Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sử dụng nồi chiên không dầu có gây ung thư? Lý giải từ các chuyên gia.

Hiện nay, nồi chiên không dầu (NCKD) trở thành một vật dụng rất phổ biến đối với nhiều gia đình, và được nhiều gia đình coi là thiết bị nhà bếp phải có để mang đến những món ăn lành mạnh. Tuy nhiên trong thời gian gần đây, cùng với sự phổ biến tăng vọt của NCKD, nhiều người lại đặt ra câu hỏi liệu nó có thực sự tốt cho sức khỏe hay chỉ là quảng cáo? Chúng có giúp làm giảm hàm lượng chất béo trong các món ăn hay không hay chỉ là chiêu trò bán hàng? Và đặc biệt, chúng có gây ung thư hay không?

NCKD hoạt động như thế nào?

Theo công ty sản xuất đồ điện tử Philips – một công ty đồ điện tử nổi tiếng và sản xuất NCKD trên toàn cầu, về cơ bản NCDK sử dụng như cách lò nướng với khả năng đối lưu không khí. Chúng mô tả cách chiên ngập dầu – nhưng thay dầu bằng không khí nóng, không sử dụng hoặc sử dụng ít dầu.

NCKD trở nên rất phổ biến hiện nay và theo khảo sát, có đến 37% số gia đình tại Mỹ có ít nhất 1 chiếc NCKD (khảo sát năm 2020).

Thiết kế của một chiếc NCKD hoạt động theo nguyên lý sử dụng bộ phận làm nóng đặt ở phía trên khay đựng thực phẩm, và có theo một cái quạt lớn, mạnh mẽ ở phía dưới giúp luân chuyển không khí nóng xung quanh thực phẩm. Việc sử dụng quạt đối lưu không khí giúp thực phẩm chín nhanh hơn một nửa thời gian nếu bạn phải đổi để lật các mặt.

Quá trình này dẫn đến hiệu ứng Maillard - một phản ứng hóa học giữa các axit amin làm giảm lượng đường do sự hiện diện của nhiệt. Điều này làm thay đổi hương vị và màu sắc thức ăn. NCKD cũng được quảng cáo là lựa chọn thay thế lành mạnh cho thực phẩm chiên giòn thông thường, giúp thực phẩm chiên trong không khí sẽ có hàm lượng chất béo và lượng calo thấp hơn. Về cơ bản, bạn sẽ không cần nhấn chìm hoàn toàn thực phẩm trong dầu để đạt được lớp vỏ giòn hoàn hảo mà tất cả chúng ta đều mong muốn. Thay vào đó, bạn cũng có thể thêm một thìa dầu nhỏ để có hương vị và kết cấu tương tự như thực phẩm chiên ngập trong dầu.

NCKD có giảm chất béo hay không?

Thực phẩm chiên rán thường được biết đến là có hàm lượng chất béo cao hơn so với thực phẩm được chế biến bằng các phương pháp nấu nướng khác. Ví dụ, một miếng ức gà chứa nhiều hơn khoảng 30% chất béo khi chiên giòn so với cùng một miếng đó khi nướng. Theo nghiên cứu có so sánh đặc điểm của khoai tây chiên được sản xuất bằng phương pháp chiên ngập dầu và chiên trong NCKD, sản phẩm cuối cùng của chiên bằng NCKD chứa ít chất béo hơn đáng kể nhưng màu sắc và độ ẩm vẫn hoàn toàn tương tự. Điều này có thể có mang đến những tác động tích cực trong chế độ ăn uống của một cá nhân. Việc sử dụng nhiều chất béo từ dầu thực vật có liên quan đến khả năng gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và hay tình trạng viêm nhiễm.

