Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Làm thế nào để biết bạn bị viêm loét đại tràng?

Rất nhiều người bị đau bụng và tiêu chảy. Nhưng nếu bạn xuất hiện các triệu chứng này nhiều lần ở mức nghiêm trọng (đau bụng dữ dội, tiêu chảy ra máu), bạn cần đến gặp bác sĩ. Có thể bạn bị viêm loét đại tràng.

Làm thế nào để biết bạn bị viêm loét đại tràng?

Đây là một bệnh về ruột già hoặc đại tràng. Không có nguyên nhân và cách chữa trị đặc hiệu cho bệnh, nhưng càng được chẩn đoán sớm thì việc điều trị càng khả quan hơn, các triệu chứng giảm nhanh hơn. Trước tiên bạn phải khám sức khỏe, các bác sĩ có thể thực hiện nhiều loại xét nghiệm để xác định xem bạn có bị viêm loét đại tràng hay không. Có thể phải mất một loạt xét nghiệm để loại trừ các vấn đề khác.

Bác sĩ sẽ muốn biết tiền sử bệnh tật của bạn. Bất kỳ thông tin nào bạn có về cha mẹ, anh chị em hoặc trẻ em bị viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn (cả hai loại IBD) hoặc các vấn đề tự miễn dịch khác, đều có thể hữu ích. Bạn nên lập danh sách đầy đủ tất cả các loại thuốc bạn dùng: thuốc kê đơn và thuốc không kê đơn cũng như bất kỳ loại thuốc bổ sung nào.

Bác sĩ sẽ khám sức khoẻ, trong đó họ có thể sẽ kiểm tra huyết áp, nhịp tim và nhiệt độ của bạn. Họ có thể nghe âm thanh trong bụng bạn bằng ống nghe và ấn vào vùng bụng của bạn để kiểm tra xem có đau không. Họ cũng có thể thực hiện kiểm tra trực tràng kỹ thuật số để kiểm tra máu trong phân của bạn.

Nhân viên y tế sẽ lấy mẫu máu và phân của bạn để kiểm tra các dấu hiệu của viêm loét đại tràng hoặc bệnh khác. Bác sĩ cũng sẽ sử dụng một thiết bị để nhìn vào bên trong ruột già của bạn. Điều này được gọi là nội soi. Hai loại chính, nội soi đại tràng và nội soi đại tràng sigma, sẽ được thảo luận dưới đây.

Xét nghiệm máu và phân

Xét nghiệm máu có thể cho thấy bạn có bị thiếu máu hay không, đây là triệu chứng của viêm loét đại tràng. Thiếu máu xảy ra khi các tế bào hồng cầu của bạn giảm và không có đủ số lượng để mang đủ oxy đến các mô của bạn. Xét nghiệm máu cũng sẽ giúp xác định hoặc loại trừ các bệnh nhiễm trùng khác.

Xét nghiệm máu cũng có thể phát hiện sự gia tăng số lượng bạch cầu, mức protein albumin thấp và mức protein phản ứng C tăng cao tất cả các dấu hiệu viêm trong cơ thể bạn.

Xét nghiệm phân có thể được yêu cầu để loại trừ nhiễm trùng.

Nội soi đại tràng sigma

Bạn có thể cần nội soi đại tràng sigma để tìm hiểu xem bạn có bị viêm loét đại tràng hay không. Thủ tục thông thường này mất từ ​​15 đến 20 phút. Bác sĩ sẽ sử dụng kính soi đại tràng sigma để quan sát niêm mạc trực tràng và phần dưới ruột già hoặc đại tràng.

Ống soi sigmoid là một ống dài, linh hoạt có đường kính khoảng 1cm. Nó có đèn và một camera nhỏ ở cuối. Bác sĩ sẽ đưa nó vào trực tràng của bạn để  có thể nhìn vào các phần của ruột già. Bạn có thể được cho thuốc để giúp bạn thư giãn trong khi nội soi.

Bác sĩ sẽ có thể nhìn thấy mô ruột của bạn ngay lập tức, phát hiện tình trạng viêm và chảy máu, đồng thời có thể biết liệu bạn có bị viêm loét đại tràng hay một vấn đề nào khác hay không.

Bạn có thể sẽ được yêu cầu uống thuốc nhuận tràng dạng lỏng vào đêm trước khi xét nghiệm để làm sạch ruột để bác sĩ có thể nhìn rõ niêm mạc ruột của bạn. Bạn có thể rời đi ngay sau khi nó kết thúc. Nếu bạn có thuốc để thư giãn, bạn sẽ cần ai đó chở bạn về nhà.

Nội soi đại tràng

Một cách khác để chẩn đoán viêm loét đại tràng là nội soi đại tràng.

Đây cũng là một thủ tục ngoại trú, có nghĩa là bạn có thể về nhà khi hoàn tất. Nội soi đại tràng thường mất từ ​​30 phút đến một giờ. Bạn sẽ phải uống thuốc nhuận tràng dạng lỏng vào đêm hôm trước để làm sạch ruột. Điều này là do ruột già của bạn phải trong để thử nghiệm thành công. Bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn cách chuẩn bị vào ngày hôm trước.

Bác sĩ sẽ sử dụng một ống linh hoạt gọi là ống nội soi để quan sát toàn bộ đại tràng của bạn. Họ cũng có thể làm sinh thiết hoặc lấy mẫu mô nếu cần. Việc kiểm tra này có thể giúp xác định mức độ nghiêm trọng của viêm loét đại tràng và bệnh Crohn, cũng như phân biệt giữa hai bệnh.

