Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nước đun sôi để nguội có thể sinh ra chất gây ung thư?

Thông tin nước đun sôi để nguội có thể sinh ra những chất độc hại dẫn đến bệnh ung thư gây hoang mang dư luận. Vậy có nên đun sôi nước để uống?

"Ăn chín, uống sôi" từ lâu đã là nguyên tắc hàng đầu trong việc đảm bảo vệ sinh và sức khỏe hàng ngày. Tuy nhiên, gần đây, thông tin nước đun sôi để nguội có thể sinh ra những chất độc hại dẫn đến bệnh ung thư gây hoang mang dư luận.

Vậy có nên đun sôi nước để uống? Làm thế nào để uống nước an toàn và lành mạnh hơn?

Một ý kiến đánh giá về rủi ro của nước đun sôi cho rằng, trong quá trình sôi, nước sẽ bốc hơi không ngừng khiến nồng độ của một số chất có hại cho cơ thể như nitrate, arsen và kim loại nặng trở nên đậm đặc hơn và có thể gây ung thư nếu tiếp xúc lâu dài ở người. Không chỉ vậy, theo thời gian, lượng nitrat cũng sẽ tự sản sinh thêm trong nước.

Ý kiến này không chính xác. Việc nước đun sôi để nguội có gây ảnh hưởng sức khỏe hay không phụ thuộc vào nguồn nước và nồng độ các chất có hại ban đầu nhiều hơn là quy trình xử lý.

Thứ nhất, khi đun sôi, phần lớn các dụng cụ ở hộ gia đình đều có chỉ tiêu bốc hơi của nước tối đa 6-8% trong một giờ. Trong 10 phút (thời gian đạt nhiệt độ sôi khoảng 3-5 phút tùy dụng cụ đun), lượng nước bay hơi chỉ khoảng 1% so với ban đầu. Vì vậy, nồng độ các chất hóa học có sẵn trong nước sẽ chỉ tăng khoảng 1% cho một lần đun. Nếu nước được bảo quản đúng cách, để nồng độ của một chất hóa học tăng tới mức gây độc hại cho cơ thể, chúng ta phải đun đi đun lại đến 90 lần.

Ta lấy muối nitrate làm ví dụ cụ thể. Theo tiêu chuẩn về nước của Sở Tài nguyên Môi trường Mỹ (EPA), nồng độ tối đa an toàn cho cơ thể người của muối nitrate là 50 mg/L. Nghiên cứu của WHO về nồng độ nitrate trong nước cho thấy phần lớn nước trên bề mặt và nước ngầm có lượng muối nitrate vào khoảng 4 mg/L tại Mỹ khi chưa qua xử lý thành nước uống. Nước đã qua xử lý thường có nồng độ dưới 0,1 mg/L. Nếu theo tính toán trên, để vượt quá mức an toàn là 50 mg/L (gấp 500 lần nồng độ gốc), ta cần đun đi đun lại khoảng 600 lần.

Như vậy, nếu nguồn nước có nồng độ các chất hóa học được đảm bảo, việc đun nước sôi để nguội để uống là hoàn toàn an toàn. Kể cả khi đun lại 1-2 lần, nước vẫn an toàn cho sức khỏe con người. Việc nồng độ các chất độc hại như arsen, nitrate hay chì cao phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn gốc của nước và cách bảo quản chúng. Do vậy, ý kiến nước đun sôi để nguội có thể gây ung thư không hợp lý.

Nước để qua đêm có thực sự độc không?

Một số người nói rằng nước uống để qua đêm rất độc hại, thậm chí có thể gây ung thư. Lý do vẫn là vấn đề "nitrit".

Các hợp chất nitrosamine thực sự là một loại phụ phẩm khử trùng nước uống mới, nhưng hàm lượng nitrosamine mà chúng ta ăn/uống vào từ nước uống thực sự là "ít ỏi".

Vì để sản xuất ra chất nitrosamine cần có môi trường và tiền chất thích hợp, các chất vi khuẩn trong nước sau khi đun sôi sẽ mất hoạt tính, hàm lượng nitrat ít hơn nên không có cơ sở để sản xuất lượng lớn chất nitrosamine.

