Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tại sao lo lắng khiến bạn chán ăn?

Một số người mắc chứng lo âu thường có xu hướng ăn quá nhiều hoặc tiêu thụ nhiều thực phẩm không tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, một số người khác lại mất cảm giác muốn ăn khi họ cảm thấy căng thẳng và lo lắng. Tham khảo bài viết dưới đây để tìm hiểu thêm mối liên hệ giữa lo lắng và chán ăn, một số biện pháp khắc phục cũng như phương pháp điều trị tiềm năng cho vấn đề này.

Lo lắng và chán ăn

Khi bạn bắt đầu cảm thấy căng thẳng hoặc lo lắng, cơ thể sẽ tiết ra các hormone gây căng thẳng. Những hormone này kích hoạt hệ thống thần kinh giao cảm và kích hoạt phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy của cơ thể. Phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy là một phản ứng bản năng, nhằm cố gắng giữ an toàn khỏi các mối đe dọa tiềm ẩn. Nó giúp cơ thể chuẩn bị về thể chất để ở lại và chiến đấu với mối đe dọa hoặc chạy trốn đến nơi an toàn.

Sự gia tăng đột ngột của hormone gây căng thẳng có thể gây ra một số tác động vật lý. Ví dụ, nghiên cứu cho thấy rằng, một trong những hormone giải phóng corticotropin (CRF) ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và có thể dẫn đến ức chế cảm giác thèm ăn. Một loại hormone khác đó là cortisol có thể làm tăng tiết axit dạ dày, giúp tăng tốc độ tiêu hóa thức ăn để người đó có thể chiến đấu hoặc chạy trốn hiệu quả hơn. Các tác động tiêu hóa khác của phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy có thể bao gồm:

  • Táo bón
  • Bệnh tiêu chảy
  • Khó tiêu
  • Buồn nôn

Phản ứng này có thể gây ra các triệu chứng thể chất bổ sung, chẳng hạn như tăng nhịp thở, nhịp tim và huyết áp. Nó cũng gây căng cơ, da nhợt nhạt hoặc đỏ bừng và run rẩy. Một số triệu chứng thể chất này có thể làm bạn không muốn ăn. Ví dụ, cảm giác bị táo bón có thể khiến việc ăn uống trở nên không ngon miệng.

Ăn quá nhiều hoặc chán ăn

Những người mắc chứng lo âu dai dẳng hoặc rối loạn lo âu có nhiều khả năng là do nồng độ hormone CRF tăng cao trong thời gian dài. Do đó, những cá nhân này có nhiều khả năng bị chán ăn kéo dài. Mặt khác, những người ít cảm thấy lo lắng hơn có thể dễ tìm kiếm sự thoải mái từ thức ăn và ăn quá nhiều.

Tuy nhiên, mỗi người lại có những phản ứng khác nhau với sự lo lắng và căng thẳng, cho dù đó là mãn tính hay ngắn hạn. Trên thực tế, cùng một người có thể phản ứng khác nhau đối với lo lắng nhẹ và lo lắng cao độ. Ví dụ, căng thẳng nhẹ có thể khiến một người ăn quá nhiều. Tuy nhiên, nếu người đó cảm thấy lo lắng nghiêm trọng, họ có thể chán ăn. Một người khác có thể phản ứng theo cách ngược lại.

Khi lo lắng, đàn ông và phụ nữ cũng có thể phản ứng khác nhau về lựa chọn và tiêu thụ thực phẩm. Một nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ có thể ăn nhiều calo hơn khi lo lắng. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng liên kết sự lo lắng với chỉ số khối cơ thể (BMI) cao hơn ở phụ nữ chứ không phải ở nam giới.

Đọc thêm bài viết: Chế độ ăn dành cho người tăng huyết áp

Biện pháp khắc phục

Những người cảm thấy chán ăn do lo lắng nên tìm kiếm các giải pháp để giải quyết vấn đề bởi chán ăn lâu dài có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe. Các biện pháp khắc phục và điều trị tiềm năng bao gồm:

1. Hiểu về sự lo lắng

Chỉ cần nhận ra các nguồn gây căng thẳng thì bạn có thể kích hoạt các cảm giác thể chất, giúp giảm bớt lo lắng và các triệu chứng của nó.

2. Giải quyết nguồn lo lắng

Xác định và đối phó với các tác nhân gây lo lắng đôi khi có thể giúp mọi người lấy lại cảm giác thèm ăn. Nếu có thể, các cá nhân nên làm việc để loại bỏ hoặc giảm thiểu các tác nhân gây căng thẳng. Nếu bạn không thể tự giải quyết nguyên nhân gây lo lắng, bạn có thể cân nhắc làm việc với một nhà trị liệu - người có thể giúp bạn quản lý các tác nhân gây lo âu.

3. Thực hành quản lý căng thẳng

Một số kỹ thuật có thể làm giảm hoặc kiểm soát hiệu quả các triệu chứng lo âu, bao gồm:

  • Bài tập thở sâu
  • Hướng dẫn thực hành hình ảnh
  • Thiền
  • Sự quan tâm
  • Thư giãn cơ
4. Lựa chọn thực phẩm giàu dinh dưỡng, dễ tiêu hóa

Nếu bạn không thể ăn nhiều, bạn nên đảm bảo rằng những gì bạn ăn là giàu chất dinh dưỡng. Một số lựa chọn tốt bao gồm:

  • Súp có chứa nguồn protein và nhiều loại rau
  • Sinh tố thay thế bữa ăn
  • Sinh tố có chứa trái cây, rau lá xanh, chất béo và protein

Bạn cũng nên chọn những thực phẩm dễ tiêu hóa để không làm rối loạn hệ tiêu hóa. Ví dụ như gạo, khoai tây trắng, rau hấp và protein nạc. Những người có triệu chứng lo lắng cũng có thể thấy có lợi khi tránh các loại thực phẩm giàu chất béo, muối hoặc đường, cũng như các loại thực phẩm giàu chất xơ, có thể khó tiêu hóa.

