Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về bộ xương chắc khỏe

Có thể, nhiều người trong chúng ta không nghĩ rằng xương cần được bảo vệ và nuôi dưỡng trong suốt cả cuộc đời. Có rất nhiều điều thú vị ẩn chứa trong xương và những thói quen khi còn trẻ thậm chí có thể sẽ ảnh hưởng đến bộ xương khi bạn về già. Hãy đọc tiếp để cùng khám phá về loại mô sống này nhé!

Xương là một thực thể sống

Xương trông có vẻ cứng nhắc, và không có sức sống, nhưng thực ra, xương lại là một thực thể sống. Trên thực tế, một nhóm các tế bào (gọi là các nguyên bào) sẽ thường xuyên sản xuất ra hàng loạt xương mới, trong khi một hệ thống thứ hai (gọi là các tế bào hủy xương) sẽ phá hủy xương bằng cách “ăn” chúng. Quá trình này giống như một trận chiến kéo dài liên tục giữa quá trình tạo mới và phá hủy, được gọi là quá trình tái cấu trúc. Đó là lý do tại sao xương lại hồi phục lại sau khi nghỉ ngơi, phát triển nhanh trong suốt những năm tuổi trẻ và sẽ giảm đi khi về già (khi quá trình phá hủy diễn ra nhanh hơn quá trình tái tạo)

Đầu tư cho xương ngay từ bây giờ

Tập thể thao, nâng tạ, chạy hay bất cứ hoạt động nào cần di chuyển cơ bắp cũng sẽ giúp xương của bạn lưu lại được nhiều chất khoáng, trở nên khỏe mạnh và chắc khỏe hơn. Vì mật độ xương sẽ đạt đỉnh quanh tuổi 30 và sau đó sẽ bắt đầu giảm xuống, nên việc bạn càng tích lũy nhiều khi còn trẻ, thì xương sẽ có thể chắc khỏe hơn khi về già. Khi xương được tích trữ nhiều canxi và chất khoáng, bạn sẽ không bị loãng xương, yếu xương và sẽ giảm được nguy cơ gãy xương sau này.

Chu kỳ kinh nguyệt không xuất hiện? Vấn đề lớn!

Những phụ nữ trẻ đột nhiên không có chu kỳ kinh nguyệt (trừ trường hợp mang thai) sẽ có sự sụt giảm hormone tương tự như khi mãn kinh và sẽ dẫn đến tình trạng mất xương. Chứng biếng ăn đặc biệt có hại cho xương bởi biếng ăn sẽ làm ngăn chặn chu kỳ kinh nguyệt.

Nếu phụ nữ không có chu kỳ kinh nguyệt, thì điều này sẽ giống như việc bạn bị mãn kinh ở tuổi 20 hoặc 30, thay vì ở tuổi 50. Và điều này có liên quan tới sự sụt giảm estrogen, khiến cho quá trình tái cấu trúc xương tăng lên, dẫn đến mất cân bằng. Lượng xương bị phá hủy sẽ nhiều hơn lượng xương được dự trữ.

Xương là cơ quan có thể dự trữ được

Nếu bạn cần canxi vì một lý do đặc biệt nào đó (ví dụ như bạn đang cho con bú), thì cơ thể sẽ giải phóng canxi từ trong xương thông qua một quá trình đặc biệt, để em bé có thể thu nhận được lượng canxi này mà lại không làm tổn thương người mẹ. Vấn đề duy nhất là, đôi khi, một vài chất độc, ví dụ như chì hoặc thủy ngân, cũng có thể sẽ được dự trữ trong xương. Xương là cơ quan dự trữ chính 2 chất là canxi và phosphate, và cũng có thể dự trữ những kim loại nặng với mức độ thấp trong thời gian dài. Tuy nhiên, rất ít khả năng xương có thể dự trữ cả những chất tốt và chất xấu nhiều đến mức có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe.

Đồ uống có cồn không tốt cho xương

Quá nhiều rượu chắc chắn sẽ có hại cho gan, não và nhiều phần khác của cơ thể. Rượu cũng có thể sẽ trở thành một vấn đề lớn đối với xương. Những người nghiện rượu nặng thường có xu hướng mất đi mật độ xương và khi mất đến một mức độ nhất định sẽ được gọi là thiếu xương (osteopenia). Đây là tình trạng nhẹ hơn tình trạng loãng xương nhưng những người nghiện rượu hoặc có thói quen uống nhiều rượu, theo thời gian sẽ bị thiếu canxi và loãng xương nặng hơn. Hút thuốc là cũng là một yếu tố nguy cơ với bệnh loãng xương.

Thừa cân có thể sẽ giúp ích cho xương

Việc này nghe có vẻ phản khoa học, nhưng thừa cân có thể sẽ gây hại nhiều mặt cho sức khỏe lại có thể giúp xương chắc khỏe hơn, mặc dù các bằng chứng khoa học còn đang mâu thuẫn. Cũng giống như việc luyện tập và di chuyển cơ bắp có thể sẽ khiến xương khỏe hơn, cơ thể có thể sẽ đáp ứng với lượng cân thừa bằng cách tích trữ nhiều chất khoáng hơn ở trong xương để nâng đỡ cho khối cân nặng thừa. Tuy nhiên, nếu bạn thừa cân ở vùng bụng, thì việc này có thể sẽ làm tăng nguy cơ mỏng xương của bạn.