Do đó, dù nước đun sôi để qua đêm cũng không làm thay đổi bản chất của nước, hàm lượng vi sinh vật có thể tăng lên nhưng không gây hại nhiều hơn cho cơ thể con người.

Làm thế nào để uống nước an toàn và lành mạnh hơn?

1. Miễn là nước bạn uống là nước sạch, đủ tiêu chuẩn và an toàn, bạn có thể tự tin uống.

2. Uống nước, đừng dính vào lý thuyết bó buộc rằng phải đủ "8 cốc nước"/ngày. Kích thước cốc khác nhau, lượng nước bạn uống đương nhiên sẽ khác.

Trong tài liệu "Hướng dẫn chế độ ăn uống cho người dân Trung Quốc" khuyến nghị người lớn uống 1500-1700ml nước mỗi ngày là đáng tin cậy nhất, vui lòng tính "số cốc" theo kích thước cốc.

Ngoài ra, nếu thời tiết nóng hoặc một số người thuộc đối tượng đặc biệt (người lao động ngoài trời, vận động viên,…), bạn cũng nên tăng lượng nước uống một cách hợp lý.

3. Chú ý vệ sinh và không uống "nước lã"

Nước uống phải đảm bảo vệ sinh, sạch sẽ, an toàn; nhiều người vẫn quen uống nước máy chưa qua đun sôi, nhưng "nước lã" như vậy có thể chứa các chất độc hại như clo, vi khuẩn và trứng côn trùng. Do đó, bạn hãy đun sôi trước khi uống.

4. Không uống nước nóng, nước đá, và nhiệt độ nước phải "thích hợp"

Uống nước đá sẽ khiến niêm mạc dạ dày bị lạnh đột ngột, gây co mao mạch, gây khó chịu cho đường tiêu hóa.

Uống nước nóng chắc chắn sẽ làm tổn thương niêm mạc (thực quản, dạ dày), thậm chí tăng nguy cơ ung thư đường tiêu hóa.

Do đó, nước ở khoảng 37 độ C là đáng tin cậy nhất, tương đương với nhiệt độ cơ thể, và cơ thể con người sẽ chấp nhận nó dễ dàng hơn.

5. Uống từ từ, đừng uống nhiều nước một lúc

Đừng lo lắng về việc uống nước, hãy "uống từ từ" từng ngụm nhỏ và tránh việc uống một lúc nhiều nước khi bạn không thấy khát.

Uống không quá 500ml nước mỗi lần để tránh bị ngộ độc nước do uống quá nhiều.

Tốt nhất là uống từng ngụm nhỏ, mỗi lần khoảng 200ml với tốc độ uống chậm và thoải mái.

6. Đừng đợi cho đến khi bạn khát rồi mới uống nước

Vì nhiều lý do khác nhau, nhiều người luôn thích đợi đến khi cảm thấy khát rồi mới uống nước, nhưng lúc này cơ thể đã mất nước trầm trọng nên càng đe dọa đến quá trình trao đổi chất của cơ thể.

Do đó, hãy phát triển một thói quen uống nước lành mạnh và cố ý lập kế hoạch uống đều đặn một lượng nhỏ nước sau khi thức dậy, trước khi ăn, trước khi đi ngủ và những khoảng thời gian quan trọng khác.

7. Cẩn trọng với các quảng cáo và đừng bị ám ảnh bởi chủng loại nước

Có rất nhiều loại "mánh lới quảng cáo" trên thị trường, với các loại nước có khái niệm về chủng loại như nước giàu oxy, nước kiềm và nước sinh thái nổi lên thành dòng thông tin bất tận. Trên thực tế, nhiều trong số đó chỉ là "mánh lới quảng cáo".

Ngược lại, nước đun sôi thông thường có giá cả phải chăng và đáng tin cậy hơn.

Những loại nước có gắn thêm các thành phần khác không phải là thần kỳ. Đừng lãng phí tiền cho cái gọi là sức khỏe.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Nguy cơ ung thư nếu uống nước lọc, trà và nước có ga để lâu.

PN (Nguoiduatin.vn) - Theo giadinh.net.vn
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm