Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tại sao bạn bị đau bụng sau khi ăn?

Khó tiêu, ăn quá nhiều, không dung nạp thức ăn và sỏi mật là một số nguyên nhân phổ biến gây đau bụng sau khi ăn. Mặc dù thỉnh thoảng bị đau sau ăn thường không phải là vấn đề đáng lo ngại nhưng nếu dạ dày của bạn thường xuyên đau sau khi ăn, bạn nên nói chuyện với bác sỹ vì đó có thể là triệu chứng của một số rối loạn tiêu hóa cần được điều trị.

Nguyên nhân phổ biến

Đau bụng sau khi ăn có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, từ ăn quá nhiều dẫn đến viêm tụy hoặc viêm tuyến tụy nằm phía sau dạ dày. Sau đây là một số lý do phổ biến cho loại đau này.

Ăn quá nhiều hoặc quá nhanh

Dạ dày "trung bình" chỉ có thể chứa khoảng 1 hoặc 2 lít nước. Đau bụng thường bắt đầu khi bạn cố gắng vượt quá khả năng này, bởi khi đó, dạ dày phải căng ra để có chỗ cho thức ăn dư thừa. Cùng với đó, ăn quá nhanh thường gây ra tình trạng ăn quá nhiều, khiến bạn nuốt thêm không khí, gây đầy hơi và chướng bụng. Trên thực tế, đây là hai trong số những tác nhân chính gây đau bụng sau bữa ăn.

Để tránh ăn nhiều hơn mức cần thiết, hãy cố gắng hạn chế những điều gây xao nhãng trong bữa ăn và tự phục vụ trong bếp. Uống từng ngụm nước ngắt quãng cũng có thể giúp bạn không ăn quá nhiều. Còn để ăn chậm lại, các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyên bạn nên cắn một miếng, sau đó lập tức đặt đũa xuống và nhai kỹ trước khi cầm đũa lên một lần nữa.

Đọc thêm bài viết: Tại sao bạn có thể tăng cân sau khi tập thể dục?

Khó tiêu

Đau hoặc nóng rát ở giữa vùng bụng trên được gọi là đau vùng thượng vị hoặc chứng khó tiêu. Nó ảnh hưởng đến khoảng 25% người Mỹ mỗi năm.

Chứng khó tiêu có thể gây ra:

  • Cảm giác no sớm trong bữa ăn
  • Đầy hơi
  • Buồn nôn

Bạn có nhiều khả năng gặp các triệu chứng này, nếu bạn:

  • Uống quá nhiều cà phê hoặc rượu
  • Ăn quá nhanh hoặc quá nhiều
  • Ưu tiên ăn thực phẩm béo, cay hoặc dầu mỡ, hoặc những thực phẩm có chứa nhiều axit (như cam và cà chua)
  • Căng thẳng
  • Hút thuốc

Mặc dù không phải tất cả mọi người mắc chứng khó tiêu đều xuất phát từ những nguyên nhân tiềm ẩn, nhưng khoảng 20% - 30% số người mắc chứng khó tiêu mà không biết. Đây cũng là lý do tại sao bạn nên gặp bác sỹ để được thăm khám.

Không dung nạp và dị ứng thực phẩm

Nhiều người nhầm lẫn dị ứng thực phẩm và không dung nạp thực phẩm. Điều này phần lớn là do một số triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy và nôn mửa có thể giống nhau. Không dung nạp thức ăn là do cơ thể không có khả năng tiêu hóa một thành phần nào đó trong thức ăn. Ví dụ, thiếu enzyme lactase gây ra chứng không dung nạp đường sữa hoặc các vấn đề với sữa. Trong trường hợp này, tiêu thụ khẩu phần nhỏ hơn hoặc sản phẩm không chứa đường sữa có thể giúp ngăn ngừa đau bụng.

Những người bị dị ứng thực phẩm phải tránh hoàn toàn một số loại thực phẩm hoặc thành phần vì chúng có thể gây ra phản ứng miễn dịch bất thường, thậm chí có thể đe dọa đến tính mạng. Dị ứng với trứng, sữa, đậu phộng, động vật có vỏ và lúa mì là phổ biến nhất.

Bạn có thể nghi ngờ về tình trạng không dung nạp hoặc dị ứng. Bạn có thể đúng nhưng hãy đặt lịch hẹn với bác sỹ để xác nhận lại linh cảm của mình. Chẩn đoán chính thức không chỉ giúp bạn định hướng giờ ăn tốt hơn mà còn giúp bạn tiếp cận với epinephrine (phương pháp điều trị khẩn cấp sử dụng trong trường hợp phản ứng nghiêm trọng) trong trường hợp bị dị ứng,  .

