Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ngủ trưa cần thiết cho tăng trưởng chiều cao của trẻ

Khoa học đã chứng minh, giấc ngủ ngon giúp cơ thể trẻ ở trạng thái tốt nhất cho phát triển chiều cao. Nhưng liệu rằng, giấc ngủ trưa cũng có những tác dụng tốt như vậy đối với phát triển chiều cao của trẻ?

Ngủ trưa cần thiết cho tăng trưởng chiều cao của trẻ

Ngủ trưa là một phần quan trọng trong thời gian biểu hàng ngày đối với cả người lớn lẫn trẻ em, đặc biệt là ở những vùng khí hậu nhiệt đới như Việt Nam. Với nhiều người, ngủ trưa đã trở thành một thói quen. Trên nhiều khía cạnh, thói quen này thực sự có tác dụng cho sức khỏe, nếu ngủ trưa một cách khoa học.

Một giấc ngủ trưa đúng cách, khoa học sẽ chỉ cần một khoảng thời gian ngắn và nên diễn ra hàng ngày, nhưng lại mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe và sự phát triển của trẻ, như: tăng cường khả năng linh động, sự sáng tạo, học hỏi và sức mạnh của não bộ; trẻ tỉnh táo, vui vẻ, ít mệt mỏi, cáu gắt; “sạc” lại năng lượng cho cơ thể để thực hiện các hoạt động cả về thể chất và trí tuệ khi tỉnh dậy.

Trẻ cần ngủ bao lâu cho mỗi giấc ngủ trưa?

Mặc dù giấc ngủ trưa khá quan trọng nhưng không có nghĩa bạn phải “ép buộc” trẻ ngủ trưa càng nhiều càng tốt. Ngủ trưa quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến giấc ngủ buổi tối của trẻ, có thể khiến trẻ khó ngủ, ngủ không sâu hoặc ngủ ít vào buổi tối và gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Thêm nữa, ngủ trưa quá nhiều sẽ khiến trẻ khó tỉnh dậy và kém năng động vào buổi chiều.

Các chuyên gia khuyến cáo, thời gian ngủ trưa mỗi ngày của trẻ dưới 1 tuổi nên từ 2-3 tiếng; trẻ 4-6 tuổi là 1-2 tiếng; trên 6 tuổi nên ngủ khoảng 30-60 phút. Đây là khoảng thời gian phù hợp với độ tuổi của trẻ cũng như đem lại nhiều lợi ích nhất cho sức khỏe của trẻ.

Môi trường ngủ trưa tốt dành cho trẻ

Có một chỗ ngủ tốt nhất cho trẻ: trẻ nên được ngủ ở nơi yên tĩnh, ít tiếng ồn, mát mẻ, tránh gió lùa và ánh nắng quá chói. Chỗ ngủ nên có cửa, có rèm che cửa sổ để tạo thành một nơi ngủ riêng biệt cho trẻ.

Nơi ngủ trưa của trẻ nên tại cùng một chỗ vào mỗi ngày, điều này giúp cho trẻ có cảm giác thân quen và dễ ngủ trưa hơn. Đối với những trẻ đi học mẫu giáo hoặc trường học, trẻ thường được ngủ trưa tại trường sau bữa ăn bán trú, phòng học thường là nơi ngủ trưa và nên được bố trí chỗ ngủ và chăn, gối phù hợp. Vào những ngày cuối tuần hoặc đối với những trẻ chưa đi học, tốt nhất là cho trẻ ngủ trưa tại chính giường đi ngủ buổi tối của trẻ.

Tạo thói quen ngủ trưa càng đều đặn càng tốt: hãy cho trẻ ngủ trưa vào thời gian nhất định mỗi ngày, nhằm hình thành đồng hồ sinh học giúp trẻ có thói quen hoạt động và nghỉ ngơi hợp lý. Kể cả những ngày cuối tuần hoặc khi đi nghỉ cũng nên tạo được thời gian biểu ít thay đổi nhất cho giấc ngủ trưa.

Không nên cho trẻ ngủ trưa ngay sau một bữa ăn trưa quá no: nên để khoảng thời gian nghỉ ngơi khỏang 10 phút sau khi ăn trưa để tránh hiện tượng trẻ đầy bụng khó ngủ. Thêm nữa, với trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, ngủ ngay sau khi ăn no có thể khiến trẻ ậm ạch, nôn trớ hoặc sặc sữa, bột, cháo...  Hạn chế ăn các đồ chiên rán, dầu mỡ, nước ngọt có ga trong các bữa ăn trưa cũng là cách tốt để trẻ có giấc ngủ trưa tốt hơn.

