Những người đã tiêm phòng COVID lây lan chủng Delta thế nào?

Khi những dữ liệu ban đầu cho thấy việc tiêm vaccine ngừa COVID giúp ngăn chặn sự lây truyền của virus SARS-CoV-2, các nhà nghiên cứu đã tỏ ra khá thận trọng với nhiều cảnh báo về khả năng lây lan của biến thể này. Cho đến hiện tại, các báo cáo từ các quốc gia khác nhau dường như xác nhận điều mà các nhà khoa học lo ngại sau khi biến thể này xé nát Ấn Độ với tốc độ đáng báo động vào tháng 4 và tháng 5: Delta có nhiều khả năng lây lan qua những người được tiêm chủng hơn các biến thể khác

Dữ liệu từ các cuộc thử nghiệm COVID-19 ở Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Singapore cho thấy những người được tiêm chủng bị nhiễm Delta SARS-CoV-2 có thể mang tải lượng vi rút trong mũi tương tự những người không được tiêm chủng. Điều này có nghĩa là bất chấp sự bảo vệ được cung cấp bởi vaccine, một tỷ lệ người được tiêm chủng có thể làm lây truyền biến thể Delta, góp phần làm tăng số lượng người nhiễm biến thể này.

Biến thể  Delta của coronavirus

Chuyên gia cho rằng những người sau tiêm vaccine có thể mang lượng virus Delta thực sự cao và vô tình lây lan virus cho người khác. Các phát hiện nhấn mạnh tầm quan trọng của các biện pháp bảo vệ như đeo khẩu trang trong nhà để giảm lây truyền. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng vaccine COVID-19 có khả năng bảo vệ khỏi bệnh tật nghiêm trọng và tử vong, nhưng dữ liệu về sự lây truyền của Delta cho thấy rằng những người đã tiêm vaccine vẫn cần phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa.

Khả năng lây truyền biến thể Delta

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng các xét nghiệm PCR, được sử dụng rộng rãi để xác nhận nhiễm COVID-19, để ước tính nồng độ virus trong các mẫu dịch mũi. Các xét nghiệm phát hiện vật chất di truyền của virus bằng cách khuếch đại DNA cho đến khi có thể phát hiện được nó dưới dạng tín hiệu huỳnh quang. Số chu kỳ khuếch đại cần thiết để nhận được một tín hiệu - một phép đo được gọi là giá trị ngưỡng chu kỳ hoặc Ct - dùng làm đại lượng cho nồng độ virus trong mẫu. Ct của mẫu càng thấp thì vật chất di truyền của virus càng nhiều. Một nghiên cứu đã so sánh giá trị Ct của 719 người trong khoảng thời gian từ 29 tháng 6 đến 31 tháng 7, trong đó 90% trong số 122 mẫu coronavirus mà họ sắp xếp là biến thể Delta. Trong số 311 người được tiêm chủng có kết quả xét nghiệm dương tính với SAR-CoV-2 trong nhóm đó, hầu hết có giá trị Ct dưới 25, mức mà các nhà nghiên cứu mong đợi sự hiện diện của SARS-CoV-2 truyền nhiễm. Để xác nhận điều này, nhóm nghiên cứu đã nuôi cấy 55 mẫu có giá trị Ct dưới 25, từ những người đã được tiêm chủng và chưa được tiêm chủng, và phát hiện virus lây nhiễm ở hầu hết mọi người. Hầu hết những người chưa được tiêm chủng cũng có giá trị Ct dưới mức này.

Vaccine COVID làm giảm sự lây lan của virus - nhưng Delta là một ẩn số

Các nhà nghiên cứu cho rằng những người được tiêm chủng có thể lây lan virus. Một báo cáo tháng 8 của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho thấy sau các cuộc tụ tập đông người ở thị trấn bãi biển, gần 3/4 trong số 469 trường hợp COVID-19 mới xảy ra ở bang là ở những người đã được tiêm chủng. Cả những người đã được tiêm phòng và chưa được tiêm phòng đều có giá trị Ct tương đối thấp, cho thấy có tải lượng virus cao, và trong số 133 mẫu được giải trình tự, 90% được xác định là Delta. Những phát hiện này đã thúc đẩy CDC cập nhật hướng dẫn của mình vào ngày 27 tháng 7 và một lần nữa khuyến cáo người dân ở các khu vực có khả năng lây truyền cao nên đeo khẩu trang trong nhà.

Bản chất sinh học khác nhau

Một bệnh viện tại Mỹ đã giải trình tự và ghi nhật ký các biến thể SARS-CoV-2 cho hầu hết mọi trường hợp COVID-19 trong hệ thống bệnh viện, khoảng 17% trường hợp mắc bệnh Delta là ở những người được tiêm chủng kể từ tháng 3 năm 2021. Bệnh nhân mắc biến thể Delta của virus SARS-CoV-2 cũng nằm viện lâu hơn một chút so với những người bị nhiễm các biến thể khác. Chuyên gia cho biết có khả năng có một đặc điểm sinh học hơi khác đối với bệnh ở chủng mới Delta. Nhóm các nhà khoa học nhận thấy rằng nồng độ Ct tương tự nhau ở những người được tiêm chủng và chưa được tiêm chủng. 

Tuy nhiên, ở những người được tiêm chủng, biến thể Delta có thể tồn tại trong thời gian ngắn hơn, theo các nhà nghiên cứu ở Singapore. Tải lượng biến thể Delta tương tự nhau đối với cả hai nhóm trong tuần đầu tiên nhiễm bệnh, nhưng giảm nhanh chóng sau ngày thứ 7 ở những người được tiêm chủng. Với mức độ virus cao được thấy trong tuần đầu tiên mắc biến thể Delta, các biện pháp như đeo khẩu trang và vệ sinh tay có thể làm giảm sự lây truyền là rất quan trọng đối với tất cả mọi người, bất kể tình trạng tiêm chủng như thế nào.

Một phân tích lớn về sự lây truyền biến thể Delta đến từ Vương quốc Anh, do một nhóm tại Đại học Imperial College London dẫn đầu, thử nghiệm hơn 100.000 tình nguyện viên Vương quốc Anh vài tuần một lần. Nhóm đã thực hiện phân tích Ct cho các mẫu nhận được vào tháng 5, 6 và 7, khi biến thể Delta đang nhanh chóng thay thế các biến thể khác để trở thành chủng thống trị của COVID-19. Kết quả cho thấy rằng trong số những người có kết quả xét nghiệm dương tính, những người đã được tiêm vaccine có tải lượng virus trung bình thấp hơn những người không được tiêm chủng.

Những phát hiện này - cùng với sự gia tăng các trường hợp ở những người trẻ tuổi chưa tiêm cả hai mũi tiêm - nhấn mạnh hiệu quả của việc tiêm vaccine kép chống lại biến thể Delta. Các chuyên gia cho rằng điều thực sự quan trọng lúc này là càng nhiều người tiêm vaccine kép, và đặc biệt là những nhóm trẻ càng sớm càng tốt.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Biến chủng Delta của virus corona ở TP.HCM nguy hiểm thế nào?