Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phương pháp trị liệu đặt giác hơi

Trong mát xa, người ta tạo áp lực lên các mô mềm phủ trên cơ bắp và xương để giảm đau. Phương pháp đặt giác hơi thì đối lập với mát xa. Kĩ thuật viên sử dụng giác hơi để kéo mô mềm ra bề mặt cơ thể. Mặc dù cơ chế chính xác của phương pháp này là chưa rõ ràng, kết quả nó đem lại khá rõ ràng: máu ứ lại ở vùng đặt giác hơi (sung huyết), tạo nên 1 vết đỏ lớn.

Phương pháp trị liệu đặt giác hơi

Một số người tin tưởng tác dụng giảm đau của phương pháp đặt giác hơi, và nó được sử dụng để điều trị rất nhiều bệnh bao gồm đau mạn tính và các bệnh về đường hô hấp.

Cho đến nay, các nghiên cứu khoa học về đặt giác hơi còn ít và chỉ giới hạn trong vài thí nghiệm kiểm soát ngẫu nhiên.

Đặt giác hơi là gì?

Đặt giác hơi là 1 liệu pháp cổ đại được sử dụng ở Trung Quốc và Trung Đông trong 2000 năm trước đây. Đây là 1 thủ thuật không xâm lấn mà thường được kết hợp với châm cứu, một dạng khác của y học cổ truyền Trung Quốc.

Những cái cốc được dùng làm giác hơi ngày xưa được làm từ tre hoặc đất sét. Ngày nay, cốc nhựa và thủy tinh thường được sử dụng. Cơ chế vật lý của giác hơi liên quan đến sự hút. Quá trình hút được tạo ra nhờ sử dụng 1 ngọn lửa hoặc van hút. (Đừng lo lắng vì ngọn lửa không tiếp xúc trực tiếp da bạn. Không khí bên trong cốc được đốt cháy bằng ngọn lửa, và cái cốc sẽ ngay lập tức ép chặt lên bề mặt của cơ thể). Nhiều loại cốc ​​khác nhau đã được tạo ra, có thể đặt lên không chỉ các lớp da phẳng trên cơ thể của bạn mà còn ở chỗ gồ ghề.

2 phương pháp đặt giác hơi chính là giác hơi khô giác hơi ướt (còn gọi là hijama).

Đặt giác hơi khô là hoàn toàn không xâm lấn và sử dụng hơi để trực tiếp tăng cường lưu thông máu, nới lỏng các mô và làm thư giãn hệ thần kinh (đó là lý do tại sao đặt giác hơi được sử dụng để điều trị tăng huyết áp). Đặt giác hơi ướt giống như giác hơi khô nhưng trong quá trình phải thêm 1 bước nữa, là rạch những vết nhỏ ở những chỗ hơi để làm chảy máu.

Đặt giác hơi ướt nên được thực hiện trong môi trường vô trùng bởi các dụng cụ vô trùng.

Trong tay 1 kĩ thuật viên có tay nghề cao, cốc có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau. Dưới đây là 1 số kĩ thuật của liệu pháp đặt giác hơi:

  • Giữ giác hơi (giữ cốc trên da thêm 10-15 phút)
  • Đặt giác hơi nhanh (nhanh chóng bỏ cốc ra khi da bị hút vào trong cốc)
  • Lắc giác hơi (nhẹ nhàng nâng cốc đưa qua vùng châm cứu hoặc các vùng da khác)
  • Di chuyển giác hơi (trượt ly bôi trơn trên da hoặc châm cứu điểm)
  • Cân bằng giác hơi (kết hợp của các kĩ thuật trên)
Cơ chế hoạt động của giác hơi?

