Nguy hiểm khi sử dụng đạm Whey có chứa Dexamethasone

1. Đạm Whey

1.1. Đạm Whey là gì?

Sau khi kết tinh protein của sữa bò thành phô mai, sản phẩm phụ của quá trình chế biến phomai còn có 2 loại là Casein (chiếm khoảng 80%) và Whey (chiếm khoảng 20%). Đạm Whey được coi là một protein hoàn chỉnh vì nó có đầy đủ 9 loại axit amin.  Các chất bổ sung protein whey giúp hỗ trợ hiệu quả sự phát triển cơ bắp, phục hồi sau tập luyện và kiểm soát cân nặng bằng cách cung cấp các axit amin thiết yếu có khả năng hấp thụ cao. Trên thị trường có 3 loại đạm Whey phổ biến bao gồm:

• Whey Protein Concentrate (WPC): Chứa khoảng 70-80% protein, phần còn lại là lactose và chất béo.
• Whey Protein Isolate (WPI): Đã qua xử lý để loại bỏ hầu hết chất béo và lactose, đạt tỷ lệ protein = 90%. Đặc biệt phù hợp với người bất dung nạp lactose.
• Whey Protein Hydrolysate (WPH): Protein đã được thủy phân một phần, tỷ lệ protein >90%, cơ thể hấp thu nhanh hơn, thường dùng trong y tế hoặc thực phẩm thể thao cao cấp.

Đọc thêm tại bài viết: Sử dụng bột protein sao cho chuẩn

Những lợi ích của đạm whey bao gồm:

• Kích hoạt quá trình tổng hợp protein cơ bắp (Muscle Protein Syntheis – MPS): đạm Whey tiêu  hóa nhanh, làm tăng nồng độ axit amin trong máu (đặc biệt là Leucine), giúp kích thích quá trình tổng hợp protein cơ bắp hiệu quả ở cả trạng thái nghỉ ngơi và sau khi tập luyện sức bền.
• Tăng khối lượng cơ nạc (Lean mass) khi kết hợp tập kháng lực: việc bổ sung protein (trong đó đạm whey là chủ yếu) kết hợp tập kháng lực được chứng minh giúp tăng đáng kể sức mạnh cơ bắp và khối lượng cơ nạc so với việc chỉ tập luyện mà không bổ sung.
• Hỗ trợ phục hồi cơ bắp sau tập luyện: Nghiên cứu chỉ ra rằng bổ sung đạm Whey giúp giảm thiểu tình trạng tổn thương cơ bắp do tập luyện gây ra và rút ngắn thời gian đau cơ khởi phát muộn, từ đó giúp người tập duy trf tần suất và hiệu suất tập luyện tốt hơn.
• Bảo toàn khối lượng cơ khi thâm hụt calo: Khi người tập luyện thực hiện chế độ ăn kiêng để giảm mỡ thì cơ thể thường có xu hướng đốt cháy cả mỡ lẫn cơ. Khi sử dụng thêm đạm Whey trong chế độ ăn kiêng giúp giảm nhiều mỡ thừa hơn mà vẫn đảm bảo được khối lượng cơ nạc so với không dùng.

1.2. Tại sao đạm Whey lại được pha trộn cùng Dexamethasone?

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cũng như Cơ quan phòng chống Doping thế giới (WADA) xếp các loại sản phẩm đạm Whey chứa thêm thành phần Glucocorticoid (như Dexamethasone) vào nhóm “Doping - chất cấm”. Khi thêm các thành phần Glycocorticoid vào đạm Whey có thể gây ra các tác dụng dược lý “đánh lừa thị giác” để tạo ra các hiệu ứng tăng cơ và tăng hiệu suất tập luyện giả tạo cho người dùng trong thời gian ngắn:

• Tác dụng giữ nước và muối: Dexamethasone có tác dụng giữ muối và nước trong các mô. Điều này khiến người gầy hoặc người tập gym cảm thấy cơ thể “đầy đặn”, tăng cân nhanh hơn, nhưng thực chất là do cơ thể đang phù và tích nước, không phải tăng khối cơ.
• Kích thích vị giác: Corticoid làm tăng cảm giác thèm ăn rõ rệt thông qua việc tác động lên các peptide điều hòa thần kinh ở vùng dưới đồi. Người tập sẽ có cảm giác ăn ngon miệng hơn, ăn nhiều hơn,…
• Giảm cảm giác mệt mỏi và đau cơ: Dexamethasone có tác dụng kháng viêm và ức chế miễn dịch mạnh mẽ, sau khi tập nặng, người tập thường bị đau cơ khởi phát muộn do vi tổn thương sợi cơ. Khi dùng corticoid, phản ứng viêm bị giảm đi, do đó người tập không còn cảm giác đau đớn, mệt mỏi, và dễ bị phụ thuộc vào loại đạm Whey đang uống.

