Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về bộ xương chắc khỏe

Có thể, nhiều người trong chúng ta không nghĩ rằng xương cần được bảo vệ và nuôi dưỡng trong suốt cả cuộc đời. Có rất nhiều điều thú vị ẩn chứa trong xương và những thói quen khi còn trẻ thậm chí có thể sẽ ảnh hưởng đến bộ xương khi bạn về già. Hãy đọc tiếp để cùng khám phá về loại mô sống này nhé!

Xương là một thực thể sống

Xương trông có vẻ cứng nhắc, và không có sức sống, nhưng thực ra, xương lại là một thực thể sống. Trên thực tế, một nhóm các tế bào (gọi là các nguyên bào) sẽ thường xuyên sản xuất ra hàng loạt xương mới, trong khi một hệ thống thứ hai (gọi là các tế bào hủy xương) sẽ phá hủy xương bằng cách “ăn” chúng. Quá trình này giống như một trận chiến kéo dài liên tục giữa quá trình tạo mới và phá hủy, được gọi là quá trình tái cấu trúc. Đó là lý do tại sao xương lại hồi phục lại sau khi nghỉ ngơi, phát triển nhanh trong suốt những năm tuổi trẻ và sẽ giảm đi khi về già (khi quá trình phá hủy diễn ra nhanh hơn quá trình tái tạo)

Đầu tư cho xương ngay từ bây giờ

Tập thể thao, nâng tạ, chạy hay bất cứ hoạt động nào cần di chuyển cơ bắp cũng sẽ giúp xương của bạn lưu lại được nhiều chất khoáng, trở nên khỏe mạnh và chắc khỏe hơn. Vì mật độ xương sẽ đạt đỉnh quanh tuổi 30 và sau đó sẽ bắt đầu giảm xuống, nên việc bạn càng tích lũy nhiều khi còn trẻ, thì xương sẽ có thể chắc khỏe hơn khi về già. Khi xương được tích trữ nhiều canxi và chất khoáng, bạn sẽ không bị loãng xương, yếu xương và sẽ giảm được nguy cơ gãy xương sau này.

Chu kỳ kinh nguyệt không xuất hiện? Vấn đề lớn!

Những phụ nữ trẻ đột nhiên không có chu kỳ kinh nguyệt (trừ trường hợp mang thai) sẽ có sự sụt giảm hormone tương tự như khi mãn kinh và sẽ dẫn đến tình trạng mất xương. Chứng biếng ăn đặc biệt có hại cho xương bởi biếng ăn sẽ làm ngăn chặn chu kỳ kinh nguyệt.

Nếu phụ nữ không có chu kỳ kinh nguyệt, thì điều này sẽ giống như việc bạn bị mãn kinh ở tuổi 20 hoặc 30, thay vì ở tuổi 50. Và điều này có liên quan tới sự sụt giảm estrogen, khiến cho quá trình tái cấu trúc xương tăng lên, dẫn đến mất cân bằng. Lượng xương bị phá hủy sẽ nhiều hơn lượng xương được dự trữ.

Xương là cơ quan có thể dự trữ được

Nếu bạn cần canxi vì một lý do đặc biệt nào đó (ví dụ như bạn đang cho con bú), thì cơ thể sẽ giải phóng canxi từ trong xương thông qua một quá trình đặc biệt, để em bé có thể thu nhận được lượng canxi này mà lại không làm tổn thương người mẹ. Vấn đề duy nhất là, đôi khi, một vài chất độc, ví dụ như chì hoặc thủy ngân, cũng có thể sẽ được dự trữ trong xương. Xương là cơ quan dự trữ chính 2 chất là canxi và phosphate, và cũng có thể dự trữ những kim loại nặng với mức độ thấp trong thời gian dài. Tuy nhiên, rất ít khả năng xương có thể dự trữ cả những chất tốt và chất xấu nhiều đến mức có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe.

Đồ uống có cồn không tốt cho xương

Quá nhiều rượu chắc chắn sẽ có hại cho gan, não và nhiều phần khác của cơ thể. Rượu cũng có thể sẽ trở thành một vấn đề lớn đối với xương. Những người nghiện rượu nặng thường có xu hướng mất đi mật độ xương và khi mất đến một mức độ nhất định sẽ được gọi là thiếu xương (osteopenia). Đây là tình trạng nhẹ hơn tình trạng loãng xương nhưng những người nghiện rượu hoặc có thói quen uống nhiều rượu, theo thời gian sẽ bị thiếu canxi và loãng xương nặng hơn. Hút thuốc là cũng là một yếu tố nguy cơ với bệnh loãng xương.

