Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tryptophan là gì?

Tryptophan là chất cần thiết cho sự phát triển bình thường của trẻ nhỏ, giúp sản xuất, duy trì protein, cơ bắp, enzyme và đồng thời cũng chất dẫn truyền thần kinh.

Tryptophan là một amino acid thiết yếu nhưng cơ thể chúng ta không thể tự tổng hợp mà phải được bổ sung qua các loại thực phẩm. Chất này được tìm thấy trong cả thực phẩm có nguồn gốc thực vật và động vật. 

Tryptophan được chuyển hóa thành serotonin, melatonin và vitamin B3 (niacin). Tryptophan là chất cần thiết cho sự phát triển bình thường của trẻ nhỏ, giúp sản xuất, duy trì protein, cơ bắp, enzyme và đồng thời cũng chất dẫn truyền thần kinh. Bài viết này sẽ cung cấp thêm thông tin về tryptophan cũng như những vấn đề sẽ gặp phải nếu mất cân bằng tryptophan trong cơ thể.

What is Tryptophan? Explaining the Sleepy Amino Acid - The Manual

Tryotophan có tác dụng gì?

Các nghiên cứu chỉ ra rằng tryptophan được sử dụng để sản xuất:

  • Serotonin: Một chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến quá trình điều chỉnh tâm trạng, sự thèm ăn, giấc ngủ, cơn đau, ham muốn tình dục và tiêu hóa.
  • Melatonin: Một loại hormone giúp điều chỉnh nhịp sinh học (chu kỳ thức-ngủ) của cơ thể
  • Vitamin B3: Niacin cần thiết cho quá trình chuyển hóa năng lượng và sản xuất DNA.

Để tryptophan từ chế độ ăn chuyển hóa thành thành niacin, cơ thể cần đủ sắt, riboflavin và vitamin B6. Thêm nữa, tryptophan cũng rất cần thiết cho quá trình sản xuất protein, enzyme và mô cơ.

Đọc thêm bài viết: Thực phẩm giàu sắt hơn thịt bò

Nguồn gốc của tryptophan

Tryptophan có thể được tìm thấy trong các loại thực phẩm như: Thịt gà, thì gà tây, cá, lòng trắng trứng, phô mai, sữa, đậu nành, đậu phộng, hạt hướng dương, hạt mè, hạt bí và các thực phẩm giàu protein khác.

Mất cân bằng tryptophan

Sự thiếu hụt tryptophan có thể gây ra các triệu chứng như: buồn nôn, ợ nóng, sưng tấy, mệt mỏi và đau cơ. Chế độ ăn thiếu tryptophan (hoặc cơ thể không thể hấp thụ được) có thể dẫn đến bệnh lý pellagra, gây ra bởi sự thiếu hụt niacin. Pellagra rất hiếm gặp ở các nước phát triển, bệnh có thể gây tử vong nếu không được điều trị. Các triệu chứng của bệnh pellagra có thể bao gồm:

  • Tổn thương da, như viêm da
  • Các vấn đề về tiêu hóa, chẳng hạn như tiêu chảy
  • Rối loạn thần kinh, chẳng hạn như mât trí nhớ

Khả năng sử dụng tryptophan cũng có thể bị ảnh hưởng bởi cách chất này di chuyển trong cơ thể. Nếu bạn bị ốm hoặc căng thẳng, tryptophan sẽ di chuyển theo con đường chuyển hóa kynurenine (còn được gọi là con đường thoái hóa tryptophan). Khi con đường chuyển hóa này hoạt động quá mức, tryptophan sẽ bị dẫn ra khỏi quá trình tổng hợp serotonin và cuối cùng là tổng hợp melatonin.

Con đường kynurenine cần thiết cho các chức năng như tổng hợp niacin. Tuy nhiên, để duy trì sức khỏe, cần có sự cân bằng giữa các chức năng này, cũng như việc sản xuất serotonin và melatonin.

Đọc thêm bài viết: Uống vitamin và khoáng chất lúc nào tốt nhất?

Có nên bổ sung Tryptophan?

Tryptophan có sẵn dưới dạng thảo dược bổ sung, nhưng tính an toàn và hiệu quả của chúng vẫn chưa rõ ràng. Một số chuyên gia khuyên không nên dùng những sản phẩm bổ sung này, bởi chất này không được quản lý và có thể chứa các chất có hại như kim loại độc hại hoặc các loại thuốc khác.

Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), các chất bổ sung tryptophan đã bị cấm từ năm 1989 đến năm 2005 vì người sử dụng có thể gặp một tác dụng phụ hiếm gặp nhưng nghiêm trọng được gọi là hội chứng đau cơ – tăng bạch cầu ái toan (EMS).

Tryptophan bổ sung được cho là không an toàn để sử dụng khi mang thai và cũng có thể không an toàn khi cho con bú. Chất này có thể gây ra tác dụng phụ như mờ mắt, chóng mặt và mệt mỏi.

Bên cạnh đó, chất bổ sung tryptophan có thể làm trầm trọng thêm một số tình trạng sức khỏe và/hoặc tương tác với một số loại thuốc. Đừng bổ sung tryptophan nếu bạn đang sử dụng:

  • Thuốc chống trầm cảm, chẳng hạn như thuốc ba vòng, chất ức chế monoamine oxidase (MAOIs) và chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI)
  • Kháng sinh zyvox (linezolid)
  • Carbidopa, được sử dụng kết hợp với levodopa để điều trị và kiểm soát bệnh Parkinson

Đối với hầu hết mọi người, một chế độ ăn uống đa dạng và cân bằng sẽ cung cấp đủ tryptophan mà không cần bổ sung. Nếu bạn đang cân nhắc việc bổ sung tryptophan, bạn cần tham khảo ý kiến của các chuyên gia.

