Lợi ích sức khỏe của cây xô thơm

Cây xô thơm có tên là Salvia officinalis, thuộc họ bạc hà, cùng với các loại thảo mộc khác như lá oregano, hương thảo, húng quế và húng tây.

Cây xô thơm có mùi thơm nồng và vị đất, đó là lý do tại sao thường được sử dụng với số lượng nhỏ. Mặc dù vậy, cây xô thơm chứa nhiều chất dinh dưỡng và hợp chất quan trọng khác nhau.

Loại thảo mộc xanh này có sẵn ở dạng tươi, khô hoặc ở dạng dầu và có rất nhiều lợi ích cho sức khỏe. Bài viết dưới đây là lợi ích sức khỏe đáng ngạc nhiên của cây xô thơm dành cho bạn.

1. Chứa nhiều chất dinh dưỡng

Cây xô thơm chứa một lượng vitamin và khoáng chất lành mạnh.

Một thìa cà phê (0,7 gam) cây xô thơm xay chứa:

• Lượng calo: 2
• Chất đạm: 0,1 gam
• Carb: 0,4 gam
• Chất béo: 0,3 gam
• Chất xơ: 0,3 gam
• Vitamin K: 12 mcg (10% nhu cầu khuyến nghị - RDA)
• Sắt: 0,2 mg (1,1% RDA)
• Vitamin B6: 0,02 mg (1,2% RDA)
• Canxi: 12 mg (<1% RDA)
• Mangan: 0,02 mg (<1% RDA)

Như bạn có thể thấy, một lượng nhỏ cây xô thơm chứa 10% nhu cầu vitamin K hàng ngày của bạn. Cây xô thơm cũng chứa một lượng nhỏ (<1% RDA) magie, kẽm, đồng và vitamin A, C và E.

Hơn nữa, loại gia vị thơm này chứa axit caffeic, axit chlorogen, axit rosmarinic, axit ellagic và rutin tất cả đều đóng vai trò mang lại những tác dụng có lợi cho sức khỏe.

Vì được tiêu thụ với số lượng rất nhỏ nên cây xô thơm chỉ cung cấp một lượng rất nhỏ carbs, calo, protein và chất xơ.

Đọc thêm tại bài viết: Những loại hoa có thể ăn được và giá trị dinh dưỡng của chúng

2. Chứa nhiều chất chống oxy hóa

Chất chống oxy hóa là các phân tử giúp củng cố khả năng phòng vệ của cơ thể bạn, vô hiệu hóa các gốc tự do có hại có liên quan đến các bệnh mãn tính. Cây xô thơm chứa hơn 160 polyphenol khác nhau, là những hợp chất hóa học có nguồn gốc từ thực vật hoạt động như chất chống oxy hóa trong cơ thể bạn.

Bằng chứng từ các nghiên cứu trên ống nghiệm và động vật cho thấy các hợp chất có trong cây xô thơm có thể có tác dụng chống viêm, chống ung thư và bảo vệ thần kinh.

3. Có thể hỗ trợ sức khỏe răng miệng

Cây xô thơm có tác dụng kháng khuẩn, có thể bảo vệ chống lại vi khuẩn thúc đẩy mảng bám răng.

Trong một nghiên cứu năm 2015, nước súc miệng làm từ cây xô thơm đã được chứng minh là có khả năng tiêu diệt vi khuẩn Streptococcus mutans một cách hiệu quả, vốn nổi tiếng là nguyên nhân gây sâu răng.

Một nghiên cứu khác vào năm 2021 đã sử dụng nước súc miệng làm từ cây xô thơm ở bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối. Mảng bám răng giảm đáng kể ở nhóm dùng cây xô thơm, nhưng mảng bám cũng giảm ở nhóm nước súc miệng thông thường.

4. Có thể làm giảm các triệu chứng mãn kinh

Trong thời kỳ mãn kinh, cơ thể bạn trải qua sự suy giảm hormone estrogen một cách tự nhiên. Điều này có thể gây ra một loạt các triệu chứng khó chịu.

Các triệu chứng bao gồm bốc hỏa, đổ mồ hôi quá nhiều, khô âm đạo và khó chịu.

Cây xô thơm thông thường thường được sử dụng để giảm các triệu chứng mãn kinh. Người ta tin rằng các hợp chất trong cây xô thơm có đặc tính giống estrogen, cho phép chúng liên kết với một số thụ thể trong não của bạn để giúp cải thiện trí nhớ và điều trị các cơn bốc hỏa và đổ mồ hôi quá nhiều.

5. Có thể làm giảm lượng đường trong máu

Lá của cây xô thơm thông thường đã được sử dụng theo truyền thống như một phương thuốc chống lại bệnh tiểu đường. Nghiên cứu trên người và động vật chỉ ra rằng nó có thể giúp giảm lượng đường trong máu.

Trong một nghiên cứu, chiết xuất cây xô thơm làm giảm lượng đường trong máu ở chuột mắc bệnh tiểu đường loại 1 bằng cách kích hoạt một thụ thể cụ thể. Khi thụ thể này được kích hoạt, nó có thể giúp loại bỏ các axit béo tự do dư thừa trong máu, từ đó cải thiện độ nhạy insulin.

Một nghiên cứu khác trên chuột mắc bệnh tiểu đường loại 2 cho thấy trà xô thơm có tác dụng giống như metformin – một loại thuốc được kê đơn để kiểm soát lượng đường trong máu ở những người mắc bệnh tương tự.