Thừa cân có thể sẽ giúp ích cho xương

Việc này nghe có vẻ phản khoa học, nhưng thừa cân có thể sẽ gây hại nhiều mặt cho sức khỏe lại có thể giúp xương chắc khỏe hơn, mặc dù các bằng chứng khoa học còn đang mâu thuẫn. Cũng giống như việc luyện tập và di chuyển cơ bắp có thể sẽ khiến xương khỏe hơn, cơ thể có thể sẽ đáp ứng với lượng cân thừa bằng cách tích trữ nhiều chất khoáng hơn ở trong xương để nâng đỡ cho khối cân nặng thừa. Tuy nhiên, nếu bạn thừa cân ở vùng bụng, thì việc này có thể sẽ làm tăng nguy cơ mỏng xương của bạn.

Bụng to sẽ không tốt cho xương

Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, phụ nữ tiền mãn kinh có mỡ thừa ở bụng có nguy cơ bị loãng xương cao hơn. Nguyên nhân là vì mỡ bụng khác với mỡ ở đùi hoặc ở mông. Mỡ bụng là loại mỡ xấu, nhưng lại rất tích cực trao đổi chất. Mỡ bụng có thể sản xuất ra tất cả các loại hormone có thể làm tăng tình trạng viêm trên toàn cơ thể, hậu quả cả việc này là sẽ làm tăng quá trình phá hủy xương.

Các thuốc giúp xương chắc khỏe có thể sẽ giúp ích tới một mức nào đó

Có rất nhiều loại thuốc giúp xương chắc khỏe bán trên thị trường, nhưng những loại thuốc này không phải dành cho tất cả mọi người. Các loại thuốc có chứa bisphosphonate có thể làm giảm nguy cơ gãy xương nhưng có thể sẽ gây hại dạ dày và có thể liên quan đến những trường hợp gãy xương hiếm gặp và các vấn đề nghiêm trọng về hàm. Do vậy, sau 3-5 năm, bạn cần được đánh giá lại bởi bác sỹ để đảm bảo rằng, bạn vẫn cần được dùng thuốc. Quá trình lượng giá có thể sẽ khiến bạn phải thay đổi loại thuốc hoặc liều thuốc, những bệnh nhân nguy cơ thấp thậm chí có thể ngừng dùng thuốc và theo dõi chặt chẽ.

Nha sỹ có thể sẽ chẩn đoán giúp bạn

Việc mất xương có thể xảy ra với xương ở bất cứ vị trí nào, và xương hàm không phải là ngoại lệ. Nếu xương hàm bị thoái hóa hoặc giảm mật độ, thì có thể sẽ dẫn đến hậu quả là mất răng, tụt lợi hoặc răng giả sẽ không còn vừa khít nữa. Nha sỹ có thể sẽ tìm ra tình trạng loãng xương của bạn thông qua việc kiểm tra phim chụp X quang răng và xem xét các vấn đề sức khỏe liên quan.

Thực phẩm có thể sẽ tốt cho xương, thậm chí kể cả những loại thực phẩm không có canxi

Thực phẩm giàu canxi đương nhiên rất tốt cho xương, ví dụ như sữa, sữa chua, phô mai, rau xanh, hạnh nhân và các loại thực phẩm bổ sung canxi khác. Một số loại thực phẩm và nước uống bổ sung canxi còn có lượng canxi tương đương, hoặc nhiều hơn lượng canxi có trong sữa. Kể cả trái cây và rau xanh (những loại thực phẩm không có quá nhiều canxi) cũng có thể có lợi cho xương. Trái cây và rau xanh có thể giúp làm giảm lượng axit trong cơ thể, mà quá nhiều axit thì lại không tốt cho xương.

Thực phẩm chức năng không phải là tốt nhất

Tốt nhất, bạn nên bổ sung canxi từ các nguồn thực phẩm hàng ngày hơn là từ các loại thực phẩm chức năng. Canxi từ thực phẩm chức năng có thể liên quan tới sỏi thận, và các nghiên cứu còn chỉ ra rằng, nguy cơ nhồi máu cơ tim còn cao hơn ở những người lớn tuổi thường xuyên sử dụng viên uống canxi, so với những người không sử dụng. Một báo cáo năm 2010 của Viện Y học Hoa Kỳ chỉ ra rằng, đa số công dân Mỹ có thể có đủ lượng canxi và vitamin D cần thiết trong bữa ăn mà không cần sử dụng thực phẩm chức năng.

Tỷ lệ gãy xương hông rất cao

Mặc dù ung thư vú và các loại ung thư khác là các mối lo ngại hàng đầu của phụ nữ, nhưng gãy xương do loãng xương cũng là một vấn đề cần được quan tâm. Trên thực tế, nguy cơ một phụ nữ bị gãy xương hông do loãng xương cũng tương tự như nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng và ung thư tử cung cộng lại. Gãy xương hông, một hiện tượng vô cùng phổ biến ở những người trên 65 tuổi có thể là một thử thách hoặc là một sự kiện đe dọa tính mạng và có thể sẽ cần phẫu thuật với thời gian hồi phục rất dài. Một số người thậm chí còn không bao giờ hồi phục được hoàn toàn sau khi bị gãy xương hông và cần phải dùng gậy chống, hoặc xe lăn cho tới hết đời.

