Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những nguyên nhân làm thay đổi đường huyết của bạn - Phần 1

Chỉ số đường huyết là nồng độ glucose – một loại đường đơn – có trong máu. Nồng độ glucose trong máu thay đổi liên tục trong ngày, thậm chí khác nhau từng phút. Đường huyết là một trong những chỉ số quan trọng để đánh giá bệnh tiểu đường. Một số yếu tố sau đây sẽ có tác động rất lớn đối với đường huyết của bạn và cần lưu ý để có thể kiểm soát tốt chỉ số này.

Những nguyên nhân làm thay đổi đường huyết của bạn

Thực phẩm bạn sử dụng hàng ngày có thể gây tăng, hạ đường huyết theo nhiều cách khác nhau. Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu nhé! 

Tăng đường huyết: Cà phê

Đường huyết của bạn có thể tăng lên sau khi bạn uống cà phê – ngay cả khi đó là cà phê đen không chứa calo – nguyên nhân là do thành phần caffein. Những loại đồ uống khác cũng có cơ chế tương tự đó là trà đen, trà xanh và nước tăng lực. Mỗi bệnh nhân tiểu đường có phản ứng với thức ăn và đồ uống một cách khác nhau, do vậy biện pháp tốt nhất là phải theo dõi chặt chẽ xem đáp ứng của cơ thể bạn như thế nào.

Tuy nhiên có một sự thật thú vị là một số hợp chất khác trong cà phê có thể giúp ngăn ngừa tiểu đường type 2 ở những người khỏe mạnh.

Tăng đường huyết: Thực phẩm không đường

Có thể nhiều người khá thắc mắc tại sao nhiều loại thực phẩm không đường vẫn có thể làm tăng đường huyết của bạn? Lý do là bởi chúng vẫn chứa rất nhiều các loại carb từ tinh bột. Do vậy, hãy kiểm tra hàm lượng carbohydrate tổng trên nhãn trước khi ăn bất cứ loại thực phẩm nào.

Bạn cũng nên hết sức lưu ý đến các loại đường rượu như sorbitol và xylitol. Chúng là những loại đường tạo vị ngọt và chứa ít carb hơn đường tự nhiên (sucrose) nhưng vẫn có thể làm tăng đường huyết của bạn.

Tăng đường huyết: Đồ ăn Trung Hoa

Bạn bước vào một nhà hàng Trung Hoa và thoải mái thưởng thức món bò tẩm vừng cũng như gà chua ngọt và đinh ninh rằng chúng không chứa tinh bột nên không thể làm tăng đường huyết. Tuy nhiên bạn cần nhớ rằng không chỉ có cơm gạo trắng là có thể gây nên vấn đề này đâu. Các loại thực phẩm chứa hàm lượng chất béo cao có thể khiến đường huyết của bạn ở ngưỡng cao trong khoảng thời gian lâu hơn. Một số loại khác như bánh pizza, khoai tây chiên chứa nhiều carb và chất béo cũng gây ra hiện tượng tương tự.

Hãy kiểm tra đường huyết của bạn 2 tiếng sau ăn để biết được mỗi loại thực phẩm có ảnh hưởng thế nào với cơ thể bạn.

Tăng đường huyết: Bánh vòng

Bạn có biết điểm khác nhau giữa một lát bánh mỳ trắng và một chiếc bánh vòng donut là gì hay không? Bánh vòng có chứa nhiều carbohydrate hơn so với một lát bánh mỳ và dĩ nhiên là cũng nhiều calo hơn. Do vậy, nếu có thèm ăn bánh vòng donut thì chỉ nên ăn một mẩu nhỏ thôi nhé.

Tăng đường huyết: Đồ uống thể thao

Đồ uống thể thao có thể giúp bạn bù nước nhanh chóng cho cơ thể nhưng một số loại lại có chứa lượng đường nhiều tương đương với soda. Nước lọc có lẽ là tất cả những gì bạn cần nếu chỉ luyện tập ở cường độ trung bình dưới 1 giờ. Đồ uống thể thao có thể phù hợp trong trường hợp luyện tập lâu hơn và với cường độ cao hơn. Tốt nhất là nên hỏi ý kiến chuyên gia dinh dưỡng hoặc thể thao để xem lượng calo, carb và khoáng chất có an toàn với bạn hay không.