Đọc thêm bài viết: Tập thể dục trong bao lâu để giảm cân?

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là một tình trạng sức khỏe mà axit chảy từ dạ dày của bạn trở lại thực quản.

Trào ngược dạ dày thực quản gây ra:

  • Nóng trong thực quản (ợ nóng)
  • Đau khi nuốt
  • Có vị axit hoặc thức ăn khó tiêu trong cổ họng hoặc miệng
  • Nhiều người thỉnh thoảng có các triệu chứng trào ngược. Những người bị trào ngược dạ dày thực quản có các triệu chứng thường xuyên.

Axit có thể làm hỏng thực quản, vì vậy bạn nên nói chuyện với bác sỹ của mình nếu bạn thường xuyên bị trào ngược.

Hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một tình trạng sức khỏe khiến người bệnh bị đau bụng dai dẳng. Trên thực tế, 3 trong số các loại hội chứng ruột kích thích phổ biến liên quan đến khó chịu ở bụng, cùng với một triệu chứng khác như:

  • Chủ yếu là tiêu chảy và khó chịu ở bụng
  • Chủ yếu là táo bón và khó chịu ở bụng
  • Phân lỏng xen kẽ và táo bón kèm theo khó chịu ở bụng

Tùy thuộc vào từng người, cảm giác khó chịu có thể được mô tả chính xác hơn như: đầy hơi, nóng rát, đau quặn bụng, chướng bụng hoặc đau nhói. Thực phẩm, căng thẳng, táo bón và tiêu chảy đều là những tác nhân có thể gây ra tình trạng này.

Cơn đau do hội chứng ruột kích thích có thể xảy ra ở phần trên, giữa và dưới của bụng. Nó cũng có thể lan đến các phần trên của thân. Có tới 30% những người bị chứng khó tiêu cũng mắc hội chứng ruột kích thích.

Sỏi mật

Sỏi mật là những chất lắng đọng nhỏ, cứng, giống như tinh thể có thể hình thành trong túi mật hoặc ống dẫn mật. Chúng có thể xảy ra khi có quá nhiều cholesterol trong mật, chức năng túi mật bất thường hoặc do các nguyên nhân khác. Sỏi mật đôi khi gây đau sau khi ăn, đặc biệt nếu bữa ăn nhiều hoặc nhiều chất béo.

Một số người bị đau túi mật khi bụng đói. Nó thậm chí có thể đánh thức họ khỏi giấc ngủ. Cơn đau như thế này đôi khi được gọi là cơn đau quặn mật. Điều quan trọng là phải kiểm tra loại đau này. Nếu túi mật của bạn bị viêm, nó có thể nghiêm trọng. Bạn thậm chí có thể cần phẫu thuật.

Gặp bác sỹ nếu cơn đau của bạn là:

  • Ở giữa hoặc bên phải bụng trên của bạn
  • Đằng sau xương ức của bạn
  • Ở lưng trên hoặc vai phải của bạn
  • Nắm chặt hoặc gặm nhấm
  • Các triệu chứng khác của sỏi mật bao gồm buồn nôn và nôn.

Viêm tụy

Viêm tụy có thể gây đau sau khi ăn. Nó thường bắt đầu ở vùng bụng trên và lan ra sau lưng. Bạn cũng có thể bị buồn nôn và nôn - hai triệu chứng đặc trưng của bệnh viêm tụy có thể phân biệt nó với các nguyên nhân gây đau dạ dày khác sau khi ăn. Theo Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Hoa Kỳ, những người bị viêm tụy thường có vẻ ngoài và cảm giác mệt mỏi.

Ngoài buồn nôn hoặc nôn, bạn nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu bạn gặp phải:

  • Tim đập nhanh
  • Đau dữ dội ở bụng
  • Hụt hơi
  • Vàng da, vàng mắt

Bất kỳ dấu hiệu nào trong những dấu hiệu này cũng có thể báo hiệu rằng bạn bị nhiễm trùng hoặc tắc nghẽn nguy hiểm trong tuyến tụy, túi mật hoặc ống tụy.

Loét dạ dày tá tràng

Loét dạ dày là vết loét trên niêm mạc dạ dày hoặc tá tràng (phần đầu tiên của ruột). Những vết loét này có thể gây đau ở bất cứ đâu giữa xương ức và rốn của bạn, cho dù dạ dày có rỗng hay không. Đau đặc biệt sau khi ăn thường có nghĩa là loét dạ dày.

Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như Advil (ibuprofen), Bayer (aspirin) và Aleve (naproxen) có thể dẫn đến loét dạ dày, đặc biệt nếu bạn dùng chúng trong thời gian dài. Nhiều vết loét là do vi khuẩn phổ biến trong dạ dày có tên là Helicobacter pylori (H. pylori) gây ra. Điều quan trọng là phải điều trị nhiễm trùng này. Nếu không, nó có thể dẫn đến một số bệnh ung thư đường ruột.

Dinh dưỡng và luyện tập là hai yếu tố không thể thiếu trong quá trình tăng cân/ giảm cân của bạn. Để việc tăng, giảm cân có hiệu quả tối ưu và bền vững, bạn nên khám, tư vấn dinh dưỡng với các chuyên gia đầu ngành tại Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam là cơ sở tư vấn dinh dưỡng điều trị bệnh mạn tính hàng đầu nước ta. Liên hệ đặt lịch TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935 18 3939 hoặc 024 3633 5678

BS Hồng Ngọc - Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywellhealth
Bình luận
Tin mới
  • 16/07/2024

    Bổ sung Omega-3 thường xuyên giúp cải thiện tâm trạng, giảm bớt sự hung hăng

    Axit béo omega-3, một chất dinh dưỡng có lợi được tìm thấy trong các loại thực phẩm như cá trích, cá hồi, hạt óc chó và hạt chia, có thể làm giảm hành vi hung hăng và bạo lực, theo một nghiên cứu mới được công bố gần đây.

  • 16/07/2024

    Nguy cơ tim mạch khi ăn quá nhiều protein

    Protein hay chất đạm là dưỡng chất cần thiết cho cơ thể người. Tuy nhiên, ăn quá nhiều protein chưa chắc đã tốt cho sức khỏe trái tim, theo nghiên cứu của Trường Y, Đại học Pittsburgh (Mỹ).

  • 15/07/2024

    6 lý do nên ăn chuối trước khi tập luyện

    Chuối được ví như "siêu thực phẩm" cho người tập luyện nhờ cung cấp dồi dào carbohydrate và kali - hai dưỡng chất thiết yếu cho hiệu suất tập luyện và phát triển cơ bắp. Dưới đây là những lý do bạn nên bổ sung chuối trước khi tập.

  • 15/07/2024

    Vắc xin phòng ngừa Rotavirus (RV)

    Rotavirus là loại virus hình khối cầu, có khả năng gây tử vong này gây ra tình trạng viêm dạ dày ruột cấp tính nghiêm trọng với tiêu chảy và nôn mửa, chủ yếu ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. May mắn thay, có hai loại vắc xin rotavirus có thể bảo vệ trẻ em khỏi căn bệnh này.

  • 15/07/2024

    6 thành phần chăm sóc da giúp chống lão hóa

    Lão hóa da là một quá trình tự nhiên khi bạn già đi. Những thay đổi này có thể bao gồm suy giảm collagen khiến da mất độ đàn hồi, da khô, hình thành nếp nhăn. Dưới đây là 6 thành phần được gợi ý giúp bạn dễ dàng hơn trong việc lựa chọn các sản phẩm chăm sóc da chống lão hóa.

  • 15/07/2024

    Sự khác biệt giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là gì?

    Sự khác biệt chính giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là hoại tử khô là kết quả của việc giảm hoặc tắc nghẽn lưu lượng máu động mạch, nhưng hoại tử ướt chủ yếu là do tắc nghẽn tĩnh mạch liên quan đến nhiễm trùng. Bài viết sau đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về sự khác biệt giữa 2 loại hoại tử thường gặp này.

  • 15/07/2024

    7 loại thực phẩm "lành mạnh" nên hạn chế trong chế độ ăn uống hàng ngày

    Đôi khi, một số loại thực phẩm có thành phần dinh dưỡng thấp, chứa nhiều đường và muối vẫn thường được quảng cáo là thực phẩm lành mạnh. Dưới đây là danh sách một số loại thực phẩm "lành mạnh" có thể không thực sự bổ dưỡng như trong tưởng tượng.

  • 14/07/2024

    Lợi ích của "hormone tình yêu"

    Oxytocin, còn được gọi là "hormone tình yêu", không chỉ đóng vai trò quan trọng trong sinh nở và cho con bú, hormone này cũng liên quan đến việc giảm căng thẳng, kích thích tình dục và tăng sự gắn kết của các mối quan hệ.

Xem thêm