Tránh những kích thích gây khó ngủ trưa cho trẻ: không để đồ chơi gần trẻ hoặc cho trẻ sử dụng điện thoại, ipad… khi gần đến giờ ngủ trưa.

Khi trẻ thức dậy: hãy đánh thức trẻ từ từ, có thể để trẻ nằm tại chỗ trên giường hoặc chỗ ngủ khoảng 5 phút trước khi dậy hẳn và tham gia các hoạt động buổi chiều.

Tầm quan trọng của ngủ trưa đối với tăng trưởng chiều cao của trẻ

Tuyến yên tiết ra một loại hormone tăng trưởng được gọi là GH. GH là yếu tố chủ chốt thúc đẩy sự tăng trưởng của trẻ trong khi ngủ (bao gồm cả tăng trưởng chiều cao), bên cạnh những yếu tố quan trọng là: chế độ dinh dưỡng, sức khỏe tâm thần và hoạt động thể chất (bao gồm vận động hàng ngày và tập thể dục).

Hormone tăng trưởng GH được giải phóng trong suốt cả ngày, nhưng đối với trẻ em, GH được giải phóng nhiều nhất là khi trẻ bắt đầu giấc ngủ sâu của mình vào buổi tối. Các nghiên cứu cho thấy ở trẻ em, GH được giải phóng trong giấc ngủ sâu (tức là khoảng 1 giừ sau khi trẻ bắt đầu giấc ngủ), cao gấp 4 lần lượng GH giải phóng vào ban ngày.

Bên cạnh đó, đối với trẻ em, việc phát triển xương hầu hết diễn ra trong khi ngủ hoặc nghỉ thay vì diễn ra trong khi hoạt động hoặc đứng. Nguyên nhân của hiện tượng này được các nhà khoa học của trường Đại học Wisconsin-Madison lý giải là đến từ áp lực của trọng lượng cơ thể lên lớp sụn ở đầu xương khi đứng khiến xương khó có cơ hội phát triển như khi đang ở tư thế nằm. Và khi xương không có cơ hội phát triển, trẻ cũng sẽ không có cơ hội để cao lớn thêm.

Do việc tăng trưởng chiều cao của trẻ hầu như diễn ra vào buổi tối, nên giấc ngủ trưa về cơ bản không có tác động trực tiếp đến sự phát triển chiều cao. Tuy nhiên, giấc ngủ trưa lại tác động gián tiếp và hiệu quả đến phát triển chiều cao của trẻ trên một số khía cạnh. Thứ nhất: khi trẻ được ngủ trưa và nghỉ ngơi hợp lý, và có một thời gian biểu sinh hoạt cũng như đồng hồ sinh học đều đặn, trẻ sẽ ngủ tốt hơn vào ban đêm, điều này cũng đồng nghĩa trẻ sẽ thu được nhiều lợi ích từ giấc ngủ cho sự phát triển chiều cao hơn. Thứ hai, như đã đề cập ở trên, giấc ngủ trưa sẽ giúp trẻ có thể “sạc” lại năng lượng để thực hiện các hoạt động thể chất hàng ngày tốt hơn, và hoạt động thể chất chính là một trong các yếu tố quan trọng giúp tăng trưởng chiều cao tối ưu ở trẻ.

Lưu ý bổ sung

Giấc ngủ giúp cơ thể trẻ ở trạng thái tốt nhất cho phát triển chiều cao. Bên cạnh yếu tố này cùng với hoạt động thể chất, các bậc phụ huynh cũng cần chú ý đến yếu tố chế độ dinh dưỡng, đặc biệt là bổ sung đầy đủ bộ ba cao lớn vitamin K2, vitamin D và canxi để giúp trẻ phát triển chiều cao một cách tối ưu nhất. Vitamin K2 sẽ giúp kích hoạt osteocalcin, giúp gắn canxi chính xác vào xương, trong khi vitamin D sẽ tăng cường khả năng hấp thu canxi của cơ thể.