NCKD và những lo ngại về “ung thư”

Thực phẩm chiên trong dầu không chỉ thêm chất béo vào khẩu phần ăn của bạn mà còn làm gia tăng lượng calo, góp phần lớn vào việc tăng cân. Theo nghiên cứu trên 33.542 người trưởng thành tại Tây Ban Nha, việc tiêu thụ thức ăn chiên rán nhiều hơn cho thấy gia tăng nguy cơ béo phì cao hơn. Thực phẩm chiên trong NCKD có hàm lượng chất béo thấp hơn so với thực phẩm chiên ngập dầu, nên việc chuyển sang sử dụng NCKD là một cách đơn giản để cắt giảm lượng calo trong món ăn.

Khi dầu ăn được đun nóng nhiều lần (dầu chiên đi chiên lại nhiều lần), nó dẫn đến các sản phẩm phân hủy (các sản phẩm phụ bị thủy phân, oxy hóa, polyme hóa, v.v.) cũng như các hydrocacbon thơm đa vòng). Chúng có thể gây ra tình trạng stress oxy hóa. Theo đó, stress oxy hóa dẫn đến tổn thương DNA của các tế bào trong cơ thể, góp phần vào sự phát triển của ung thư. Các nghiên cứu xem xét các cơ chế tiềm ẩn (cách các hợp chất này có thể gây ung thư) và các nghiên cứu dịch tễ học đánh giá tỷ lệ mắc bệnh ung thư cho thấy những lo ngại về các dầu chiên đi chiên lại nhiều lần là hoàn toàn có căn cứ. Việc hít phải và sử dụng các loại dầu được tái sử dụng cũng được phát hiện là dẫn đến những thay đổi trong tế bào (chẳng hạn như tổn thương nhiễm sắc thể) và cũng có liên quan đến ung thư. Rõ ràng, việc sử dụng NCKD không chỉ giúp sử dụng ít dầu hơn mà còn loại bỏ qua tình trạng dùng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần.

Việc chiên thực phẩm trong NCKD làm giảm các hợp chất nguy hiểm tiềm ẩn như acrylamide - được hình thành khi thực phẩm giàu carbohydrate được nấu ở nhiệt độ cao như chiên rán. Vì NCKD đòi hỏi thời gian nấu lâu hơn so với chiên ngập dầu, nên có một số lo ngại rằng hàm lượng acrylamide trong thực phẩm sẽ cao hơn trong các sản phẩm nấu chín bằng phương pháp này. Tuy nhiên, theo nghiên cứu xem xét phương pháp chiên bằng nhiệt (thịt gà tẩm bột) cho thấy, chiên bằng NCKD có thể làm giảm lượng acrylamide hình thành khi so sánh với chiên ngập dầu. Việc chiên trong không khí cũng dẫn đến ít hình thành hydrocacbon thơm đa vòng. Theo các chuyên gia, những hợp chất này dù có mối liên quan với nguy cơ ung thư, song vẫn cần thêm rất nhiều nghiên cứu để làm rõ chính xác mối quan hệ giữa các yếu tố này.

Nhìn chung, NCKD mang lại những lợi ích tích cực, cung cấp một giải pháp thay thế lành mạnh - không phức tạp cho phương thức chiên ngập dầu thông thường. Những lo ngại về các vấn đề tiềm ẩn vẫn cần phải được nghiên cứu nhiều thêm nữa để có thể đánh giá cụ thể về khả năng tác động của chúng đối với sức khỏe.

Tổng kết

Các nghiên cứu về ảnh hưởng của NCKD hiện vẫn còn hạn chế để đánh giá chúng có gây hại hay khẳng định chúng có khả năng gây ung thư hay không, song theo các chuyên gia, tất cả chúng ta nên hạn chế ăn thực phẩm chiên nói chung. Sử dụng NCKD mang lại những lợi ích nhất định ở mức nào đó về việc cắt giảm lượng dầu mỡ và không sử dụng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần, nhưng không có nghĩa là nó có lợi cho sức khỏe hơn so với tất cả các loại thực phẩm khác. Thay vào đó, bạn nên duy trì chế độ ăn với nhiều loại thực phẩm, ăn nhiều rau củ quả, trái cây và có lối sống lành mạnh chính là phương pháp tốt nhất để duy trì sức khỏe.

