Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tryptophan là gì?

Tryptophan là chất cần thiết cho sự phát triển bình thường của trẻ nhỏ, giúp sản xuất, duy trì protein, cơ bắp, enzyme và đồng thời cũng chất dẫn truyền thần kinh.

Tryptophan là một amino acid thiết yếu nhưng cơ thể chúng ta không thể tự tổng hợp mà phải được bổ sung qua các loại thực phẩm. Chất này được tìm thấy trong cả thực phẩm có nguồn gốc thực vật và động vật. 

Tryptophan được chuyển hóa thành serotonin, melatonin và vitamin B3 (niacin). Tryptophan là chất cần thiết cho sự phát triển bình thường của trẻ nhỏ, giúp sản xuất, duy trì protein, cơ bắp, enzyme và đồng thời cũng chất dẫn truyền thần kinh. Bài viết này sẽ cung cấp thêm thông tin về tryptophan cũng như những vấn đề sẽ gặp phải nếu mất cân bằng tryptophan trong cơ thể.

What is Tryptophan? Explaining the Sleepy Amino Acid - The Manual

Tryotophan có tác dụng gì?

Các nghiên cứu chỉ ra rằng tryptophan được sử dụng để sản xuất:

  • Serotonin: Một chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến quá trình điều chỉnh tâm trạng, sự thèm ăn, giấc ngủ, cơn đau, ham muốn tình dục và tiêu hóa.
  • Melatonin: Một loại hormone giúp điều chỉnh nhịp sinh học (chu kỳ thức-ngủ) của cơ thể
  • Vitamin B3: Niacin cần thiết cho quá trình chuyển hóa năng lượng và sản xuất DNA.

Để tryptophan từ chế độ ăn chuyển hóa thành thành niacin, cơ thể cần đủ sắt, riboflavin và vitamin B6. Thêm nữa, tryptophan cũng rất cần thiết cho quá trình sản xuất protein, enzyme và mô cơ.

Đọc thêm bài viết: Thực phẩm giàu sắt hơn thịt bò

Nguồn gốc của tryptophan

Tryptophan có thể được tìm thấy trong các loại thực phẩm như: Thịt gà, thì gà tây, cá, lòng trắng trứng, phô mai, sữa, đậu nành, đậu phộng, hạt hướng dương, hạt mè, hạt bí và các thực phẩm giàu protein khác.

Mất cân bằng tryptophan

Sự thiếu hụt tryptophan có thể gây ra các triệu chứng như: buồn nôn, ợ nóng, sưng tấy, mệt mỏi và đau cơ. Chế độ ăn thiếu tryptophan (hoặc cơ thể không thể hấp thụ được) có thể dẫn đến bệnh lý pellagra, gây ra bởi sự thiếu hụt niacin. Pellagra rất hiếm gặp ở các nước phát triển, bệnh có thể gây tử vong nếu không được điều trị. Các triệu chứng của bệnh pellagra có thể bao gồm:

  • Tổn thương da, như viêm da
  • Các vấn đề về tiêu hóa, chẳng hạn như tiêu chảy
  • Rối loạn thần kinh, chẳng hạn như mât trí nhớ

Khả năng sử dụng tryptophan cũng có thể bị ảnh hưởng bởi cách chất này di chuyển trong cơ thể. Nếu bạn bị ốm hoặc căng thẳng, tryptophan sẽ di chuyển theo con đường chuyển hóa kynurenine (còn được gọi là con đường thoái hóa tryptophan). Khi con đường chuyển hóa này hoạt động quá mức, tryptophan sẽ bị dẫn ra khỏi quá trình tổng hợp serotonin và cuối cùng là tổng hợp melatonin.

Con đường kynurenine cần thiết cho các chức năng như tổng hợp niacin. Tuy nhiên, để duy trì sức khỏe, cần có sự cân bằng giữa các chức năng này, cũng như việc sản xuất serotonin và melatonin.

Đọc thêm bài viết: Uống vitamin và khoáng chất lúc nào tốt nhất?

Có nên bổ sung Tryptophan?

Tryptophan có sẵn dưới dạng thảo dược bổ sung, nhưng tính an toàn và hiệu quả của chúng vẫn chưa rõ ràng. Một số chuyên gia khuyên không nên dùng những sản phẩm bổ sung này, bởi chất này không được quản lý và có thể chứa các chất có hại như kim loại độc hại hoặc các loại thuốc khác.

Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), các chất bổ sung tryptophan đã bị cấm từ năm 1989 đến năm 2005 vì người sử dụng có thể gặp một tác dụng phụ hiếm gặp nhưng nghiêm trọng được gọi là hội chứng đau cơ – tăng bạch cầu ái toan (EMS).

Tryptophan bổ sung được cho là không an toàn để sử dụng khi mang thai và cũng có thể không an toàn khi cho con bú. Chất này có thể gây ra tác dụng phụ như mờ mắt, chóng mặt và mệt mỏi.