Nghiên cứu trên người còn hạn chế, nhưng một phân tích tổng hợp gồm ba thử nghiệm cho thấy cây xô thơm làm giảm đáng kể lượng đường trong máu lúc đói và HbA1c. Tuy nhiên, vẫn chưa có đủ bằng chứng để khuyến cáo cây xô thơm như một phương pháp điều trị bệnh tiểu đường. Cần nhiều nghiên cứu về con người hơn.

6. Có thể hỗ trợ trí nhớ và sức khỏe não bộ

Cây xô thơm có thể giúp hỗ trợ trí não và trí nhớ của bạn theo nhiều cách.

Thứ nhất, nó chứa nhiều hợp chất có thể hoạt động như chất chống oxy hóa, đã được chứng minh là có tác dụng hỗ trợ hệ thống phòng thủ của não bạn.

Nó cũng có vẻ ngăn chặn sự phân hủy của chất truyền tin hóa học acetylcholine (ACH), chất có vai trò trong trí nhớ. Mức ACH dường như giảm ở bệnh Alzheimer.

Trong một nghiên cứu, 39 người tham gia mắc bệnh Alzheimer nhẹ đến trung bình đã tiêu thụ 60 giọt (2 ml) chất bổ sung chiết xuất cây xô thơm hoặc giả dược hàng ngày trong bốn tháng.

Tham khảo thêm bài viết: 8 thảo mộc quanh nhà giúp giải cảm, giảm đau

Những người dùng chiết xuất cây xô thơm thực hiện tốt hơn trong các bài kiểm tra đo trí nhớ, giải quyết vấn đề, lý luận và các khả năng nhận thức khác.

Ở người lớn khỏe mạnh, cây xô thơm đã được chứng minh là cải thiện trí nhớ với liều lượng thấp. Liều cao hơn cũng nâng cao tâm trạng và tăng sự tỉnh táo, bình tĩnh và hài lòng.

7. Có thể làm giảm cholesterol LDL “xấu”

Cứ sau 33 giây lại có một người ở Mỹ chết vì bệnh tim. Cholesterol LDL “xấu” cao là yếu tố nguy cơ chính gây bệnh tim, ảnh hưởng đến hơn 50% người Mỹ trưởng thành.

Ngoài ra, Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ ước tính rằng 86 triệu người trưởng thành trên 20 tuổi ở Mỹ có tổng mức cholesterol trên 200 mg/dL.

Cây xô thơm có thể giúp giảm cholesterol LDL “xấu”, có thể tích tụ trong động mạch của bạn và có khả năng gây tổn thương.

Trong một nghiên cứu, tiêu thụ trà xô thơm hai lần mỗi ngày làm giảm cholesterol LDL “xấu” và cholesterol toàn phần trong máu đồng thời tăng cholesterol HDL “tốt” chỉ sau hai tuần.

8. Có thể bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư

Ung thư là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do tế bào phát triển bất thường. Điều thú vị là các nghiên cứu trên động vật và ống nghiệm chứng minh rằng cây xô thơm có thể chống lại một số loại ung thư.

Trong những nghiên cứu này, chiết xuất cây xô thơm không chỉ ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư mà còn kích thích sự chết của tế bào. Mặc dù nghiên cứu này rất đáng khích lệ nhưng vẫn cần có nghiên cứu trên người để xác định xem cây xô thơm có hiệu quả trong việc chống ung thư ở người hay không.

9. Các lợi ích sức khỏe tiềm năng khác

Cây xô thơm và các hợp chất của nó có liên quan đến một số lợi ích sức khỏe khác. Tuy nhiên, những lợi ích này chưa được nghiên cứu rộng rãi.

Có thể làm giảm tiêu chảy: Cây xô thơm tươi là một phương thuốc truyền thống cho bệnh tiêu chảy. Các nghiên cứu trên ống nghiệm và động vật cho thấy nó chứa các hợp chất có thể làm giảm tiêu chảy bằng cách thư giãn đường ruột.

Có thể chống lão hóa da: Một số nghiên cứu trong ống nghiệm cho thấy các hợp chất của cây xô thơm có thể giúp chống lại các dấu hiệu lão hóa, chẳng hạn như nếp nhăn.

10. Dễ dàng thêm vào chế độ ăn uống của bạn

Cây xô thơm có nhiều dạng và có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau. Lá xô thơm tươi có hương vị thơm nồng và tốt nhất nên sử dụng ít trong các món ăn. Dưới đây là một số cách bạn có thể thêm cây xô thơm tươi vào chế độ ăn uống của mình:

• Rắc như một món trang trí trên súp.
• Trộn thành món nhồi trong các món nướng.
• Kết hợp lá xắt nhỏ với bơ để làm bơ xô thơm.
• Thêm lá xắt nhỏ vào nước sốt cà chua.
• Ăn với trứng trong món trứng tráng.

Cây xô thơm khô thường được các đầu bếp ưa thích và được xay, xát nhỏ hoặc ở dạng lá nguyên. Dưới đây là một số cách bạn có thể sử dụng cây xô thơm khô:

• Như một gia vị tẩm ướp cho thịt;
• Dùng làm gia vị cho món rau nướng;
• Kết hợp với khoai tây nghiền hoặc bí để có hương vị đất hơn.

Bạn cũng có thể mua các sản phẩm cây xô thơm, chẳng hạn như trà cây xô thơm và thực phẩm bổ sung chiết xuất cây xô thơm.