Tuy nhiên, bột protein khi bị pha trộn với Dexamethasone có thể tiềm ẩn những rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe như suy tuyến thượng thận, tăng cân nhanh (nhưng thường là tích tụ mỡ), tăng huyết áp, suy giảm miễn dịch, tăng nguy cơ loãng xương và hoại tử vô mạch,…

2. Tác hại của việc pha trộn đạm Whey với Dexamethasone

2.1.  Ức chế tuyến thượng thận

Việc sử dụng dexamethasone (glycocorticoid) thường xuyên gây ức chế trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận, buộc tuyến thượng thận ngừng sản xuất cortisol tự nhiên.

Cortisol có vai trò trong chuyển hóa các hormone và duy trì huyết áp cơ thể ổn định.

Lúc này có thể gây ra cơn khủng hoảng tuyến thượng thận, teo vỏ thượng thận, suy thượng thận thứ phát, thậm chí đe dọa đến tính mạng.

2.2. Rối loạn nội tiết tố và chuyển hóa nghiêm trọng

Corticosteroid có thể gây kháng insullin dẫn đến lượng đường trong máu tăng lên và nguy cơ mắc tiểu đường type 2 cao hơn.

2.3. Suy thoái cơ và xương

Trong khi protein trong đạm whey được sử dụng để xây dựng cơ bắp, thì dexamethasone lại phá vỡ mô cơ và gây teo cơ xương nghiêm trọng. Đồng thời, hóa chất này cũng làm suy yếu xương bằng cách giảm hấp thụ canxi, làm tăng đáng kể nguy cơ loãng xương và gãy xương.

2.4. Ức chế miễn dịch

Dexamethasone ức chế hệ miễn dịch một cách mạnh mẽ và khiến bạn dễ bị nhiễm trùng nặng. Các bệnh lý nhiễm trùng, vết thương cũng chậm lành hơn.

Đọc thêm tại bài viết: Thực phẩm bổ sung dành cho người chơi thể thao

2.5. Gây áp lực cho tim mạch

Corticosteroid gây phá hủy cơ, suy tuyến thượng thận và khiến cho natri tăng cao, kali giảm mạnh, huyết áp tăng cao, giữ nước và phù nề ở chân và tay.

3. Chọn đạm whey an toàn như thế nào?

Nếu bạn nghi ngờ bột protein mà mình đang uống có thể chứa các thành phần như Dexamethasone (sản phẩm không rõ nguồn gốc), hãy ngừng sử dụng ngay lập tức.

Hãy chọn các sản phẩm đã được kiểm nghiệm bởi các cơ quan có thẩm quyền, mua sản phẩm tại các cơ sở uy tín để đảm bảo không chứa các chất gây hại cho sức khỏe.

Ngoài ra bạn cũng cần đi khám định kỳ để kiểm tra các chỉ số hormone và chỉ số sinh hóa, điện giải trong máu, kịp thời phát hiện những dấu hiệu của việc sử dụng đạm whey có chứa Dexamethasone, ngừng sử dụng và báo cho cơ quan chức năng để thu hồi sản phẩm và xử lý.

4. Lời khuyên từ bác sĩ VIAM

Cuối cùng, việc tăng cơ để phục vụ cho mục đích tập luyện hay để cải thiện sức mạnh cơ bắp, hình thể nên được thực hiện một cách khoa học và lành mạnh. Bên cạnh việc sử dụng đạm whey đúng cách, bạn cũng cần tuân thủ theo chế độ ăn tăng cơ và tập luyện phù hợp, tránh ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của bạn.

Hãy liên hệ ngay Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM để có chế độ ăn uống và tập luyện phù hợp nhất với bạn!