Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tại sao lo lắng khiến bạn chán ăn?

Một số người mắc chứng lo âu thường có xu hướng ăn quá nhiều hoặc tiêu thụ nhiều thực phẩm không tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, một số người khác lại mất cảm giác muốn ăn khi họ cảm thấy căng thẳng và lo lắng. Tham khảo bài viết dưới đây để tìm hiểu thêm mối liên hệ giữa lo lắng và chán ăn, một số biện pháp khắc phục cũng như phương pháp điều trị tiềm năng cho vấn đề này.

Lo lắng và chán ăn

Khi bạn bắt đầu cảm thấy căng thẳng hoặc lo lắng, cơ thể sẽ tiết ra các hormone gây căng thẳng. Những hormone này kích hoạt hệ thống thần kinh giao cảm và kích hoạt phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy của cơ thể. Phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy là một phản ứng bản năng, nhằm cố gắng giữ an toàn khỏi các mối đe dọa tiềm ẩn. Nó giúp cơ thể chuẩn bị về thể chất để ở lại và chiến đấu với mối đe dọa hoặc chạy trốn đến nơi an toàn.

Sự gia tăng đột ngột của hormone gây căng thẳng có thể gây ra một số tác động vật lý. Ví dụ, nghiên cứu cho thấy rằng, một trong những hormone giải phóng corticotropin (CRF) ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và có thể dẫn đến ức chế cảm giác thèm ăn. Một loại hormone khác đó là cortisol có thể làm tăng tiết axit dạ dày, giúp tăng tốc độ tiêu hóa thức ăn để người đó có thể chiến đấu hoặc chạy trốn hiệu quả hơn. Các tác động tiêu hóa khác của phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy có thể bao gồm:

  • Táo bón
  • Bệnh tiêu chảy
  • Khó tiêu
  • Buồn nôn

Phản ứng này có thể gây ra các triệu chứng thể chất bổ sung, chẳng hạn như tăng nhịp thở, nhịp tim và huyết áp. Nó cũng gây căng cơ, da nhợt nhạt hoặc đỏ bừng và run rẩy. Một số triệu chứng thể chất này có thể làm bạn không muốn ăn. Ví dụ, cảm giác bị táo bón có thể khiến việc ăn uống trở nên không ngon miệng.

Ăn quá nhiều hoặc chán ăn

Những người mắc chứng lo âu dai dẳng hoặc rối loạn lo âu có nhiều khả năng là do nồng độ hormone CRF tăng cao trong thời gian dài. Do đó, những cá nhân này có nhiều khả năng bị chán ăn kéo dài. Mặt khác, những người ít cảm thấy lo lắng hơn có thể dễ tìm kiếm sự thoải mái từ thức ăn và ăn quá nhiều.

Tuy nhiên, mỗi người lại có những phản ứng khác nhau với sự lo lắng và căng thẳng, cho dù đó là mãn tính hay ngắn hạn. Trên thực tế, cùng một người có thể phản ứng khác nhau đối với lo lắng nhẹ và lo lắng cao độ. Ví dụ, căng thẳng nhẹ có thể khiến một người ăn quá nhiều. Tuy nhiên, nếu người đó cảm thấy lo lắng nghiêm trọng, họ có thể chán ăn. Một người khác có thể phản ứng theo cách ngược lại.

Khi lo lắng, đàn ông và phụ nữ cũng có thể phản ứng khác nhau về lựa chọn và tiêu thụ thực phẩm. Một nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ có thể ăn nhiều calo hơn khi lo lắng. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng liên kết sự lo lắng với chỉ số khối cơ thể (BMI) cao hơn ở phụ nữ chứ không phải ở nam giới.

Đọc thêm bài viết: Chế độ ăn dành cho người tăng huyết áp

Biện pháp khắc phục

Những người cảm thấy chán ăn do lo lắng nên tìm kiếm các giải pháp để giải quyết vấn đề bởi chán ăn lâu dài có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe. Các biện pháp khắc phục và điều trị tiềm năng bao gồm:

1. Hiểu về sự lo lắng

Chỉ cần nhận ra các nguồn gây căng thẳng thì bạn có thể kích hoạt các cảm giác thể chất, giúp giảm bớt lo lắng và các triệu chứng của nó.

2. Giải quyết nguồn lo lắng

Xác định và đối phó với các tác nhân gây lo lắng đôi khi có thể giúp mọi người lấy lại cảm giác thèm ăn. Nếu có thể, các cá nhân nên làm việc để loại bỏ hoặc giảm thiểu các tác nhân gây căng thẳng. Nếu bạn không thể tự giải quyết nguyên nhân gây lo lắng, bạn có thể cân nhắc làm việc với một nhà trị liệu - người có thể giúp bạn quản lý các tác nhân gây lo âu.

