Dầu hạt cải và dầu thực vật: loại nào tốt hơn

Khi bạn đi siêu thị mua dầu ăn, bạn có mong muốn mua được loại dầu tốt cho sức khoẻ nhất không? Ví dụ như dầu hạt cải và dầu thực vật thường có cùng mục đích sử dụng và hương vị tương tự nhau. Nhưng loại nào tốt hơn?

Cả 2 loại dầu này đều tương đối phổ biến. Mỹ là thị trường sản xuất dầu đậu nành lớn thứ 2 trên thế giới – và dầu đậu nành là một thành phần rất phổ biến trong dàu thực vật. Tuy nhiên, phổ biến không có nghĩa là sẽ luôn tốt cho sức khoẻ.

Dầu hạt cải là dầu có nguồn gốc từ hạt cải dầu – thuộc họ cải, và có họ hàng với cải bắp, bông cải trắng. Vào những năm 1960, các nhà lai tạo thực vật Canada đã sử dụng các phương pháp nhân giống truyền thống để giảm axit erucic và glucosinolate trong cây hạt cải dầu xuống mức an toàn, có thể ăn được (eruic acid có liên quan đến việc tích tụ các mảng bám trong tim mạch trên động vật thử nghiệm. Glucosinolate trong hạt cải dầu sau khi cho động vật ăn được cho là góp phần gây ra các bệnh về gan, cũng như làm cản trở quá trình phát triển và tăng cân). Ngày nay, đa số các loại dầu hạt cải đều có nguồn gốc từ hạt cải dầu đã biến đổi gen.

Ưu điểm và nhược điểm của dầu hạt cải

Dầu hạt cải có điểm bốc khói tương đối cao (242 độ C), nghĩa là dầu hạt cải có thể sử dụng để nấu ăn với nhiệt độ cao mà không gây ảnh hưởng đến giá trị dinh dưỡng hoặc hương vị món ăn. Dầu hạt cải có hương vị trung tính, do vậy có thể được sử dụng cho nhiều món ăn khác nhau. Dầu hạt cải có thể sử dụng thay thế cho bơ trong các món nướng vì dầu hạt cải gần như không có vị gì. Dầu hạt cải cũng có thể được sử dụng thay thế cho các loại dầu có hương vị, ví dụ như dầu ôliu.  Dầu ôliu có điểm bốc khói thấp hơn (210 độ C) vì thế dầu hạt cải là lựa chọn tốt hơn trong các món cần sử dụng nhiệt độ cao.

Cũng vì có điểm bốc khói cao nên dầu hạt cải có thể sử dụng cho nhiều mục đích nấu nướng, bao gồm xào, nướng, bỏ lò…Dầu hạt cải chỉ chứa 1g chất béo bão hoà và 9g chất béo không bão hoà đơn tốt cho sức khoẻ tim mạch và 4g chất béo không bão hoà đa. Dầu hạt cải cũng rất giàu các acid omega 3 tốt cho sức khoẻ. Ngoài ra, dầu hạt cải còn chứa một lượng phytosterol rất cao, giúp giảm hấp thu cholesterol vào cơ thể. Hàm lượng chất béo không bão hoà đơn trong dầu hạt cải cũng tương tự như trong dầu ôliu.

Dầu thực vật có thể được làm từ nhiều loại dầu khác nhau, chủ yếu là các loại dầu hạt như dầu lạc, dầu đậu nành hoặc các loại hạt có dầu ăn được như dầu hướng dương, dầu hạt nho, dầu ngô…Dầu hướng dương cũng có thể có chứa dầu cọ hoặc dầu bông.

Ưu điểm và nhược điểm của dầu thực vật

Dầu thực vật có thể được xem là loại dầu sử dụng được cho mọi mục đích, từ nấu nướng cho đến việc sử dụng để bôi trơn chảo. Dầu thực vật cũng được sử dụng trong một số loại thực phẩm chế biến sẵn.

Do các loại dầu được phối trộn trong dầu thực vật rất đa dạng, nên điểm bốc khói cũng sẽ khác nhau, tuỳ thuộc vào mức độ pha trộn. Ví dụ, dầu đậu nành có thể bốc khói ở 257 độ C trong khi dầu ngô có thể bốc khói ở khoảng 252 độ C. Mặc dù phụ thuộc vào các loại dầu trộn, nhưng đa số các loại dầu thực vật chịu được nhiệt khá cao.

Dầu thực vật thường có ít chất béo bão hoà và có hàm lượng chất béo không bão hoà đa rất cao. Một loại dầu thực vật thông thường chứa khoảng 2g chất béo bão hoà, 6g chất béo không bão hoà đơn và 6g chất béo không bão hoà đa.

Cũng như dầu hạt cải, dầu thực vật có hương vị trung tính và cũng phù hợp với với việc nấu ăn ở nhiệt độ cao và không gây ảnh hưởng đến các hương vị khác. Một điểm mạnh của dầu thực vật đó là một loại dầu đa mục đích, giá thành thấp, linh hoạt, thuận tiện và có thời gian bảo quản dài.

Điểm trừ của dầu thực vật đó là bạn không biết rõ bạn đang sử dụng chính xác loại dầu nào. Trừ khi nhà sản xuất liệt kê thành phần trên nhãn, nếu không, bạn sẽ không biết được loại dầu thực vật bạn đang dùng được phối trộn từ những loại dầu nào.

Bảo quản

Để dầu có thời gian bảo quản lâu nhất, bạn nên bảo quản trong tủ, tránh xa lò nướng, lò vi sóng. Dầu ăn cũng như các loại gia vị khác, phù hợp với việc bảo quản trong bóng tối, mát mẻ, và độ ẩm thấp.

Bạn cũng nên đậy chặt nắp lọ dầu ăn để hạn chế việc dầu ăn bị thoái hoá. Thường xuyên tiếp xúc với không khí hoặc ánh sáng sẽ dẫn đến việc oxi hoá và phát triển các gốc tự do trong dầu ăn.

Nếu chai đựng dầu ăn trong suốt, bạn nên quấn một lớp giấy nhôm ở bên ngoài để hạn chế việc dầu ăn tiếp xúc với ánh sáng.

Sử dụng loại nào?

Cả 2 loại dầu đều có điểm mạnh và điểm yếu riêng. Phụ thuộc vào mục đích nấu nướng và hương vị yêu thích của bạn, bạn có thể lựa chọn bất cứ loại nào trong 2 loại dầu trên.

Dầu trái bơ cũng có thể chịu được nhiệt độ khá cao. Dầu ôliu nguyên chất có hương vị đặc biệt và phù hợp trong các món trộn salad. Các loại dầu ít phổ biến hơn, như dầu hạt lanh sẽ phù hợp trong các món smoothies.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bạn biết gì về chất béo trong dầu ăn?