Có nhiều giải thích khác nhau cho cách giác hơi hoạt động. Mỗi lời giải thích chỉ là 1 phỏng đoán chưa được chứng minh bằng khoa học và bị giới hạn trong phạm vi nào đó. Ví dụ, 1 lý thuyết giải thích rằng áp lực âm do cốc kéo dãn sợi cơ và dây thần kinh do đó làm tăng lưu thông máu. Tuy nhiên, giải thích này không nêu được lý do tại sao giác hơi được cho là rất hữu ích trong việc điều trị viêm mô tế bào và chứng đau nửa đầu.

1 giả thuyết khác cho rằng chấn thương gây ra bởi các chất ức chế cảm giác đau trong các tế bào sừng sau tủy sống. Tuy nhiên, nó không lý giải được tại sao giác hơi rất hữu ích trong việc chữa các bệnh mà thường không có triệu chứng đau như tăng huyết áp.

1 giả thuyết thứ ba liên hệ hiệu quả điều trị của giác hơi với bấm huyệt hoặc châm cứu. (Giác hơi có thể được đặt lên các điểm châm cứu hoặc vùng xung quanh vị trí chấn thương). Cuối cùng, 1 số giả thuyết rằng đặt giác hơi ướt hoạt động bằng cách tạo điều kiện cho sự đào thải của máu và các mô lỏng bẩn.

Đặt giác hơi đã khoa học kiểm chứng?

Trong những năm gần đây, đã có 1 số đánh giá có hệ thống đưa ra các bằng chứng về cơ chế hoạt động của giác hơi và liệu nó gây ra các tác dụng phụ. Tuy nhiên, như đã đề cập ở trên, các thử nghiệm kiểm soát ngẫu nhiên (thí nghiệm mang tiêu chuẩn vàng) còn rất ít và bị giới hạn bởi nguồn lực (kích thước mẫu thấp hoặc số lượng người tham gia ít) và ý kiến chủ quan.

Trong 1 báo cáo được công bố trên tạp chí PLoS ONE năm 2013, các nhà nghiên cứu Trung Quốc và Úc phát hiện ra rằng mặc dù có những hạn chế trong việc thiết kế nghiên cứu, đặt giác hơi có thể hỗ trợ điều trị các bệnh hoặc tình trạng khác nhau bao gồm herpes zoster, mụn trứng cá, liệt mặt (liệt Bell) và thoái hóa đốt sống cổ tử cung. Hơn nữa, 1 phân tích được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu cho rằng đặt giác hơi đem lại hiệu quả tốt nhất khi kết hợp với các phương thức chữa trị khác bao gồm châm cứu và các loại thuốc tây. Đặc biệt, các nhà nghiên cứu tìm thấy rằng cả hai phương pháp đặt giác ướt và khô đều an toàn và không gây tác dụng phụ, chúng chỉ tạo ra những vết bầm tím không đau và thường tự khỏi trong khoảng 1 tuần.

1 báo cáo vào năm 2013 được đăng trên tạp chí Acupuncture Medicine, xem xét phương pháp đặt giác hơi có được coi là 1 liệu pháp chữa bệnh đau lưng dưới. Các nhà nghiên cứu đã thấy đặt giác hơi có thể hữu ích trong việc kiểm soát cơn đau và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Đặt giác hơi có ý nghĩa gì?

Từ góc độ khoa học, chúng ta vẫn còn hiểu biết rất ít về phương pháp đặt giác hơi. Có sự đồng thuận giữa nhiều chuyên gia và các nhà nghiên cứu rằng mặc dù đặt giác hơi có vẻ hứa hẹn là 1 phương tiện để điều trị y tế trong tương lai, các nghiên cứu để kiểm chứng cần được thực hiện nhiều hơn. Tuy nhiên, hiện nay, rất nhiều người đã công nhận công dụng chữa bệnh giác hơi, và những câu chuyện như vậy không thể bỏ qua.