Tryptophan là một acid thiết yếu tham gia vào nhiều quá trình trong cơ thể. Cơ thể không thể tự sản xuất tryptophan và cần bổ sung chúng thông qua thực phẩm hàng ngày. Kết hợp những thực phẩm giàu tryptophan với carbohydrate sẽ giúp tryptophan đi vào não dễ dàng hơn.

Chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý cùng một lối sống lành mạnh, tích cực luyện tập phù hợp với thể trạng là chìa khóa giúp bạn cải thiện tình trạng sức khỏe của bản thân và gia đình. Trung tâm Điều trị Béo phì và Hội chứng chuyển hóa VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam là cơ sở tư vấn dinh dưỡng điều trị bệnh mạn tính hàng đầu nước ta. Liên hệ đặt lịch TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935 18 3939 hoặc 024 3633 5678 để được khám, tư vấn dinh dưỡng cùng các chuyên gia đầu ngành. 

BS Tạ Tùng Duy - Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Theo Verywellhealth
Bình luận
Tin mới
  • 23/02/2026

    U xơ tử cung có gây hiếm muộn không?

    Thực tế một số trường hợp vô sinh hoặc chậm có thai khi đi khám phát hiện mắc u xơ tử cung. Vậy có phải tất cả bệnh nhân mắc u xơ tử cung đều khó có thai hay không?

  • 23/02/2026

    Lên kế hoạch tập luyện cho năm mới: Đặt mục tiêu và thực hiện hiệu quả

    Năm mới là thời điểm lý tưởng để bắt đầu hành trình cải thiện sức khỏe và vóc dáng thông qua việc xây dựng một kế hoạch tập luyện khoa học. Việc tập luyện không chỉ giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện sức bền tim mạch mà còn mang lại lợi ích lâu dài như giảm nguy cơ bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống và cải thiện tâm trạng. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu sức khỏe, việc thiết lập một kế hoạch cụ thể, phù hợp với nhu cầu cá nhân và duy trì thói quen tập luyện là điều tối quan trọng. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách lập kế hoạch tập luyện hiệu quả, từ việc xác định mục tiêu đến cách duy trì động lực lâu dài.

  • 22/02/2026

    Những tác hại kinh hoàng với sức khoẻ khi dùng thực phẩm bẩn

    Thực phẩm ôi thiu, nhiễm bẩn, kém vệ sinh là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh đường tiêu hóa, ung thư, dậy thì sớm, thai dị tật... và gây nhiều hệ lụy lâu dài cho sức khoẻ.

  • 22/02/2026

    Tầm soát sức khỏe định kỳ: Đầu tư cho một năm mới an lành và hạnh phúc

    Năm mới là thời điểm lý tưởng để thiết lập mục tiêu mới cho bản thân, trong đó sức khỏe toàn diện của bản thân và gia đình là yếu tố thiết yếu và là tài sản quý giá nhất, tạo nền tảng cho niềm vui và thành công. Để có sức khỏe tốt, việc chủ động phòng bệnh thông qua tầm soát sức khỏe định kỳ là một khoản đầu tư thông minh và quan trọng bậc nhất. Bài viết này sẽ phân tích tầm quan trọng, lợi ích cụ thể và các bước thực hiện tầm soát sức khỏe hiệu quả, giúp bạn đón một năm mới khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng.

  • 21/02/2026

    Thảo mộc và trà – Sự hòa hợp tự nhiên trong hỗ trợ chăm sóc sức khỏe toàn diện

    Trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực, xu hướng tìm về các giá trị tự nhiên như một giải pháp bền vững để chăm sóc sức khỏe. Trong số đó, sự kết hợp tinh tế giữa thảo mộc và trà không chỉ đơn thuần tạo nên một thức uống giải khát, mà còn là giải pháp "thanh nhiệt", cân bằng cơ thể dựa trên nền tảng y học cổ truyền.

  • 21/02/2026

    Giải đáp 10 câu hỏi cấp bách về thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh

    Ngày càng nhiều phụ nữ nhận thức rõ và quan tâm tìm hiểu về tầm quan trọng của thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh đối với cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

  • 21/02/2026

    5 loại thực phẩm chức năng và thuốc cần tránh dùng chung với sữa

    Sữa là thức uống tốt cho sức khỏe của nhiều người, nhưng không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt nhất khi dùng một số loại thuốc và thực phẩm chức năng. Sữa chứa canxi, protein (casein) và chất béo có thể liên kết hoặc trung hòa một số chất dinh dưỡng và thuốc. Những tương tác này có thể làm chậm quá trình hấp thụ, giảm lượng chất bổ sung mà cơ thể có thể sử dụng hoặc làm thay đổi hiệu quả của thuốc.

  • 20/02/2026

    Nên ăn trứng luộc, trứng chần hay trứng ốp la để kiểm soát calo và giữ trọn dinh dưỡng?

    Cách chế biến trứng ảnh hưởng đến tổng lượng calo nạp vào và khả năng hấp thụ dưỡng chất của cơ thể. Vậy trứng luộc, trứng chần hay trứng ốp la tốt hơn cho sức khỏe?

Xem thêm