Tăng đường huyết: Trái cây sấy khô

Trái cây là lựa chọn lành mạnh cho sức khỏe nhưng lưu ý rằng trái cây sấy khô có chứa hàm lượng carbohydrate cao hơn trong mỗi khẩu phần. Chỉ hai thìa cà phê nho khô, nam việt quất sấy khô hay anh đào khô đã có hàm lượng carb tương đương với một miếng nhỏ trái cây.

Hạ đường huyết: Sữa chua

Sữa chua có chứa rất nhiều lợi khuẩn còn gọi là probiotic. Probiotic có thể cải thiện quá trình tiêu hóa và hỗ trợ kiểm soát đường huyết của bạn. Một số loại sữa chua có bổ sung thêm đường và trái cây, do vậy cần thận trọng khi tính hàm lượng carb. Lựa chọn tốt nhất đối với bạn vẫn là sữa chua trắng không đường.

Hạ đường huyết: Ăn chay

Một nghiên cứu chỉ ra rằng những người mắc bệnh tiểu đường type 2 khi chuyển sang chế độ ăn chay sẽ có khả năng kiểm soát đường huyết tốt hơn và cần sử dụng ít insulin hơn. Bổ sung nhiều chất xơ đóng vai trò vô cùng quan trọng bởi nó giúp làm chậm lại quá trình tiêu hóa carb.

Tuy nhiên vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu khác để chứng minh việc ăn chay liệu có thực sự hiệu quả đối với bệnh nhân tiểu đường hay không. Hãy trao đổi với bác sỹ trước khi bạn quyết định thay đổi chế độ ăn của mình.

Thực phẩm có lợi: Quế

Một chút bột quế vào món ăn có thể giúp tăng thêm hương vị mà không bổ sung quá nhiều năng lượng. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng quế còn có thể giúp cơ thể sử dụng insulin hiệu quả hơn và giúp hạ đường huyết ở một số bệnh nhân mắc tiểu đường type 2. Các bác sỹ cần thêm nhiều nghiên cứu để hiểu được chính xác cơ chế tác dụng của quế. Ngoài ra cần lưu ý rằng sử thực phẩm chức năng chứa quế với hàm lượng cao có thể gây ra các tác dụng không mong muốn. Do vậy, hãy tham khảo ý kiến bác sỹ trước khi quyết định có sử dụng quế hay không.

Liệu đường có hoàn toàn có hại cho sức khỏe của bạn?

Nếu bạn là tín đồ hảo ngọt thì cũng đừng nên thất vọng bởi bạn không phải loại bỏ hết những thực phẩm chứa nhiều đường ngay cả khi bị tiểu đường. Đường sẽ làm tăng đường huyết nhanh chóng hơn những loại carb khác nhưng theo các chuyên gia tổng lượng carb mới là yếu tố quan trọng nhất. Do vậy, bạn vẫn có thể ăn những thực phẩm chứa đường nhưng với khẩu phần nhỏ hơn và chú ý theo dõi hàm lượng carb cũng như năng lượng.

Chỉ số đường huyết là gì?

Tổng lượng carb nạp vào cơ thể mỗi ngày của bạn là một chỉ số giúp kiểm soát tốt đường huyết.

Một chỉ số được sử dụng phổ biến hơn, đó là chỉ số đường huyết (glycemic index – GI). Chỉ số này sẽ đo lường xem lượng carbohydrate trong một loại thực phẩm nhất định ảnh hưởng nhanh hay chậm đến lượng đường huyết trong cơ thể bạn, so sánh với glucose hoặc bánh mỳ trắng (là những loại thực phẩm được coi là có chỉ số GI là 100). Các loại đậu, bánh mỳ nguyên cám và ngũ cốc có chỉ số GI thấp hơn so với bánh mỳ trắng và mỳ ống. Nước trái cây có chỉ số GI cao hơn so với hoa quả tươi. Bạn có thể lựa chọn những thực phẩm có GI thấp xen kẽ với những thứ có GI cao để giúp cân bằng đường huyết của cơ thể.

