Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều bạn nên biết về dầu ăn nếu bạn bị dị ứng thực phẩm

Việc tránh ăn các thực phẩm là thủ phạm gây dị ứng là vô cùng quan trọng.

Dị ứng thực phẩm ngày càng trở nên phổ biến trong vài thập kỷ qua và hiện ảnh hưởng đến gần 4% dân số và 8% trẻ em. Các thực phẩm bị dị ứng phổ biến nhất bao gồm sữa bò, trứng gà, đậu phộng, đậu nành, lúa mì, hải sản và quả hạch. Dị ứng với thực phẩm có thể nguy hiểm và thậm chí đe dọa đến tính mạng. Việc tránh ăn các thực phẩm là thủ phạm gây dị ứng là vô cùng quan trọng.

Tỷ lệ dầu thực vật trong chế biến thực phẩm

Thật không may, các chất gây dị ứng thực phẩm thường hay ẩn trong thực phẩm chế biến sẵn và đã được sơ chế dẫn đến phản ứng dị ứng thực phẩm bất ngờ. Các loại dầu thực vật khác nhau được sử dụng trong các thực phẩm chế biến sẵn và đã có nhiều báo cáo khác nhau trong nhiều năm qua về các phản ứng dị ứng với các loại dầu này. Trong khi dầu thực vật có rất nhiều loại khác nhau như dầu đậu phộng, dầu đậu nành, dầu hạt hướng dương, dầu ngô hoặc dầu cọ thì các thực phẩm chế biến sẵn chỉ liệt kê thành phần này đơn giản là "dầu thực vật".

Dầu thực vật được tinh chế đã được sản xuất theo công nghệ để loại bỏ phần lớn protein có ở dạng dầu thô. Đó là protein trong thực phẩm đóng vai trò là chất gây dị ứng.

Việc tinh chế dầu thực vật làm giảm lượng protein khoảng 100 lần, điều này làm giảm đáng kể khả năng gây ra phản ứng dị ứng của dầu thực vật .

Thật không may, dầu thô và một số loại dầu thực vật tinh chế có chứa một số protein thực vật, có thể gây ra phản ứng dị ứng ở những người rất nhạy cảm với dị ứng thực phẩm.

Dị ứng dầu đậu phộng

Dị ứng đậu phộng đã trở nên ngày càng phổ biến trong vài năm qua, ảnh hưởng đến 1-2% dân số sống ở các nước phương Tây. Tránh ăn đậu phộng khá khó khăn vì nó thường là một thành phần ẩn trong nhiều thực phẩm chế biến sẵn. Dầu đậu phộng thường được sử dụng trong nấu ăn và chế biến thực phẩm ở cả dạng thô và tinh chế

Quá trình tinh chế dầu đậu phộng hầu như loại bỏ sự hiện diện của protein đậu phộng; mặc dù ngay cả dầu đậu phộng thô cũng chứa một lượng rất nhỏ -1 microgam protein đậu phộng trên 1 mililit dầu.

Hầu hết những người bị dị ứng đậu phộng không gặp phải phản ứng dị ứng cho đến khi họ ăn 50 đến 100 miligam protein đậu phộng có nghĩa là một người bị dị ứng đậu phộng sẽ phải tiêu thụ đến hàng lít dầu đậu phộng thô mới gây ra phản ứng dị ứng.

Trong thực tế, một nghiên cứu được công bố năm 1997 cho thấy dưới 10% bệnh nhân bị dị ứng đậu phộng xuất hiện phản ứng dị ứng (phản ứng thường khá nhẹ) sau khi tiêu thụ số lượng khác nhau của dầu đậu phộng thô. Không ai trong số 62 bệnh nhân được nghiên cứu phản ứng với dầu đậu phộng tinh chế .

Một nghiên cứu được công bố năm 2008 đã tìm cách xác định xem kháng thể dị ứng với đậu phộng trong các mẫu máu từ những người bị dị ứng đậu phộng sẽ phản ứng với protein đậu phộng được tìm thấy trong dầu đậu phộng trong một thử nghiệm gọi là immunoblot. Các phản ứng đã xảy ra, nhưng chỉ trong mẫu máu với mức độ kháng thể dị ứng với đậu phộng cực cao. Đây là nghiên cứu liên quan đến các xét nghiệm máu chứ không phải là xét nghiệm để xem liệu một người bị dị ứng đậu phộng có gặp phải phản ứng dị ứng sau khi ăn dầu đậu phộng hay không.

Dị ứng dầu đậu nành

Có ít thông tin liên quan đến dầu đậu nành và phản ứng dị ứng, mặc dù có một số trường hợp phản ứng dị ứng được báo cáo trong tài liệu y khoa về thực phẩm, cũng như thuốc có chứa dầu đậu nành.

Có khả năng cũng giống như đậu phộng, dầu đậu nành thô chứa nhiều protein hơn dầu đậu nành tinh chế. Trong khi đậu nành được coi là một loại thực phẩm dị ứng phổ biến hay gặp ở trẻ nhỏ thì người lớn thường bị dị ứng đậu phộng.

Dị ứng dầu hạt hướng dương

Dị ứng hạt hướng dương không phổ biến. Có một vài báo cáo trong tài liệu y khoa về những người gặp phải phản ứng dị ứng với dầu hạt hướng dương, mặc dù một nghiên cứu được công bố năm 1986 không tìm thấy phản ứng nào với dầu hạt hướng dương thô hoặc tinh chế ở hai bệnh nhân bị sốc phản vệ sau khi ăn hạt hướng dương.

Dị ứng dầu mè/dầu vừng

Vừng đang trở thành thực phẩm gây dị ứng phổ biến hơn trong những năm gần đây, và giống như dị ứng đậu phộng, dị ứng mè gây ra các phản ứng nguy hiểm là khá phổ biến. Dầu mè khác với nhiều loại dầu thực vật khác ở chỗ nó được sử dụng làm hương liệu cho thực phẩm. Vì lý do này, dầu mè thường ở dạng thô và do đó chứa protein vừng đáng kể.

Phản ứng dị ứng với dầu mè đã được báo cáo trong tài liệu y khoa. Vì vậy, một người bị dị ứng hạt mè nên tuyệt đối tránh dầu mè.

Dị ứng các loại dầu thực vật khác

Có một số loại dầu thực vật khác được sử dụng trong nấu ăn và thực phẩm chế biến sẵn gồm dầu ngô, dầu cây rum, dầu hạt cải, dầu cọ và dầu dừa. Ngoại trừ một báo cáo về dị ứng dầu dừa có trong sữa bột trẻ em xuất bản năm 1994, không có báo cáo nào về dị ứng thực phẩm với các loại dầu thực vật này được công bố trong tài liệu y khoa. Có khả năng những loại dầu này được tinh chế và do đó chứa rất ít protein có thể gây ra phản ứng dị ứng.

Do đó, nếu một người bị dị ứng với một loại thực phẩm cụ thể (như đậu phộng, đậu nành hoặc hướng dương), nên tránh dùng dầu thô. Các loại dầu tinh chế chứa ít hoặc không có protein, nên an toàn và có thể được tiêu thụ. Trong trường hợp dầu mè, hoặc bất kỳ loại dầu thực vật nào khác được sử dụng để tạo hương vị cho thực phẩm, một người bị dị ứng hạt mè nên tránh tiêu thụ dầu mè.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bạn biết gì về chất béo trong dầu ăn?

 

Bình luận
Tin mới
  • 13/02/2026

    Thuốc nhuộm tóc có gây ung thư?

    Thuốc nhuộm tóc được sử dụng rộng rãi để che tóc bạc và thay đổi diện mạo. Tuy nhiên, nhiều người lo ngại các hóa chất trong thuốc nhuộm có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Vậy sự thật thế nào?

  • 13/02/2026

    Lợi ích của tình yêu và các hormone hạnh phúc đối với sức khỏe

    Tình yêu là một quá trình hoạt động tự nhiên của não bộ. Thay vì chỉ là cảm xúc đơn thuần, nó giống như một bộ máy điều khiển giúp cơ thể và tinh thần của chúng ta hoạt động tốt hơn. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ giải thích rõ hơn về cách hoạt động này để bạn thấy được tình yêu bảo vệ sức khỏe như thế nào. Việc tìm hiểu về các hoạt chất trong não không chỉ giải thích lý do chúng ta thấy vui vẻ, mà còn giúp giữ cho trái tim và trí óc luôn khỏe mạnh.

  • 12/02/2026

    Cẩm nang duy trì sức khỏe trong kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán

    Kỳ nghỉ Tết thường đi kèm với sự thay đổi đột ngột trong chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt, gây áp lực trực tiếp lên hệ tiêu hóa, chuyển hóa và hệ thần kinh.

  • 12/02/2026

    Làm ca đêm kéo dài, nội tiết phụ nữ thay đổi ra sao?

    Làm việc ca đêm khiến nhịp sinh học đảo lộn, kéo theo rối loạn nội tiết ở phụ nữ. Tình trạng này ảnh hưởng đến kinh nguyệt, sinh sản và sức khỏe lâu dài nếu không được kiểm soát.

  • 11/02/2026

    Dấu hiệu nhận biết hở van tim và mức độ nguy hiểm

    Hở van tim là bệnh lý tim mạch có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tiến triển âm thầm nhưng tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm. Nhận biết sớm các dấu hiệu của hở van tim và hiểu rõ mức độ nguy hiểm của bệnh giúp người bệnh chủ động thăm khám, điều trị kịp thời, hạn chế rủi ro cho sức khỏe.

  • 11/02/2026

    Sơ cứu vết thương do pháo nổ: Nên và không nên làm gì?

    Pháo hoa từ lâu đã là một phần của Tết cổ truyền trong văn hóa người Á Đông. Nhiều người tin rằng tiếng pháo nổ sẽ xua đuổi vận rủi và những điều tiêu cực, mở đường cho may mắn trong năm mới. Tuy nhiên, trong khi pháo hoa mang lại sự phấn khích và ý nghĩa cho đêm giao thừa, chúng cũng tiềm ẩn những rủi ro về an toàn cho mọi người xung quanh. Cùng tìm hiểu về những rủi ro có thể gặp phải khi đốt pháo và những bước xử trí đúng cách qua bài viết sau!

  • 10/02/2026

    Bí quyết trường thọ từ những thói quen nhỏ mỗi ngày

    Những thói quen đơn giản như ăn uống điều độ, vận động nhẹ, ngủ đủ, giữ tinh thần lạc quan và kết nối xã hội có thể giúp kéo dài tuổi thọ và tăng chất lượng cuộc sống.

  • 10/02/2026

    Dọn dẹp nhà cửa: Không chỉ sạch mà còn tốt cho sức khỏe

    Vào dịp cuối năm, khi không khí se lạnh, việc dọn nhà đón Tết Nguyên Đán là một hoạt động truyền thống quen thuộc, không chỉ giúp không gian sống gọn gàng, sạch sẽ mà còn có tác dụng tốt cho sức khỏe, môi trường và phòng bệnh.

Xem thêm