Vì sao mùa đông dễ gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim?

1. Ảnh hưởng của thời tiết lạnh lên hệ tim mạch

2. Tỷ lệ mắc bệnh tim mạch tăng cao trong mùa lạnh

Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã chứng minh mối liên quan rõ ràng giữa nhiệt độ thấp và tỷ lệ mắc bệnh tim mạch. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng khoảng 10% khi nhiệt độ giảm 10°C. Tại các nước ôn đới, tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch trong mùa đông có thể cao hơn 15–20% so với mùa hè.

Tại Việt Nam, các bệnh viện tuyến trung ương như bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện Tim Hà Nội ghi nhận số ca đột quỵ và nhồi máu cơ tim tăng mạnh trong các tháng lạnh (tháng 12 đến tháng 2). Đặc biệt, khoảng thời gian từ 5 đến 9 giờ sáng là lúc các ca đột quỵ và nhồi máu cơ tim xuất hiện nhiều nhất do nhiệt độ cơ thể thấp, huyết áp tăng nhanh khi tỉnh giấc và mạch máu chưa kịp thích nghi.

3. Nhóm nguy cơ cao cần đặc biệt lưu ý

Không phải tất cả mọi người đều có nguy cơ như nhau. Các nhóm đối tượng sau cần đặc biệt thận trọng trong mùa lạnh:

• Người cao tuổi: Hệ điều hòa thân nhiệt và mạch máu kém đàn hồi, dễ bị co mạch đột ngột.
• Người mắc bệnh nền: Tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, bệnh mạch vành.
• Người hút thuốc lá và béo phì: Hút thuốc thúc đẩy xơ vữa động mạch, trong khi béo phì làm tăng áp lực tuần hoàn.
• Người lao động ngoài trời hoặc tắm khuya: Dễ gặp tình trạng thay đổi nhiệt độ đột ngột, gây rối loạn điều hòa tim mạch.

Trong mùa lạnh, các bệnh nhân có yếu tố nguy cơ tim mạch cần đặc biệt chú ý giữ ấm, theo dõi huyết áp thường xuyên và tuyệt đối không chủ quan với các triệu chứng như đau ngực, chóng mặt, khó thở hoặc tê yếu tay chân.

4. Biện pháp phòng ngừa đột quỵ và nhồi máu cơ tim trong mùa lạnh

Để giảm thiểu nguy cơ, việc phòng ngừa cần được thực hiện đồng bộ cả về lối sống, thói quen sinh hoạt và quản lý bệnh nền.

Một số khuyến cáo từ các chuyên gia tim mạch bao gồm:

1. Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng ngực, cổ, bàn tay và bàn chân. Tránh ra ngoài trời lạnh đột ngột, nhất là vào buổi sáng sớm.
2. Không tắm khuya hoặc tắm bằng nước lạnh, nên chọn thời điểm ấm áp trong ngày và sử dụng nước ấm vừa phải.
3. Kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu theo hướng dẫn của bác sĩ. Người bệnh tim mạch cần duy trì dùng thuốc đều đặn, không tự ý ngừng thuốc trong mùa lạnh.
4. Duy trì chế độ ăn lành mạnh: Giảm muối, hạn chế chất béo bão hòa, tăng rau xanh, cá béo (chứa omega-3) và uống đủ nước ấm.
5. Tập thể dục nhẹ nhàng, tránh vận động cường độ cao khi trời rét, đặc biệt không nên tập ngoài trời vào sáng sớm hoặc tối muộn.

Lời khuyên từ chuyên gia

Mùa lạnh là thời điểm nhạy cảm đối với sức khỏe tim mạch, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ hoặc bệnh nền mạn tính. Sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ có thể làm co mạch, tăng huyết áp và kích hoạt các biến cố nghiêm trọng như đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.

Việc chủ động giữ ấm, kiểm soát các chỉ số tim mạch và duy trì lối sống khoa học là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ trái tim trong mùa đông. Nâng cao nhận thức cộng đồng về mối nguy này sẽ góp phần giảm đáng kể gánh nặng bệnh tim mạch – nguyên nhân tử vong hàng đầu tại Việt Nam hiện nay.

https://www.healthline.com/health-news/why-hypertension-heart-attack-stroke-risks-are-higher-in-the-winter