Chủng tộc ảnh hưởng đến sức khỏe của xương

Mặc dù bất cứ ai cũng có thể bị loãng xương, nhưng nguy cơ loãng xương có thể sẽ cao hơn nếu bạn là người da trắng hoặc là người châu Á. Nếu bạn là người da đen hoặc là người gốc La tinh nguy cơ mắc phải các rối loạn liên quan đến mất xương có thể sẽ giảm xuống. Một cuộc điều tra cho thấy, 13-18% số phụ nữ trên 50 tuổi tại mỹ bị loãng xương hông, trong số đó có 20% là phụ nữ da trắng, không phải người La tinh, , 5% là phụ nữ da đen không phải người La tinh và 10% là phụ nữ người Mỹ gốc Mexico. Nam giới có nguy cơ loãng xương thấp hơn, nhưng nguy cơ này vẫn cao hơn ở nam giới da trắng và nam giới châu Á so với các chủng tộc khác nói chung.

Bình luận
Tin mới
  • 28/06/2022

    Quan hệ trong ngày “đèn đỏ” có thể mang thai?

    Quan hệ ngày “đèn đỏ” có được không, quan hệ lúc hành kinh hay đến tháng quan hệ có dính bầu không… là những thắc mắc khá phổ biến. Hãy cùng tìm hiểu câu trả lời qua bài viết dưới đây bạn nhé!

  • 28/06/2022

    Viêm họng mạn tính có lây sang viêm xoang?

    Viêm họng và viêm xoang có mối quan hệ như thế nào, phải làm gì nếu tình trạng xảy ra liên tiếp, nhất là thời điểm nắng nóng hiện nay khiến cho bệnh viêm nhiễm hầu họng gia tăng.

  • 28/06/2022

    Điểm mặt các bệnh lý tiềm ẩn khi bị đau bụng dưới ở nữ giới

    Đối với đa số nữ giới, vấn đề đau bụng, nhất là đau âm ỉ vùng dưới được coi là chuyện bình thường, dễ dàng bỏ qua. Chính sự chủ quan này gây nguy hiểm đến sức khỏe, cuộc sống hằng ngày thậm chí còn liên quan đến thiên chức làm mẹ ở nữ giới.

  • 28/06/2022

    Vì sao cần tái khám khi điều trị viêm phổi ở trẻ em?

    Viêm phổi là căn bệnh hay gặp ở trẻ nhỏ và là nguyên nhân chủ yếu khiến trẻ phải nhập viện. Sau khi trẻ được điều trị, các bác sĩ dặn tái khám theo lịch. Tuy nhiên, rất nhiều cha mẹ đã không thực hiện lịch hẹn này.

  • 28/06/2022

    Ung thư vú di căn đến đâu và các dấu hiệu nhận biết mắc bệnh

    Khi ung thư vú di căn có nghĩa là bệnh đã tiến triển đến giai đoạn nặng hơn so với ung thư tại chỗ. Vậy, ung thư vú có thể di căn đến những bộ phận nào, bài viết dưới đây giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này.

  • 28/06/2022

    Bí quyết tăng sức đề kháng cho trẻ để phòng bệnh mùa nóng

    Mùa hè nóng bức là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, virus gây bệnh phát triển. Thời tiết nắng nóng, ăn uống kém cộng với hệ miễn dịch của trẻ còn yếu, nên nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn. Vậy, bí quyết nào để tăng sức đề kháng cho trẻ thời điểm này, giúp cơ thể trẻ chống lại tác nhân gây bệnh?

  • 28/06/2022

    Mẹo chăm sóc da và tóc khi đi bơi trong mùa Hè

    Nước bể bơi có thể chứa một số hóa chất gây kích ứng ngoài da. Một số lưu ý sau giúp bạn bảo vệ làn da và mái tóc khi thường xuyên đi bơi trong mùa Hè.

  • 28/06/2022

    Thực hư về các loại thực phẩm bổ sung trong thể thao

    Bạn muốn tối ưu hóa và hỗ trợ khả năng tập luyện thể thao của mình bằng các loại thực phẩm bổ sung, nhưng không phải tất cả các loại thực phẩm bổ sung hiện nay đều đem lại lợi ích như mong muốn. Một số loại thực phẩm bổ sung nếu sử dụng với liều cao còn có thể gây nguy hiểm. Dưới đây là một số loại thực phẩm bổ sung phổ biến trong thể thao và tác dụng thật sự của chúng.

Xem thêm