Tăng huyết áp: Lượng muối có thể ảnh hưởng khác nhau đến nam và nữ

Tăng huyết áp ước tính ảnh hưởng đến khoảng 1,28 tỷ người trưởng thành trên toàn thế giới, nhiều người ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Huyết áp nếu không được kiểm soát có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim, não và thận. Một nguyên nhân gây tăng huyết áp phổ biến nhưng ít được biết đến là nhạy cảm với muối khi cơ thể không thể bài tiết lượng muối dư thừa. Một đánh giá mới đã phát hiện ra rằng phụ nữ ở mọi lứa tuổi nhạy cảm với muối hơn nam giới, điều này có thể ảnh hưởng đến việc kiểm soát huyết áp.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), gần 1,3 tỷ người trưởng thành trong độ tuổi 30-79 trên toàn thế giới bị tăng huyết áp (huyết áp cao). Và kể từ năm 1990, số người bị tăng huyết áp trên toàn cầu đã tăng gấp đôi.

Có một số yếu tố phổ biến làm tăng nguy cơ tăng huyết áp. Bao gồm:

• Tuổi: Tăng huyết áp phổ biến hơn ở độ tuổi trên 65
• Dân tộc: Một số nhóm dân tộc dễ bị tăng huyết áp hơn những nhóm khác
• Cân nặng: Béo phì là yếu tố nguy cơ chính gây tăng huyết áp
• Sử dụng rượu và thuốc lá thường xuyên
• Giới tính: nam giới có nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp cao hơn nữ giới. Tuy nhiên, điều này chỉ xảy ra cho đến khi phụ nữ đến tuổi mãn kinh.
• Tình trạng sức khỏe hiện có: Bệnh tim mạch, tiểu đường, bệnh thận mãn tính và mức cholesterol cao có thể dẫn đến tăng huyết áp, đặc biệt là khi mọi người già đi
• Một yếu tố ít được biết đến có thể làm tăng huyết áp là độ nhạy cảm với muối xu hướng cơ thể giữ muối thay vì bài tiết qua thận.

Một đánh giá về dữ liệu dịch tễ học được công bố trên trang Hypertension cho thấy rằng phụ nữ ở mọi lứa tuổi và sắc tộc nhạy cảm với muối hơn nam giới. Và xu hướng giữ nhiều muối này tăng lên sau thời kỳ mãn kinh.

Đọc thêm bài viết: Chế độ ăn dành cho người tăng huyết áp

Muối bao gồm khoảng 40% ion natri và 60% ion clorua. Chúng ta cần một lượng natri nhỏ, khoảng 500mg (hoặc một phần tư thìa muối) mỗi ngày, để dẫn truyền các xung thần kinh, co bóp và thư giãn cơ bắp, đồng thời duy trì sự cân bằng hợp lý của nước và khoáng chất.

 

Tuy nhiên, hầu hết mọi người hấp thụ nhiều natri hơn mức cần thiết. Ở các quốc gia có thu nhập cao hơn, khoảng 75% lượng muối ăn vào là từ thực phẩm chế biến sẵn và các bữa ăn ngoài gia đình.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), nên tăng thực phẩm tươi sống trong chế độ ăn uống của bạn để giảm lượng muối ăn vào và nếu ăn thực phẩm chế biến sẵn, hãy tìm những thực phẩm có ít hơn 600mg muối mỗi khẩu phần. Nghiên cứu cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa lượng muối tiêu thụ và mức huyết áp (HA) tăng lên. Và đối với hầu hết mọi người, giảm lượng muối dẫn đến giảm huyết áp.

Trên toàn cầu, mọi người tiêu thụ trung bình từ 9 đến 12 gam muối mỗi ngày, khoảng gấp đôi so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới là 5 gam mỗi ngày cho sức khỏe tim mạch. Một số người có thể bài tiết một cách hiệu quả lượng muối ăn vào cao hơn, vì vậy lượng muối này không làm tăng huyết áp của họ. Tuy nhiên, đối với nhiều người, những thay đổi trong lượng muối trong chế độ ăn uống có thể gây tăng hoặc giảm huyết áp rõ rệt. Những người này được cho là nhạy cảm với muối.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ ước tính rằng độ nhạy cảm với muối có ở khoảng 51% những người bị tăng huyết áp và 26% những người không bị tăng huyết áp.

Trong khoảng một nửa số trường hợp tăng huyết áp không rõ nguyên nhân, thì nhạy cảm với muối có thể là nguyên nhân. Nhạy cảm với muối cũng thường góp phần gây ra tình trạng tăng huyết áp kháng điều trị.  

Lượng muối ảnh hưởng đến phụ nữ so với nam giới như thế nào?

Từ lâu, người ta đã nhận ra rằng nam giới dưới 65 tuổi có nguy cơ tăng huyết áp cao hơn phụ nữ, nhưng nguy cơ này sẽ tăng lên đối với phụ nữ sau thời kỳ mãn kinh. Tuy nhiên, đánh giá này gợi ý rằng vì phụ nữ dễ bị nhạy cảm với muối, điều này có thể làm tăng huyết áp, nên thực tế không đơn giản như vậy. Một số bằng chứng trên người và động vật trong phòng thí nghiệm cho thấy thận của phụ nữ bài tiết muối tốt hơn. Có vẻ như vấn đề xảy ra với hệ thống mạch máu, bởi vì muối cũng có tác dụng làm giãn mạch máu, nhưng điều này lại không xảy ra ở những người nhạy cảm với muối.

Khi các mạch máu thư giãn và mở rộng, huyết áp giảm. Tuy nhiên, nếu các mạch máu không giãn ra, huyết áp sẽ tăng lên. Chuyên gia cho biết các mạch máu không giãn ra ở nhiều phụ nữ khiến họ dễ bị thay đổi huyết áp nhạy cảm với muối. Mọi người cần tuân theo các khuyến nghị của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ về việc tiêu thụ muối. Hiện tại, lượng natri trung bình tiêu thụ mỗi ngày là 3,4g trong khi khuyến nghị 2,3g và lượng lý tưởng sẽ là 1,5g.

Chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý cùng một lối sống lành mạnh, tích cực luyện tập phù hợp với thể trạng là chìa khóa giúp bạn cải thiện bệnh huyết áp thấp. Trung tâm Điều trị Béo phì và Hội chứng chuyển hóa VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam là cơ sở tư vấn dinh dưỡng điều trị bệnh mạn tính hàng đầu nước ta. Liên hệ đặt lịch TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935 18 3939 hoặc 024 3633 5678 để được khám, tư vấn dinh dưỡng cùng các chuyên gia đầu ngành.