) và khoáng chất (selen, kẽm…) cũng như các polyphenol và các metabolit thực vật khác. Những chất này có thể:

• Trung hoà một phần ROS và giảm tổn thương oxy hoá trên tế bào;
• Ảnh hưởng tới chuyển hoá lipid, đường;
• Tác động gián tiếp lên nguy cơ phát triển biến chứng mạn tính khi có mặt trong khẩu phần ăn hàng ngày.

Tuy nhiên, cần lưu ý hiệu quả phòng ngừa hoặc điều trị các bệnh mạn tính phụ thuộc vào loại hợp chất, liều lượng, dạng chế phẩm và bằng chứng lâm sàng cụ thể. Nhiều bằng chứng hiện còn là nghiên cứu in vitro hoặc trên động vật; bằng chứng lâm sàng có kiểm soát trên người ở quy mô lớn vẫn còn cần thêm.

Tham khảo thêm bài viết: 12 thực phẩm giàu chất chống oxy hóa

2. Thảo mộc — ứng dụng trong hỗ trợ bệnh mạn tính

Các loại thảo mộc truyền thống chứa nhiều hợp chất sinh học (flavonoid, saponin, acid phenolic, triterpenoid, v.v.) có thể tác động lên những cơ chế liên quan đến bệnh mạn tính như chống viêm, chống oxy hóa, điều hòa lipid và glucose, bảo vệ tế bào thần kinh hay cải thiện chức năng gan. Những cơ chế phổ biến bao gồm:

• Chống viêm/ức chế các con đường viêm mạn tính (giảm cytokine gây viêm);
• Tác động chuyển hóa (giảm lipogenesis, tăng oxy hóa lipid hoặc cải thiện dung nạp glucose);
• Hoạt tính chống oxy hoá bảo vệ tế bào khỏi tổn thương ROS;
• Ảnh hưởng lên hệ thần kinh – nội tiết góp phần điều hòa trạng thái trao đổi chất.

• Kim ngân hoa: chứa flavonoid (ví dụ: luteolin), polyphenol; được ghi nhận có hoạt tính kháng viêm, kháng khuẩn và một số tác dụng chống oxy hóa. Một số nghiên cứu chỉ ra tiềm năng hỗ trợ giảm tổn thương gan và các tác dụng chống viêm.

• Cúc hoa: chứa flavonoid và polyphenol; trong một số nghiên cứu tiền lâm sàng/cận lâm sàng có ghi nhận giảm chỉ số men gan và cải thiện lipid máu.
• Hạ khô thảo (Hovenia spp. và các loài tương tự): có các acid triterpenoid và hợp chất phenolic; các nghiên cứu sơ bộ cho thấy tác động hạ huyết áp và một số ảnh hưởng có lợi trên chuyển hóa lipid ở mô hình thực nghiệm.
• Đản hoa, Bung lai, Tiên thảo, Hoa mộc miên, La hán quả, Cam thảo: mỗi vị chứa các hợp chất đa dạng (flavonoid, saponin, glycoside, mogrosides ở la hán quả, glycyrrhizin ở cam thảo…) có thể đóng góp tác dụng chống oxy hóa, điều hòa miễn dịch hoặc ảnh hưởng lên quá trình chuyển hóa. Ví dụ, acid chlorogenic (có trong một số cây) được nghiên cứu về tác dụng lên trọng lượng cơ thể và chuyển hóa lipid; ursolic acid (có trong một số loài) có các tác dụng bảo vệ thần kinh trong mô hình nghiên cứu.

Tham khảo thêm bài viết: 5 loại thảo mộc tăng cường sức khỏe nên trồng trong nhà bếp

Các thảo mộc truyền thống chứa nhiều hợp chất có tiềm năng chống oxy hóa, chống viêm và điều hòa chuyển hóa — những cơ chế liên quan đến một số bệnh mạn tính. Việc phối hợp nhiều vị thảo mộc có thể đóng vai trò bổ trợ dinh dưỡng trong khuôn khổ chế độ ăn uống lành mạnh.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học, cần lưu ý rằng để khẳng định rõ vai trò của một sản phẩm phối hợp thảo mộc trong việc phòng ngừa hoặc hỗ trợ điều trị các bệnh mạn tính, vẫn cần có các nghiên cứu lâm sàng được thiết kế và kiểm soát chặt chẽ, đánh giá những chỉ số cụ thể như mỡ máu (LDL-C), đường huyết (HbA1c), huyết áp, các dấu ấn viêm hoặc các kết cục lâm sàng liên quan.

 Sản phẩm trà thảo mộc Dr. Thanh dưới góc nhìn khoa học

Sản phẩm trà thảo mộc Dr. Thanh được phối hợp từ nhiều vị thảo mộc truyền thống như kim ngân hoa, cúc hoa, hạ khô thảo, đản hoa, bung lai, tiên thảo, cam thảo, la hán quả và hoa mộc miên. Sự kết hợp này giúp bổ sung đa dạng các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên và một số thành phần hoạt tính sinh học có lợi. Ngoài ra, còn có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe tổng thể dưới góc độ một loại đồ uống thảo mộc, đồ uống chức năng, chứ không phải là thuốc điều trị bệnh theo định nghĩa y học.

 

Thông tin nhà sản xuất cung cấp