3. Thực hành quản lý căng thẳng

Một số kỹ thuật có thể làm giảm hoặc kiểm soát hiệu quả các triệu chứng lo âu, bao gồm:

  • Bài tập thở sâu
  • Hướng dẫn thực hành hình ảnh
  • Thiền
  • Sự quan tâm
  • Thư giãn cơ
4. Lựa chọn thực phẩm giàu dinh dưỡng, dễ tiêu hóa

Nếu bạn không thể ăn nhiều, bạn nên đảm bảo rằng những gì bạn ăn là giàu chất dinh dưỡng. Một số lựa chọn tốt bao gồm:

  • Súp có chứa nguồn protein và nhiều loại rau
  • Sinh tố thay thế bữa ăn
  • Sinh tố có chứa trái cây, rau lá xanh, chất béo và protein

Bạn cũng nên chọn những thực phẩm dễ tiêu hóa để không làm rối loạn hệ tiêu hóa. Ví dụ như gạo, khoai tây trắng, rau hấp và protein nạc. Những người có triệu chứng lo lắng cũng có thể thấy có lợi khi tránh các loại thực phẩm giàu chất béo, muối hoặc đường, cũng như các loại thực phẩm giàu chất xơ, có thể khó tiêu hóa.

Bên cạnh đó, triệu chứng lo lắng này cũng có thể giúp bạn hạn chế tiêu thụ đồ uống có chứa caffein và rượu, vì những thứ này thường gây ra các vấn đề về tiêu hóa.

5. Ăn uống điều độ

Tập thói quen ăn uống điều độ có thể giúp cơ thể và não bộ điều chỉnh các dấu hiệu đói. Ngay cả khi bạn chỉ có thể ăn một vài miếng trong mỗi bữa ăn, điều này vẫn tốt hơn là không có gì. Theo thời gian, bạn có thể tăng lượng ăn trong mỗi lần ăn.

6. Lựa chọn lối sống lành mạnh

Khi lo lắng, bạn có thể cảm thấy khó tập thể dục hoặc khó ngủ. Tuy nhiên, cả giấc ngủ và hoạt động thể chất đều có thể làm giảm lo lắng và tăng cảm giác thèm ăn. Vì vậy, bạn nên cố gắng ngủ đủ giấc mỗi đêm bằng cách thiết lập một lịch trình ngủ đều đặn.

Bạn cũng nên đặt mục tiêu tập thể dục hầu hết các ngày bởi ngay cả những đợt tập thể dục nhẹ nhàng ngắn cũng có thể hữu ích. Những người mới tập thể dục có thể bắt đầu với số lượng nhỏ và tăng thời lượng cũng như cường độ của các hoạt động theo thời gian.

Tham khảo dịch vụ: Giảm cân cho trẻ em

Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đi khám bác sĩ nếu tình trạng chán ăn kéo dài từ 2 tuần trở lên hoặc nếu bạn giảm cân nhanh chóng. Bác sĩ có thể kiểm tra tình trạng thể chất tiềm ẩn có thể gây ra các triệu chứng.

Nếu chán ăn hoàn toàn là do căng thẳng, bác sĩ có thể đề xuất các cách để kiểm soát sự lo lắng, bao gồm liệu pháp và thay đổi lối sống. Bác sĩ cũng có thể kê đơn thuốc cho những người mắc chứng lo âu mãn tính hoặc nghiêm trọng.

Các nguyên nhân khác gây chán ăn

Lo lắng không phải là nguyên nhân duy nhất khiến bạn chán ăn. Các nguyên nhân gây chán ăn khác bao gồm:

  • Trầm cảm: Cũng giống như lo lắng, cảm giác chán nản có thể khiến một số người chán ăn nhưng lại khiến những người khác ăn quá nhiều.
  • Viêm dạ dày ruột: Còn được gọi là bệnh dạ dày, viêm dạ dày ruột có thể gây nôn mửa, tiêu chảy và chán ăn.
  • Thuốc: Một số loại thuốc, bao gồm thuốc kháng sinh và một số thuốc giảm đau, có thể làm giảm cảm giác thèm ăn. Chúng cũng có thể gây ra tác dụng phụ bao gồm tiêu chảy hoặc táo bón.
  • Tập thể dục cường độ cao: Một số người, đặc biệt là các vận động viên sức bền, gặp phải các triệu chứng đường tiêu hóa như buồn nôn, nôn và đau quặn ruột sau thời gian hoạt động cường độ cao, có thể dẫn đến chán ăn.
  • Mang thai: Một số phụ nữ mang thai có thể chán ăn do ốm nghén hoặc do áp lực lên dạ dày.
  • Bệnh tật: Một số tình trạng bệnh lý, chẳng hạn như bệnh tiểu đường hoặc ung thư có thể dẫn đến giảm cảm giác thèm ăn.
  • Lão hóa: Chán ăn là tình trạng phổ biến ở người lớn tuổi, có thể do mất vị giác, khứu giác, do bệnh tật hoặc sử dụng thuốc.

Chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý cùng một lối sống lành mạnh, tích cực luyện tập phù hợp với thể trạng là chìa khóa giúp bạn cải thiện tình trạng sức khỏe của bản thân và gia đình. Trung tâm Điều trị Béo phì và Hội chứng chuyển hóa VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam là cơ sở tư vấn dinh dưỡng điều trị bệnh mạn tính hàng đầu nước ta. Liên hệ đặt lịch TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935 18 3939 hoặc 024 3633 5678 để được khám, tư vấn dinh dưỡng cùng các chuyên gia đầu ngành. 
 

BS Hồng Ngọc - Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo MedicalNewsToday
Bình luận
Tin mới
  • 05/02/2026

    Rượu bia - Kẻ thù thầm lặng phá hoại sức khỏe sinh lý nam giới

    Theo thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới, năm 2019 có tới 2,6 triệu ca tử vong do tiêu thụ rượu, trong đó 2 triệu ca là nam giới.

  • 05/02/2026

    Đăng ký tham gia tập huấn trực tuyến: Phòng chống tai nạn thương tích trong dịp Tết Nguyên đán

    Dịp Tết Nguyên đán là thời điểm gia tăng các hoạt động giao thương, đi lại và sinh hoạt cộng đồng. Đây cũng là giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tai nạn thương tích (TNTT) trong đời sống hàng ngày.

  • 05/02/2026

    Phòng ngừa các bệnh do rượu bia mùa lễ hội: Uống có trách nhiệm

    Mùa lễ hội là dịp để mọi người quây quần, gặp gỡ và chia sẻ niềm vui bên những bữa tiệc. Tuy nhiên, việc tiêu thụ rượu bia không kiểm soát trong những sự kiện này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe và an toàn. Từ các bệnh lý mạn tính như xơ gan, bệnh tim mạch đến những tai nạn giao thông đáng tiếc, tác hại rượu bia không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn gây tổn thất cho xã hội. Để tận hưởng mùa lễ hội một cách an toàn, việc uống rượu an toàn và phòng say xỉn là điều cần thiết. Hãy là người uống có trách nhiệm !

  • 04/02/2026

    Thực phẩm bẩn có thể gây ra những bệnh ung thư nào?

    Việc sử dụng thực phẩm bẩn trong thời gian dài làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư trong đó có ung thư dạ dày, đại tràng và ung thư vòm họng.

  • 04/02/2026

    Những điều cha mẹ cần biết về rối loạn tiêu hóa ở trẻ

    Mùa xuân là thời điểm trẻ nhỏ thường đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe đường ruột do sự thay đổi đột ngột trong chế độ ăn uống và sinh hoạt. Sự kết hợp giữa các bữa tiệc tùng dịp lễ Tết và điều kiện môi trường nồm ẩm đặc trưng của mùa xuân tạo cơ hội cho các tác nhân gây hại tấn công hệ tiêu hóa non nớt của trẻ. Để giúp phụ huynh có cái nhìn đầy đủ và chủ động bảo vệ sức khỏe cho con trẻ trong giai đoạn này, hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu nguyên nhân cũng như các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

  • 03/02/2026

    Không khí ô nhiễm tàn phá làn da như thế nào?

    Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây tổn hại sâu sắc cho làn da. Bụi mịn và khí độc có thể khiến da lão hóa sớm, viêm nhiễm và mất hàng rào bảo vệ tự nhiên.

  • 03/02/2026

    Vụ "hô biến" thịt hết hạn vào trường học: Quy trình an toàn đứt gãy ở đâu?

    TS.BS Trương Hồng Sơn nhận định, quy trình an toàn thực phẩm bị đứt gãy thường là kết quả của thiếu minh bạch, thiếu kiểm tra độc lập và thiếu hệ thống quản lý.

  • 03/02/2026

    Bạn nên ăn bữa cuối cùng trong ngày lúc mấy giờ?

    Một bữa tối muộn có thể khiến bạn khó ngủ, tăng cân và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch – nhưng nếu ăn quá sớm, bạn lại dễ bị đói về đêm. Lựa chọn đúng thời điểm cho bữa ăn cuối trong ngày tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là “bí quyết vàng” để duy trì cân nặng, giấc ngủ và hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Xem thêm