Phối hợp với nhau, Bộ ba cao lớn vitamin k2, vitamin D và canxi, cùng với chế độ vận động, luyện tập hợp lý, nghỉ ngơi đúng cách sẽ trở thành những “trợ thủ đắc lực” mang đến chiều cao tối ưu của trẻ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ảnh hưởng của giấc ngủ và vận động đến chiều cao của trẻ

Ths.Bs. Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 02/02/2026

    Ăn gì để không bị mất cơ, giữ dáng săn chắc?

    Phát triển cơ bắp đã khó, duy trì và bảo toàn khối lượng cơ theo thời gian còn khó hơn trong hành trình xây dựng hình thể khỏe đẹp...

  • 02/02/2026

    Bí quyết giảm stress mùa sắm Tết và chuẩn bị cho năm mới

    Mùa Tết luôn mang đến không khí vui tươi, sum họp, nhưng đồng thời cũng là thời điểm tâm lý cuối năm dễ bị ảnh hưởng bởi áp lực từ việc chuẩn bị. Từ việc mua sắm quà tặng, thực phẩm đến dọn dẹp nhà cửa, nhiều người cảm thấy lo âu và mệt mỏi, dẫn đến tình trạng stress kéo dài. Chính vì vậy, việc tìm kiếm những bí quyết giảm stress cho mùa Tết là điều cần thiết để mọi người có thể tận hưởng trọn vẹn không khí xuân an lành. Bài viết này sẽ khám phá các bí quyết khoa học để giảm stress mua sắm và chuẩn bị Tết, giúp bạn đón năm mới với tinh thần thoải mái và năng lượng tích cực.

  • 01/02/2026

    Chiến lược 15 ngày detox cơ thể đón Tết 2026

    Một cơ thể nhẹ nhàng, khỏe khoắn và tràn đầy năng lượng không đến từ việc nhịn ăn khắc nghiệt vài ngày, mà là kết quả của sự tái thiết lập có hệ thống các thói quen chuyển hóa.

  • 31/01/2026

    Uống trà xanh hay trà đen tốt cho sức khỏe hơn?

    Trà xanh và trà đen đều là nguyên liệu từ cây trà. Sự khác biệt chính nằm ở cách chế biến, hàm lượng caffeine và chất chống oxy hóa. Vậy loại nào tốt cho sức khỏe hơn?

  • 31/01/2026

    Thảo dược và tác dụng bảo vệ gan - Góc nhìn khoa học ứng dụng

    Gan là cơ quan chuyển hoá trung tâm của cơ thể, giữ vai trò then chốt trong chuyển hoá dinh dưỡng, tổng hợp protein, bài tiết mật và giải độc.

  • 31/01/2026

    Các vấn đề về tim mạch trong mùa đông

    Thời tiết lạnh có thể khiến bạn cảm thấy sảng khoái, nhưng bạn có biết nguy cơ đau tim tăng mạnh vào mùa đông khi nhiệt độ giảm không? Tim của bạn phải làm việc nhiều hơn khi trời lạnh, điều này khiến các cơn đau tim có dịp xuất hiện ở những người đã có sẵn vấn đề tim mạch. Không khí lạnh có thể gây ra những cơn đau ngực, tăng huyết áp và gây căng thẳng đột ngột cho hệ thống tim mạch của bạn vào mùa đông. Hãy cùng tìm hiểu với bài viết dưới đây để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề tim mạch trong mùa đông và cách phòng ngừa.

  • 30/01/2026

    Có nên ăn bánh mì để giảm cân?

    Bánh mì thường bị gắn mác là 'thủ phạm' gây tăng cân và là nguyên nhân gây ra các vấn đề về đường huyết. Tuy nhiên, bánh mì không hoàn toàn xấu mà nằm ở loại bánh mì bạn chọn và cách bạn tiêu thụ nó.

  • 30/01/2026

    “Hãy ăn thực phẩm thật” – sự thay đổi trong tư duy dinh dưỡng

    Ngày 07 tháng 01 năm 2026, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố Hướng dẫn Chế độ ăn uống giai đoạn 2025 – 2030 (gọi tắt là Hướng dẫn dinh dưỡng) trong bối cảnh sức khỏe của người dân Mỹ đang ở mức báo động: gần 50% người Mỹ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, 75% người trưởng thành mắc ít nhất 1 bệnh mãn tính và 90% chi phí y tế được dùng để điều trị các bệnh mãn tính.

Xem thêm