Bên cạnh đó, chất bổ sung tryptophan có thể làm trầm trọng thêm một số tình trạng sức khỏe và/hoặc tương tác với một số loại thuốc. Đừng bổ sung tryptophan nếu bạn đang sử dụng:

  • Thuốc chống trầm cảm, chẳng hạn như thuốc ba vòng, chất ức chế monoamine oxidase (MAOIs) và chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI)
  • Kháng sinh zyvox (linezolid)
  • Carbidopa, được sử dụng kết hợp với levodopa để điều trị và kiểm soát bệnh Parkinson

Đối với hầu hết mọi người, một chế độ ăn uống đa dạng và cân bằng sẽ cung cấp đủ tryptophan mà không cần bổ sung. Nếu bạn đang cân nhắc việc bổ sung tryptophan, bạn cần tham khảo ý kiến của các chuyên gia.

Tryptophan là một acid thiết yếu tham gia vào nhiều quá trình trong cơ thể. Cơ thể không thể tự sản xuất tryptophan và cần bổ sung chúng thông qua thực phẩm hàng ngày. Kết hợp những thực phẩm giàu tryptophan với carbohydrate sẽ giúp tryptophan đi vào não dễ dàng hơn.

Chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý cùng một lối sống lành mạnh, tích cực luyện tập phù hợp với thể trạng là chìa khóa giúp bạn cải thiện tình trạng sức khỏe của bản thân và gia đình. Trung tâm Điều trị Béo phì và Hội chứng chuyển hóa VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam là cơ sở tư vấn dinh dưỡng điều trị bệnh mạn tính hàng đầu nước ta. Liên hệ đặt lịch TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935 18 3939 hoặc 024 3633 5678 để được khám, tư vấn dinh dưỡng cùng các chuyên gia đầu ngành. 

BS Tạ Tùng Duy - Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Theo Verywellhealth
Bình luận
Tin mới
  • 08/05/2026

    Công thức sữa chua Hy Lạp với cà phê có lợi nhất cho đường ruột

    Việc cho cà phê vào sữa chua là công thức kháng viêm tự nhiên, giàu protein, giàu lợi khuẩn tốt cho đường ruột. Đây là một cách đơn giản bạn có thể áp dụng để chủ động phòng bệnh đường ruột.

  • 08/05/2026

    Phương pháp tự nhiên thúc đẩy tăng trưởng chiều cao cho trẻ trong mùa hè

    Việc đẩy mạnh hoạt động thể thao mùa hè cho trẻ em là giải pháp khoa học nhằm thay thế thói quen sử dụng thiết bị điện tử và giảm áp lực học tập. Vận động ngoài trời không chỉ tăng cường sức bền mà còn kích thích hormone tăng trưởng, hỗ trợ phát triển hệ xương khớp tối ưu, đặc biệt là cải thiện chiều cao trong giai đoạn dậy thì.

  • 08/05/2026

    Epigenetic – Đột phá trong chăm sóc sức khỏe cá nhân

    Những thành tự nghiên cứu về Bộ gen người vào năm 2003 đã mở ra cánh cửa hiểu biết sâu rộng về di truyền con người. Tuy nhiên, bộ mã DNA không thể giải thích được toàn bộ sự phức tạp về sức khỏe và bệnh tật của từng cá nhân. Di truyền ngoại gen (hay còn gọi là Epigenetic) là một lĩnh vực nghiên cứu các thay đổi trong biểu hiện gen mà không làm thay đổi trình tự DNA. Đây hiện đang là một chủ đề được bàn tán nhiều trong những năm gần đây khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe cá nhân ngày càng gia tăng.

  • 07/05/2026

    Tác dụng của nước ép bưởi và 5 lưu ý khi dùng

    Nước ép bưởi mang lại nhiều lợi ích như cấp nước, hỗ trợ tiêu hóa và giảm nguy cơ bệnh. Tuy nhiên, loại đồ uống này cũng tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt với một số đối tượng cần thận trọng khi sử dụng thường xuyên.

  • 07/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 07/05/2026

    Chế độ ăn keto 6 tuần có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng trầm cảm kháng trị

    Trầm cảm kháng trị xảy ra khi các triệu chứng của một người không cải thiện sau khi đã thử ít nhất hai loại thuốc chống trầm cảm khác nhau. Một nghiên cứu gần đây đã điều tra tác động của chế độ ăn ketogenic ít carbohydrate đối với người lớn mắc chứng trầm cảm kháng trị.

  • 06/05/2026

    Ánh nắng dư thừa, Vitamin D thiếu hụt: Thực trạng báo động ở trẻ em Việt Nam

    Dù sống ở vùng nhiệt đới ngập tràn ánh nắng, tỷ lệ thiếu hụt vitamin D ở trẻ em Việt Nam vẫn đang ở mức báo động. Được ví như "chìa khóa" cho tầm vóc và hệ miễn dịch, việc lãng quên dưỡng chất vàng này đang để lại những hệ lụy sức khỏe kéo dài đến tận tuổi trưởng thành.

  • 06/05/2026

    7 điều xảy ra với cơ thể khi bổ sung magie hàng ngày

    Magie là một khoáng chất đa lượng thiết yếu, đóng vai trò cốt lõi trong việc duy trì sức khỏe của xương, cơ bắp và hệ thần kinh. Khi cơ thể được cung cấp đủ lượng magie, hàng loạt các chức năng sẽ được cải thiện rõ rệt.

Xem thêm