Hướng dẫn tự chăm sóc cho người nhiễm HIV

Tự chăm sóc có nghĩa là bạn chăm sóc bản thân thật tốt bằng những bước lành mạnh sau:

• Ăn thực phẩm bổ dưỡng và duy trì cân nặng khỏe mạnh.
• Tập thể dục thường xuyên.
• Quản lý căng thẳng và sức khỏe tinh thần .
• Duy trì việc chăm sóc y tế.
• Bỏ những thói quen không lành mạnh như hút thuốc và uống rượu nhiều.

Tại sao việc tự chăm sóc lại quan trọng khi bạn đang sống chung với HIV?

Sau đây là một số lý do:

• HIV làm suy yếu hệ thống miễn dịch của bạn. Bạn dễ bị nhiễm trùng hơn. Ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên giúp hệ thống miễn dịch của bạn mạnh mẽ hơn.
• HIV gây viêm mãn tính. Nếu bạn sống chung với HIV trong nhiều năm, tình trạng viêm có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và huyết áp cao. Tự chăm sóc bản thân bằng chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục, kiểm soát căng thẳng và bỏ thuốc lá giúp bạn kiểm soát bệnh tim hoặc thậm chí ngăn ngừa bệnh.
• Các phương pháp điều trị HIV có thể hiệu quả hơn. Bạn sẽ xử lý thuốc HIV tốt hơn và ít tác dụng phụ hơn nếu bạn ăn một chế độ ăn uống bổ dưỡng.
• HIV khiến bạn có nguy cơ mắc bệnh trầm cảm cao gấp ba lần. Tự chăm sóc bản thân giúp bạn:
  • Đối phó với chứng trầm cảm liên quan đến HIV
  • Giảm căng thẳng
  • Quản lý sức khỏe tinh thần của bạn
• Bạn cần một chế độ ăn uống bổ dưỡng: Ăn thực phẩm lành mạnh giúp bạn:
  • Duy trì hệ thống miễn dịch của bạn mạnh mẽ để ngăn ngừa nhiễm trùng, điều này dễ xảy ra hơn với HIV
  • Duy trì cân nặng khỏe mạnh
  • Tận dụng tối đa thuốc điều trị HIV của bạn
• Bạn có thể bị sụt cân hoặc tăng cân không lành mạnh: Một số người nhiễm HIV sụt cân quá nhiều do nhiễm trùng, tác dụng phụ của thuốc hoặc trầm cảm khiến họ chán ăn. Nếu bạn ngừng điều trị HIV, bạn có thể bị tiêu chảy và sụt cân nhiều. Nếu chẩn đoán của bạn mới, thuốc điều trị HIV mới có thể khiến bạn tăng cân nhiều. Theo thời gian, bạn có thể bị thừa cân hoặc béo phì, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.
• Bạn cần cải thiện sức khỏe xương: Khi bạn sống lâu hơn với HIV, bạn có nhiều khả năng bị mất mật độ xương và mắc chứng loãng xương. Ăn thực phẩm giàu canxi và vitamin D có thể giúp bạn giữ xương chắc khỏe.
• Bạn cần xây dựng cơ bắp khỏe mạnh: Người nhiễm HIV cũng có thể dần mất khối lượng cơ. Protein giúp bạn duy trì cơ bắp khỏe mạnh khi nhiễm HIV.

Đọc thêm tại bài viết dưới đây: Nhiễm HIV có còn cơ hội điều trị?

Một số lời khuyên về chế độ ăn uống lành mạnh dành cho người nhiễm HIV là gì?

• Ăn trái cây và rau tươi nhiều màu sắc mỗi ngày. Chọn trái cây sống thay vì nước ép trái cây. Trái cây đóng hộp đóng trong nước ép hoặc xi-rô nhẹ cũng được, nhưng hãy rửa sạch trái cây trước khi ăn.
• Ăn thường xuyên các loại rau lá xanh đậm như rau bina, cải xoăn hoặc cải xanh. Rau xanh rất giàu vitamin K giúp cải thiện sức khỏe xương.
• Ăn protein nạc. Xây dựng bữa ăn của bạn với thịt gia cầm hoặc cá ít chất béo hoặc protein thực vật như đậu hoặc đậu phụ. Cắt bớt mỡ thừa từ thịt trước khi nấu.
• Xay sinh tố. Trộn sữa chua ít béo, sữa hoặc sữa đậu nành với trái cây tươi và bơ đậu phộng hoặc hạt lanh trong máy xay sinh tố để có món ăn bổ dưỡng.
• Giảm cân nếu bạn cần. Ăn nhiều ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, ngũ cốc hoặc yến mạch. Cắt giảm soda có đường và bánh quy để tăng cường năng lượng vào buổi chiều. Ăn nhẹ bằng chuối, cà rốt bi hoặc một phần nhỏ đậu phộng (khoảng 2 thìa canh).
• Lấy lại cảm giác thèm ăn và loại bỏ cảm giác buồn nôn. Ăn các khẩu phần nhỏ sau mỗi vài giờ thay vì các bữa ăn lớn. Các món ăn nhẹ như chuối hoặc bánh quy giòn có thể dễ tiêu hóa hơn. Uống một ly sinh tố protein giàu calo hoặc bánh pudding giữa các bữa ăn nếu bạn cần tăng cân.
• Giảm viêm và bảo vệ tim bằng chất béo omega-3 nếu bạn đã bị HIV trong thời gian dài hoặc trên 50 tuổi. Thưởng thức cá ngừ đóng hộp hoặc cá hồi hoang dã vào bữa trưa. Vào bữa sáng, rắc hạt lanh lên yến mạch làm từ sữa đậu nành.
• Giữ thực phẩm an toàn: HIV khiến bạn dễ bị đau bụng hơn.
• Rửa sạch tất cả các loại trái cây và rau tươi trước khi ăn.
• Không ăn thịt, gia cầm, sữa, trứng hoặc hải sản sống hoặc chưa nấu chín.
• Rửa tay, thớt, mặt bàn bếp và dụng cụ nấu ăn trước và sau khi chế biến thực phẩm.