(...) còn tiếp

Mời bạn đón đọc bài viết: "Những nguyên nhân làm thay đổi đường huyết của bạn - Phần 2" tại vienyhocungdung.vn

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tìm hiểu hai loại hooc môn quan trọng đối với bệnh tiểu đường

Ts.Bs. Trương Hồng Sơn- Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Webmd
Bình luận
Tin mới
  • 13/07/2026

    7 cách để tăng lượng protein hàng ngày

    Protein là dưỡng chất thiết yếu tham gia vào cấu trúc tế bào, enzyme, hormone và hệ miễn dịch giúp duy trì sự sống nhưng việc bổ sung đạm thế nào để tối ưu hóa sức khỏe chuyển hóa thì không phải ai cũng rõ.

  • 13/07/2026

    WORLD CUP 2026: Cách thức đêm xem bóng đá không hại sức khỏe

    Mùa giải WORLD CUP 2026 đang diễn ra với mật độ thi đấu dày đặc, kéo theo xu hướng thay đổi giờ giấc sinh hoạt của đại bộ phận người hâm mộ tại Việt Nam. Việc duy trì tần suất thức đêm liên tục để theo dõi các trận đấu gây đảo lộn nghiêm trọng nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể.

  • 12/07/2026

    Ăn hạt sen hàng ngày có tốt không?

    Hạt sen là thực phẩm giàu dinh dưỡng, được nhiều người yêu thích nhờ vị bùi thơm, dễ chế biến và có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, ăn hạt sen mỗi ngày có tốt hay không và những ai cần thận trọng khi sử dụng loại thực phẩm này?

  • 12/07/2026

    Phương pháp xây dựng và duy trì lộ trình đi bộ khoa học

    Đi bộ được công nhận là một hình thức vận động cường độ trung bình có tác động tích cực đến nhiều hệ thống sinh học trong cơ thể.

  • 11/07/2026

    6 loại thực phẩm giúp cơ thể hấp thụ vitamin D tốt nhất

    Vitamin D đóng vai trò thiết yếu giúp xương chắc khỏe, cải thiện tâm trạng và tăng cường hệ miễn dịch. Vì là loại vitamin tan trong chất béo, vitamin D được hấp thụ hiệu quả nhất tại đường ruột khi tiêu thụ cùng các thực phẩm chứa chất béo. Tham khảo 6 loại thực phẩm hỗ trợ quá trình này.

  • 11/07/2026

    Cách sử dụng điều hòa đúng cách để tránh khô da và khô mắt

    Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng của mùa hè, việc sử dụng điều hòa là nhu cầu không thể thiếu nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe như mệt mỏi, viêm đường hô hấp và tình trạng khô da, khô mắt do mất độ ẩm. Để giải quyết vấn đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ đưa ra những khuyến nghị và giải pháp khoa học giúp cân bằng giữa việc giải nhiệt và bảo vệ cơ thể. Việc tuân thủ các hướng dẫn về cách vận hành máy lạnh hợp lý không chỉ giúp ngăn chặn các tác dụng phụ tiêu cực mà còn đảm bảo duy trì một không gian sống mát mẻ, an toàn và lành mạnh cho mọi thành viên trong gia đình.

  • 10/07/2026

    Khoai lang – món ăn dưỡng tỳ vị: 5 lợi ích khi dùng vào bữa sáng

    Khoai lang là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, thường được nhiều người lựa chọn cho bữa sáng. Tuy nhiên, ăn khoai lang mỗi ngày có tốt không và ai nên hạn chế loại thực phẩm này?

  • 10/07/2026

    9 giải pháp thay thế Melatonin giúp bạn ngủ ngon hơn một cách tự nhiên

    Melatonin là một loại hormone điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức của cơ thể và thường được sử dụng dưới dạng thực phẩm chức năng để hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, vì melatonin có thể không phù hợp với tất cả mọi người, một số người có thể tìm đến các phương pháp thay thế khác như thực phẩm chức năng và các bài thuốc thảo dược.

Xem thêm