Nếu bạn quyết định đặt giác hơi, hãy chắc chắn rằng kĩ thuật viên thực hiện thủ thuật trong môi trường vô trùng. Các kĩ thuật viên nên mang găng tay, sử dụng cốc vô trùng và các dụng cụ vô trùng khác đặc biệt là khi đặt giác hơi ướt. Bạn đừng ngần ngại yêu cầu người chăm sóc sức khỏe cho bạn đeo găng tay vô trùng vì điều đó bảo vệ cho chính bạn và cả nhân viên y tế. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bạn biết gì về giác hơi?

CTV Hồng Phúc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 17/05/2026

    4 tác dụng phụ bất ngờ của dưa chuột

    Dưa chuột vốn được coi là 'siêu thực phẩm' cấp nước và làm đẹp da. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá mức hoặc không đúng cách loại quả này có thể dẫn đến những phản ứng tiêu cực cho sức khỏe mà ít người ngờ tới.

  • 17/05/2026

    Hệ thần kinh bị ảnh hưởng thế nào bởi thời tiết?

    Thưc ra, thời tiết tác động lên sức khỏe con người nhiều hơn bạn nghĩ. Với từng cá nhân, đặc biệt là những người có vấn đề về sức khỏe tâm lý, khi thời tiết đổi mùa, họ sẽ xuất hiện nhiều biểu hiện khó chịu như đau nửa đầu, mệt mỏi, vấn đề về thăng bằng, thậm chí là các cơn đau bùng phát khiến cuộc sống hàng ngày bị đảo lộn.

  • 16/05/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi ăn cà tím?

    Cà tím thuộc họ cà, có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, hấp dẫn và cung cấp các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe. Vậy nếu thường xuyên ăn cà tím, điều gì sẽ xảy ra với cơ thể?

  • 16/05/2026

    Sức khỏe tinh thần của phụ nữ mang thai: Vượt qua lo âu, trầm cảm

    Mang thai là một hành trình thiêng liêng nhưng đầy thử thách, khiến phụ nữ phải đối mặt với những thay đổi lớn về thể chất và tâm lý, có thể dẫn đến căng thẳng, lo âu và trầm cảm thai kỳ.

  • 15/05/2026

    3 cách dùng nha đam chăm sóc, bảo vệ da mùa hè

    Nha đam giúp làm dịu da, cấp ẩm, hỗ trợ phục hồi sau nắng và góp phần giảm kích ứng do tia UV. Bạn có thể kết hợp nha đam với một số nguyên liệu phù hợp để tạo hỗn hợp chăm sóc da dùng hằng ngày trong mùa hè.

  • 15/05/2026

    6 cách đơn giản giúp giảm căng thẳng, lo âu trong mùa thi

    Khi kỳ thi đến gần, học sinh thường phải dồn toàn bộ sự tập trung cho việc ôn luyện nên cảm giác áp lực, mệt mỏi là điều khó tránh. Áp dụng những cách dưới đây sẽ giúp bạn cân bằng tinh thần và giảm bớt lo âu hiệu quả. Dưới đây là 6 phương pháp đơn giản nhưng hữu ích để hạn chế stress trong mùa thi:

  • 14/05/2026

    3 thời điểm uống nước dừa tốt nhất cho sức khỏe

    Nước dừa là thức uống tự nhiên ngon, mát, bổ và giàu điện giải nhưng thời điểm nào uống nước dừa tốt nhất cho sức khỏe thì không phải ai cũng biết.

  • 14/05/2026

    Nguyên nhân gây ra đốm trắng trên móng tay và cách phòng ngừa

    Đôi khi quan sát kỹ móng tay, bạn nhận thấy một vài đốm trắng xuất hiện. Có lẽ bạn đã nghe nói rằng những đốm trắng này là dấu hiệu của tình trạng thiếu vitamin hoặc khoáng chất. Nhưng thiếu dinh dưỡng không phải là tất cả, còn nhiều nguyên nhân khác có thể dây nên các đốm trắng. Mặc dù chúng thường vô hại, do các hoạt động hàng ngày hoặc chấn thương nhỏ gây ra nhưng có một số điều bạn nên biết.

Xem thêm