Tham khảo thêm thông tin tại: Những sai lầm thường gặp khi sử dụng nồi chiên không dầu

 

Bình luận
Tin mới
  • 14/08/2026

    Vì sao người trên 50 tuổi ăn càng ít vẫn khó giảm cân?

    Không ít người trên 50 tuổi than phiền rằng ăn ít hơn nhưng không giảm cân, thậm chí vòng bụng còn tăng. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở lượng thức ăn, mà còn liên quan đến những thay đổi tự nhiên của quá trình lão hóa và mức độ hoạt động thể lực.

  • 14/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

  • 14/08/2026

    DINH DƯỠNG LÂM SÀNG ĐÃ TRỞ THÀNH MỘT GIẢI PHÁP THIẾT YẾU TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH NHIỄM TRÙNG

    Ngày 8/8/2026, tại Nha Trang, Hội Dinh dưỡng Việt Nam phối hợp cùng Viện Pasteur Nha trang và Hội Quân dân Y đã tổ chức Hội thảo khoa học Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế khu vực miền Trung và Tây Nguyên 2026 với chủ đề “Dinh dưỡng hợp lý với bệnh nhiễm trùng” với sự tham gia của hơn 150 nhà khoa học, các giáo sư, tiến sỹ, bác sỹ chuyên ngành dinh dưỡng, ngành truyền nhiễm, đại diện cơ sở đào tạo y học, các bệnh viện khu vực miền Trung và Tây Nguyê

  • 14/08/2026

    Việc xì hơi thường xuyên thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột của bạn như thế nào?

    Xì hơi là một phần bình thường của quá trình tiêu hóa. Hầu hết các trường hợp xì hơi thường xuyên đều liên quan đến thức ăn hoặc thói quen ăn uống. Nhưng nếu tần suất xì hơi đột nhiên thay đổi hoặc đi kèm với các triệu chứng khác, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiêu hóa tiềm ẩn.

  • 13/08/2026

    Nguy hiểm khi sử dụng đạm Whey có chứa Dexamethasone

    Đạm Whey thường được sử dụng phổ biến với những người đang tập thể hình hoặc những người muốn xây dựng cơ bắp. Tuy nhiên một số nhà sản xuất đã trộn lẫn thêm glycocorticoid để lừa gạt người tiêu dùng và gây hại cho cơ thể. Cùng tìm hiểu những tác hại chính và cách tránh mua phải loại đạm này qua bài viết sau!

  • 12/08/2026

    Đi bộ 30 phút mỗi ngày mang lại lợi ích gì cho não bộ?

    Đi bộ là một hình thức vận động đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe não bộ. Duy trì khoảng 30 phút đi bộ mỗi ngày có thể hỗ trợ tuần hoàn não, cải thiện tâm trạng và góp phần duy trì một số chức năng nhận thức khi tuổi tác tăng lên.

  • 12/08/2026

    8 mẹo để tránh ngộ độc thực phẩm trong chuyến du lịch của bạn

    Nếu bạn sắp có một chuyến đi, có lẽ ngộ độc thực phẩm không nằm trong danh sách những điều bạn muốn trải nghiệm. Tuy nhiên, ước tính có khoảng 30-70% người sẽ bị " tiêu chảy khi đi du lịch ", một dấu hiệu của ngộ độc thực phẩm, trong hoặc ngay sau chuyến đi của họ. Dưới đây là một số bước bạn có thể thực hiện để giảm nguy cơ gặp rủi ro, đồng thời vẫn tận hưởng được văn hóa và ẩm thực địa phương.

  • 11/08/2026

    Trà râu ngô: Bí quyết vóc dáng thon gọn từ nguyên liệu rẻ tiền, dễ kiếm

    Râu ngô là một dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền với tác dụng lợi tiểu, hỗ trợ chuyển hóa. Loại trà dân dã này đang được nhiều người sử dụng như một thức uống hỗ trợ vóc dáng bên cạnh chế độ ăn uống và vận động.

Xem thêm