Bụng to sẽ không tốt cho xương

Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, phụ nữ tiền mãn kinh có mỡ thừa ở bụng có nguy cơ bị loãng xương cao hơn. Nguyên nhân là vì mỡ bụng khác với mỡ ở đùi hoặc ở mông. Mỡ bụng là loại mỡ xấu, nhưng lại rất tích cực trao đổi chất. Mỡ bụng có thể sản xuất ra tất cả các loại hormone có thể làm tăng tình trạng viêm trên toàn cơ thể, hậu quả cả việc này là sẽ làm tăng quá trình phá hủy xương.

Các thuốc giúp xương chắc khỏe có thể sẽ giúp ích tới một mức nào đó

Có rất nhiều loại thuốc giúp xương chắc khỏe bán trên thị trường, nhưng những loại thuốc này không phải dành cho tất cả mọi người. Các loại thuốc có chứa bisphosphonate có thể làm giảm nguy cơ gãy xương nhưng có thể sẽ gây hại dạ dày và có thể liên quan đến những trường hợp gãy xương hiếm gặp và các vấn đề nghiêm trọng về hàm. Do vậy, sau 3-5 năm, bạn cần được đánh giá lại bởi bác sỹ để đảm bảo rằng, bạn vẫn cần được dùng thuốc. Quá trình lượng giá có thể sẽ khiến bạn phải thay đổi loại thuốc hoặc liều thuốc, những bệnh nhân nguy cơ thấp thậm chí có thể ngừng dùng thuốc và theo dõi chặt chẽ.

Nha sỹ có thể sẽ chẩn đoán giúp bạn

Việc mất xương có thể xảy ra với xương ở bất cứ vị trí nào, và xương hàm không phải là ngoại lệ. Nếu xương hàm bị thoái hóa hoặc giảm mật độ, thì có thể sẽ dẫn đến hậu quả là mất răng, tụt lợi hoặc răng giả sẽ không còn vừa khít nữa. Nha sỹ có thể sẽ tìm ra tình trạng loãng xương của bạn thông qua việc kiểm tra phim chụp X quang răng và xem xét các vấn đề sức khỏe liên quan.

Thực phẩm có thể sẽ tốt cho xương, thậm chí kể cả những loại thực phẩm không có canxi

Thực phẩm giàu canxi đương nhiên rất tốt cho xương, ví dụ như sữa, sữa chua, phô mai, rau xanh, hạnh nhân và các loại thực phẩm bổ sung canxi khác. Một số loại thực phẩm và nước uống bổ sung canxi còn có lượng canxi tương đương, hoặc nhiều hơn lượng canxi có trong sữa. Kể cả trái cây và rau xanh (những loại thực phẩm không có quá nhiều canxi) cũng có thể có lợi cho xương. Trái cây và rau xanh có thể giúp làm giảm lượng axit trong cơ thể, mà quá nhiều axit thì lại không tốt cho xương.

Thực phẩm chức năng không phải là tốt nhất

Tốt nhất, bạn nên bổ sung canxi từ các nguồn thực phẩm hàng ngày hơn là từ các loại thực phẩm chức năng. Canxi từ thực phẩm chức năng có thể liên quan tới sỏi thận, và các nghiên cứu còn chỉ ra rằng, nguy cơ nhồi máu cơ tim còn cao hơn ở những người lớn tuổi thường xuyên sử dụng viên uống canxi, so với những người không sử dụng. Một báo cáo năm 2010 của Viện Y học Hoa Kỳ chỉ ra rằng, đa số công dân Mỹ có thể có đủ lượng canxi và vitamin D cần thiết trong bữa ăn mà không cần sử dụng thực phẩm chức năng.

Tỷ lệ gãy xương hông rất cao

Mặc dù ung thư vú và các loại ung thư khác là các mối lo ngại hàng đầu của phụ nữ, nhưng gãy xương do loãng xương cũng là một vấn đề cần được quan tâm. Trên thực tế, nguy cơ một phụ nữ bị gãy xương hông do loãng xương cũng tương tự như nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng và ung thư tử cung cộng lại. Gãy xương hông, một hiện tượng vô cùng phổ biến ở những người trên 65 tuổi có thể là một thử thách hoặc là một sự kiện đe dọa tính mạng và có thể sẽ cần phẫu thuật với thời gian hồi phục rất dài. Một số người thậm chí còn không bao giờ hồi phục được hoàn toàn sau khi bị gãy xương hông và cần phải dùng gậy chống, hoặc xe lăn cho tới hết đời.