Bạn nên làm gì nữa để tự chăm sóc bản thân khi mắc HIV?

Tiếp tục chăm sóc y tế. Bạn có thể kiểm soát HIV và duy trì sức khỏe nếu bạn tiếp tục dùng thuốc và được chăm sóc y tế thường xuyên. Mặc dù phụ thuộc nhiều vào độ tuổi, chủng tộc hoặc giới tính, chỉ có 50% người nhiễm HIV được chăm sóc. Những người được chăm sóc có sức khỏe tổng thể tốt hơn những người ngừng đi khám bác sĩ hoặc ngừng dùng thuốc.

Khi bạn được chẩn đoán mắc HIV, hãy bắt đầu dùng ART càng sớm càng tốt. ART (liệu pháp kháng virus) là tên gọi của nhóm thuốc bạn dùng để điều trị HIV. Dùng ART hàng ngày vào đúng thời điểm để giảm tải lượng virus và giữ gìn sức khỏe.

Gặp bác sĩ và nha sĩ của bạn 6 tháng một lần. Bác sĩ và nha sĩ của bạn có thể kiểm tra sức khỏe tổng thể về thể chất, răng miệng và miệng của bạn và tìm kiếm bất kỳ dấu hiệu sớm nào của bệnh ung thư, để bạn có thể được điều trị. Thực hiện tất cả các xét nghiệm được khuyến nghị cho ung thư vú, ung thư đại trực tràng hoặc các loại ung thư khác.

Hãy hỏi ý kiến bác sĩ về các dịch vụ miễn phí nếu chi phí hoặc việc thiếu phương tiện đi lại khiến việc chăm sóc HIV của bạn trở nên khó khăn. HIV ảnh hưởng không cân xứng đến người da màu, đặc biệt là phụ nữ da đen. Người da màu cũng có nhiều khả năng gặp phải rào cản trong việc chăm sóc y tế HIV và bỏ lỡ các cuộc hẹn với bác sĩ.

Tham khảo thêm bài viết: 8 cách phòng ngừa nhiễm HIV hiệu quả

Bỏ những thói quen không lành mạnh.

Những thói quen không lành mạnh như hút thuốc và uống nhiều rượu sẽ làm sức khỏe của bạn xấu đi khi mắc HIV.

Cả hút thuốc và uống rượu nhiều đều làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi hoặc theo thời gian, mắc các bệnh mãn tính như bệnh tim hoặc ung thư.

Uống nhiều rượu có thể khiến đầu óc bạn trở nên mụ mẫm, do đó bạn có thể quan hệ tình dục không an toàn hoặc quên uống thuốc HIV hàng ngày.

Hút thuốc có thể làm giảm hiệu quả điều trị HIV.

Bỏ thuốc lá vĩnh viễn. Hãy nhờ bác sĩ hoặc nhóm chăm sóc phòng khám HIV giúp bạn cai thuốc lá. Họ có thể đề xuất tư vấn hoặc các sản phẩm thay thế nicotine để giúp bạn chống lại cơn thèm thuốc.

Hạn chế uống rượu. Đàn ông bị HIV không nên uống quá hai ly mỗi ngày và phụ nữ chỉ nên uống một ly mỗi ngày. Khẩu phần uống là một chai bia, một ly rượu mạnh hoặc một ly rượu vang 150 ml.

Nhận trợ giúp để cai rượu. Nếu bạn nghĩ mình có vấn đề về rượu, hãy nói chuyện với bác sĩ. Họ sẽ gợi ý các chương trình điều trị tại địa phương để giúp bạn cai rượu.