Bên cạnh đó, triệu chứng lo lắng này cũng có thể giúp bạn hạn chế tiêu thụ đồ uống có chứa caffein và rượu, vì những thứ này thường gây ra các vấn đề về tiêu hóa.

5. Ăn uống điều độ

Tập thói quen ăn uống điều độ có thể giúp cơ thể và não bộ điều chỉnh các dấu hiệu đói. Ngay cả khi bạn chỉ có thể ăn một vài miếng trong mỗi bữa ăn, điều này vẫn tốt hơn là không có gì. Theo thời gian, bạn có thể tăng lượng ăn trong mỗi lần ăn.

6. Lựa chọn lối sống lành mạnh

Khi lo lắng, bạn có thể cảm thấy khó tập thể dục hoặc khó ngủ. Tuy nhiên, cả giấc ngủ và hoạt động thể chất đều có thể làm giảm lo lắng và tăng cảm giác thèm ăn. Vì vậy, bạn nên cố gắng ngủ đủ giấc mỗi đêm bằng cách thiết lập một lịch trình ngủ đều đặn.

Bạn cũng nên đặt mục tiêu tập thể dục hầu hết các ngày bởi ngay cả những đợt tập thể dục nhẹ nhàng ngắn cũng có thể hữu ích. Những người mới tập thể dục có thể bắt đầu với số lượng nhỏ và tăng thời lượng cũng như cường độ của các hoạt động theo thời gian.

Tham khảo dịch vụ: Giảm cân cho trẻ em

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đi khám bác sĩ nếu tình trạng chán ăn kéo dài từ 2 tuần trở lên hoặc nếu bạn giảm cân nhanh chóng. Bác sĩ có thể kiểm tra tình trạng thể chất tiềm ẩn có thể gây ra các triệu chứng.

Nếu chán ăn hoàn toàn là do căng thẳng, bác sĩ có thể đề xuất các cách để kiểm soát sự lo lắng, bao gồm liệu pháp và thay đổi lối sống. Bác sĩ cũng có thể kê đơn thuốc cho những người mắc chứng lo âu mãn tính hoặc nghiêm trọng.

Các nguyên nhân khác gây chán ăn

Lo lắng không phải là nguyên nhân duy nhất khiến bạn chán ăn. Các nguyên nhân gây chán ăn khác bao gồm:

  • Trầm cảm: Cũng giống như lo lắng, cảm giác chán nản có thể khiến một số người chán ăn nhưng lại khiến những người khác ăn quá nhiều.
  • Viêm dạ dày ruột: Còn được gọi là bệnh dạ dày, viêm dạ dày ruột có thể gây nôn mửa, tiêu chảy và chán ăn.
  • Thuốc: Một số loại thuốc, bao gồm thuốc kháng sinh và một số thuốc giảm đau, có thể làm giảm cảm giác thèm ăn. Chúng cũng có thể gây ra tác dụng phụ bao gồm tiêu chảy hoặc táo bón.
  • Tập thể dục cường độ cao: Một số người, đặc biệt là các vận động viên sức bền, gặp phải các triệu chứng đường tiêu hóa như buồn nôn, nôn và đau quặn ruột sau thời gian hoạt động cường độ cao, có thể dẫn đến chán ăn.
  • Mang thai: Một số phụ nữ mang thai có thể chán ăn do ốm nghén hoặc do áp lực lên dạ dày.
  • Bệnh tật: Một số tình trạng bệnh lý, chẳng hạn như bệnh tiểu đường hoặc ung thư có thể dẫn đến giảm cảm giác thèm ăn.
  • Lão hóa: Chán ăn là tình trạng phổ biến ở người lớn tuổi, có thể do mất vị giác, khứu giác, do bệnh tật hoặc sử dụng thuốc.

Chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý cùng một lối sống lành mạnh, tích cực luyện tập phù hợp với thể trạng là chìa khóa giúp bạn cải thiện tình trạng sức khỏe của bản thân và gia đình. Trung tâm Điều trị Béo phì và Hội chứng chuyển hóa VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam là cơ sở tư vấn dinh dưỡng điều trị bệnh mạn tính hàng đầu nước ta. Liên hệ đặt lịch TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935 18 3939 hoặc 024 3633 5678 để được khám, tư vấn dinh dưỡng cùng các chuyên gia đầu ngành. 
 

BS Hồng Ngọc - Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo MedicalNewsToday
Bình luận
Tin mới
  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

  • 02/04/2026

    6 thói quen thầm lặng có thể đang hủy hoại sức khỏe của bạn

    Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.

  • 01/04/2026

    Chế độ dinh dưỡng cho học sinh mùa thi

    Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.

  • 01/04/2026

    2 loại ngũ cốc ngon nhất nên ăn để giảm cân

    Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.

  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

  • 31/03/2026

    12 loại thuốc bạn tuyệt đối không nên dùng cùng cà phê

    Cà phê chứa caffeine, có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thụ và chuyển hóa một số loại thuốc. Nếu bạn đang dùng thuốc theo toa, bác sĩ có thể khuyên bạn nên tránh cà phê và các loại đồ uống chứa caffeine, hoặc nên uống cà phê cách xa giờ uống thuốc.

Xem thêm