Lợi ích sức khỏe của Lycopene

Lycopene là một hợp chất thiên nhiên được tìm thấy trong các loại trái cây và rau quả màu đỏ tươi như cà chua, dưa hấu và bưởi chùm. Lycopene là một loại carotene, giúp cho quả có  màu vàng, cam hoặc đỏ. Lycopene có nhiều lợi ích sức khỏe, bao gồm cả phòng ngừa và điều trị bệnh.

Các sản phẩm từ cà chua có hàm lượng lycopene cao, đặc biệt là trong những sản phẩm như tương cà, nước ép cà chua và nước sốt cà chua.

Lợi ích sức khỏe

Một trong những lợi ích lớn nhất của lycopene chính là tác dụng chống oxy hóa, bảo vệ cơ thể khỏi tác động của các gốc tự do. Đặc tính chống oxy hóa giúp cân bằng hoạt động của các gốc tự do trong cơ thể, bảo vệ chống lại một số bệnh, giúp xương chắc khỏe và ngăn ngừa đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng và các rối loạn mắt liên quan đến tuổi tác tốt cho thị lực.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là lợi ích chống oxy hóa của lycopene chỉ mới được nghiên cứu trong thực phẩm song song với các thành phần dinh dưỡng khác. Vì vậy, vẫn cần thêm những nghiên cứu  riêng về lycopene để đánh giá tác động chống oxy hóa của lycopene.

Lycopene và ung thư

Các nghiên cứu trước đây đã cho thấy có mối liên hệ giữa lycopene và phòng chống ung thư. Nhờ khả năng chống oxy hóa, lycopene có thể ngăn chặn sự phát triển ung thư và tích tụ các enzyme trong cơ thể giúp phá hủy các tác nhân gây ung thư.

Tuy chưa có bằng chứng nào cho thấy lycopene có thể điều trị ung thư nhưng các nghiên cứu đã cho thấy lycopene có mối liên hệ với những yếu tố giúp giảm nguy cơ ung thư, đặc biệt là trong ung thư vú, phổi và tuyến tiền liệt.

Một điều cần chú ý đó là một chế độ ăn được bổ sung nhiều rau quả cũng đã cho thấy giúp tăng khả năng phòng ngừa ung thư chứ không chỉ mỗi việc dung nạp lycopene.

Sức khỏe tim mạch

Nghiên cứu cho thấy, ngoài đặc tính chống oxy hóa, lycopene còn có khả năng giảm cholesterol LDL (cholesterol có hại) trong khi tăng mức cholesterol HDL (cholesterol có lợi). Những người có lượng lycopene cao khả năng mắc các bệnh tim mạch như tắc mạch, hạ huyết áp, hay đau tim thấp hơn.

Lợi ích sức khỏe khác

Ngoài phòng ngừa ung thư và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, bổ sung lycopene còn có thể có những tác dụng về sức khỏe khác. Bổ sung đầy đủ lycopene có thể giúp phòng ngừa đột quỵ, đặc biệt là đột quỵ ro tắc mạch máu não. Các nhà khoa học cho rằng nguyên nhân của lợi ích này chính là lycopene giúp cỉa thiện mức cholesterol cũng như giảm viêm, là hai yếu tố góp phần gây ra một cơn đợt quỵ. 

Lycopene cùng với các carotenoid khác cũng có thể bảo vệ chống lại tác hại của tia cực tím từ ánh nắng mặt trời. Tuy nhiên, cần lưu ý là lycopene không thể thay thế cho các sản phẩm kem chống nắng.

Các tác dụng phụ tiềm tàng

Ăn các thực phẩm giàu lycopene rất an toàn tuy nhiên, ăn quá nhiều lycopene có thể dẫn đến tình trạng tăng lycopene máu, khiến da đổi sang màu vàng hoặc đỏ. Tình trạng này là vô hại và sẽ biến mất khi bạn giảm ăn các thực phẩm có chứa lycopene.

Không tốt cho phụ nữ mang thai và cho con bú

Tuy có nhiều lợi ích sức khỏe nhưng phụ nữ mang thai và cho con bú nên tránh bổ sung lycopene do đã có những nghiên cứu cho thấy bổ sung lycopene hàng ngày ở đối tượng này có thể làm tăng nguy cơ sinh non và sinh con nhẹ cân.

Nguy cơ khác

Lycopene cũng có thể làm tăng nguy cơ chảy máu khi dùng một số loại thuốc như aspirin, thuốc chống đông máu, thuốc kháng tiểu cầu, thuốc chống viêm không steroid (NSAID). Những người dùng thuốc điều trị huyết áp thấp cũng không nên bổ sung lycopene vì có thể khiến huyết áp hạ thấp hơn.

Điều tương tự cũng xảy ra khi trộn lycopene và các loại thảo mộc có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, như bạch quả và thảo dược điều trị hen suyễn, ung thư, thảo dược chống viêm, thảo dược giảm cholesterol, thảo dược trợ sản, và thảo dược cho các bệnh về tim, dạ dày hoặc thảo dược điều trị các rối loạn về phổi, hệ miễn dịch, hệ thần kinh, và các loại thảo mộc và chất bổ sung giúp ngăn ngừa mất xương.

Các chất như beta-carotene, canxi và lutein khi được dùng cùng với lycopene có thể làm giảm lượng lycopene được hấp thụ tại ruột. Nghiện rượu cũng có thể làm giảm hiệu quả của lycopene trong việc phòng ngừa bệnh tật.

Liều lượng

Không có nhu cầu khuyến nghị cho việc bổ sung lycopene. Tuy nhiên, một người trung bình tiêu thụ khoảng 2mg mỗi ngày trong chế độ ăn uống. Mức này gần như không đủ để có được những lợi ích chống oxy hóa, vì nghiên cứu trước đây đã phát hiện ra những người bị tăng huyết áp tiêu thụ 12mg lycopene mỗi ngày mới giúp cải thiện huyết áp.

Tuy nhiên, bạn nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi bổ sử dụng thêm thực phẩm chức năng bổ sung lycopene. 

Các loại thực phẩm nên bổ sung vào chế độ ăn

Bổ sung lycopene từ chế độ ăn là điều dễ làm nhất và nên ăn đủ lượng trái cây và rau củ để đảm bảo cung cấp đủ lycopene cho cơ thể.

Các loại thực phẩm giàu lycopene bao gồm: Ổi, cà chua, bưởi chùm, đu đủ, ớt chuông, quả hồng, măng tây (tuy rằng không có màu cam hoặc đỏ), bắp cải tím và xoài.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 5 dấu hiệu cho biết bạn đang ăn quá nhiều Lycopene

446