Chủng tộc ảnh hưởng đến sức khỏe của xương

Mặc dù bất cứ ai cũng có thể bị loãng xương, nhưng nguy cơ loãng xương có thể sẽ cao hơn nếu bạn là người da trắng hoặc là người châu Á. Nếu bạn là người da đen hoặc là người gốc La tinh nguy cơ mắc phải các rối loạn liên quan đến mất xương có thể sẽ giảm xuống. Một cuộc điều tra cho thấy, 13-18% số phụ nữ trên 50 tuổi tại mỹ bị loãng xương hông, trong số đó có 20% là phụ nữ da trắng, không phải người La tinh, , 5% là phụ nữ da đen không phải người La tinh và 10% là phụ nữ người Mỹ gốc Mexico. Nam giới có nguy cơ loãng xương thấp hơn, nhưng nguy cơ này vẫn cao hơn ở nam giới da trắng và nam giới châu Á so với các chủng tộc khác nói chung.

Bình luận
Tin mới
  • 29/01/2026

    6 thức uống thải độc thận buổi sáng

    Thải độc cơ thể đúng cách, đặc biệt là hỗ trợ chức năng thận, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe lâu dài. Một số loại thức uống buổi sáng giúp thanh lọc thận tự nhiên, tăng cường trao đổi chất, hỗ trợ giảm cân và góp phần ngăn ngừa bệnh gout (gút)

  • 29/01/2026

    Bí kíp lựa chọn thực phẩm Tết an toàn và chất lượng

    Thời điểm này, nguồn cung hàng hóa, thực phẩm Tết hiện khá dồi dào để người tiêu dùng cân nhắc, lựa chọn các mặt hàng phù hợp với nhu cầu của bản thân và gia đình mình. Tất nhiên, tiêu chí chất lượng và an toàn vẫn được đặt lên hàng đầu.

  • 29/01/2026

    Vi khuẩn Bacillus cereus – Thủ phạm gây độc trong các lon sữa

    Bacillus cereus (B. cereus) là một vi sinh vật tiết ra các độc tố có hại, đây cũng chính là thủ phạm gây ra ngộ độc trong các sản phẩm thực phẩm không đạt chuẩn trên thị trường hiện nay, bao gồm một số loại sữa, cơm nguội và các món ăn khác. Bằng cách tiết ra một loại độc tố tên là Cereulide, nó có thể gây ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng như tiêu chảy, nôn mửa. Tuy nhiên đấy không phải là tất cả, B. cereus có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn và nguy hiểm đến tính mạng con người. Cùng tìm hiểu về vi khuẩn B. cereus qua bài viết sau đây!

  • 28/01/2026

    Vụ 500 tấn hóa chất natri silicate ngâm ốc bươu, người ăn như 'bỏng hóa học'

    Sau vụ cơ quan chức năng ở TPHCM triệt phá đường dây dùng 500 tấn natri silicate sơ chế 3.000 tấn thịt ốc bươu trước khi đưa ra thị trường, nhiều người lo lắng về mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe khi lỡ ăn phải loại thực phẩm này.

  • 28/01/2026

    Nhu cầu dinh dưỡng đặc thù ở người bệnh ung thư gan

    Do đặc điểm bệnh lý ung thư gan liên quan trực tiếp đến chức năng gan – cơ quan chuyển hóa trung tâm – bệnh nhân ung thư gan có nhu cầu dinh dưỡng khác biệt so với người khỏe mạnh, đồng thời thay đổi tùy theo giai đoạn bệnh và tình trạng dinh dưỡng hiện tại…

  • 28/01/2026

    Hiểm họa từ thực phẩm ngâm "thủy tinh lỏng" Natri Silicate

    Thời gian gần đây, natri silicate bị lợi dụng nhờ đặc tính tạo màng và giữ nước để bảo quản thực phẩm. Khi ngâm thực phẩm vào dung dịch này, hóa chất thẩm thấu giúp tăng trọng lượng ảo, làm nguyên liệu trương nước và tạo vẻ ngoài bóng bẩy, tươi mới.

  • 28/01/2026

    Hen phế quản: Kiểm soát cơn hen, thở dễ dàng hơn

    Hen phế quản là một bệnh lý hô hấp mạn tính phổ biến, gây ra tình trạng viêm và co thắt đường thở, dẫn đến các triệu chứng như khó thở, khò khè, ho và cảm giác nặng ngực. Mặc dù không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng với sự hiểu biết đúng đắn và các biện pháp kiểm soát hiệu quả, người bệnh có thể sống khỏe mạnh và giảm thiểu nguy cơ xảy ra các cơn hen cấp tính. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về cách nhận biết, xử lý và kiểm soát hen phế quản.

  • 27/01/2026

    5 vị thuốc giúp ngủ ngon trong mùa đông

    Khi thời tiết lạnh, dương khí dễ bị tổn thương, huyết mạch lưu thông kém, tinh thần khó an định, từ đó sinh ra mất ngủ. Việc sử dụng các vị thuốc y học cổ truyền một cách hợp lý cũng là một cách hỗ trợ cải thiện giấc ngủ hiệu quả, an toàn.

Xem thêm