Trong quá trình thủ thuật, một ống nội soi dài và mỏng được đưa vào trực tràng và di chuyển lên qua ruột già. Bạn có thể sử dụng thuốc an thần để giúp bạn thư giãn. Nếu làm vậy, bạn sẽ cần ai đó đưa bạn về nhà sau khi hoàn tất.

Chụp X-quang và CT

Bác sĩ có thể yêu cầu chụp X-quang để đảm bảo bạn không gặp phải vấn đề nào khác, chẳng hạn như thủng đại tràng. Hoặc bạn có thể cần chụp CT để phát hiện bất kỳ biến chứng nào do viêm loét đại tràng hoặc loại trừ các tình trạng khác tương tự.

Giống như các xét nghiệm khác, bạn sẽ sẵn sàng cho chụp CT vào đêm hôm trước. Một lần nữa, bác sĩ sẽ cung cấp cho bạn hướng dẫn. Chúng thường liên quan đến việc chỉ uống chất lỏng trong suốt sau nửa đêm và không ăn gì trong 4 giờ trước khi xét nghiệm.

Bạn có thể cần uống dung dịch cản quang hoặc tiêm dung dịch cản quảng vào tĩnh mạch, ngay trước khi chụp CT. Quá trình chụp CT có thể mất từ 15 phút đến một giờ và kết quả của bạn sẽ có trong vòng 24 giờ.

Các xét nghiệm hình ảnh khác mà bác sĩ có thể sử dụng trong chẩn đoán của bạn bao gồm:

  • Chụp cắt lớp CT: Bác sĩ sẽ yêu cầu bạn uống chất cản quang hoặc tiêm thuốc cản quang trước khi chụp. Chất này giúp bác sĩ nhìn rõ ruột của bạn hơn bằng hình ảnh X-quang. 
  • MRI: Trong một số trường hợp, có thể bạn nhận được hướng dẫn phải kiêng không nên ăn một số loại thực phẩm trong một hoặc hai ngày. Mất khoảng 45 phút cho mỗi bộ phận cơ thể. Đôi khi họ tiêm cho bạn một loại thuốc nhuộm đặc biệt. Đôi khi kỹ thuật viên phải thay đổi cách tiếp cận nếu bạn có máy điều hòa nhịp tim, hình xăm, van tim, vít kim loại để chữa gãy xương hoặc nếu bạn đang mang thai hoặc có một số vấn đề sức khỏe nhất định.
Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo WebMD
Bình luận
Tin mới
  • 16/01/2026

    Mụn trứng cá do steroid

    Mụn trứng cá do steroid tương tự như mụn trứng cá thông thường, tình trạng này không nguy hiểm và thường hết sau khi bạn ngừng sử dụng steroid, tuy nhiên bạn cũng có thể sử dụng thuốc để giảm sự khó chịu của mụn. Cùng tìm hiểu về mụn trứng cá do steroid qua bài viết sau đây!

  • 15/01/2026

    5 loại nấm giúp giảm cân và 'đốt' mỡ hiệu quả không nên bỏ lỡ

    Thay vì ép mình với thực đơn giảm cân khắc nghiệt, hãy tham khảo một bí quyết dinh dưỡng giúp vóc dáng thon gọn là nấm - được coi 'siêu thực phẩm' giúp kiểm soát cân nặng khoa học mà không cần bỏ đói cơ thể.

  • 15/01/2026

    Có nên dùng ChatGPT để tìm hiểu thông tin sức khỏe không?

    Việc sử dụng ChatGPT để tìm hiểu thông tin sức khỏe có thể nhanh chóng, tiết kiệm chi phí và mang lại cảm giác riêng tư. Tuy nhiên, thông tin mà ChatGPT cung cấp không phải lúc nào cũng đáng tin cậy, cập nhật hay nhất quán.

  • 14/01/2026

    Thói quen sử dụng đồ hộp của người Việt (Phần 2)

    Trong bối cảnh cuộc sống bận rộn của người Việt, thực phẩm đóng hộp ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến để tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, thói quen sử dụng loại thực phẩm này thường đi kèm với những sai lầm cơ bản, dẫn đến rủi ro sức khỏe không đáng có. Phần 2 của bài viết Thói quan sử dụng đồ hộp sẽ phân tích các lỗi thường gặp và đưa ra lời khuyên để sử dụng an toàn hơn.

  • 14/01/2026

    6 lý do bạn nên bắt đầu ăn hạt chia ngay hôm nay

    Hạt chia rất giàu chất dinh dưỡng và chứa chất xơ, acid béo omega-3, protein, khoáng chất và chất chống oxy hóa mang lại nhiều lợi ích như hỗ trợ sức khỏe tim mạch, kiểm soát lượng đường trong máu, hạ huyết áp...

  • 13/01/2026

    Thói quen sử dụng đồ hộp của người Việt (Phần 1)

    Thực phẩm đóng hộp không phải là xấu, nhưng chỉ thực sự an toàn khi được sản xuất đúng quy chuẩn, kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và được người tiêu dùng lựa chọn, bảo quản và sử dụng đúng cách.

  • 13/01/2026

    Chất cấm trong mì sợi ở TPHCM: Nguy cơ ngộ độc, vô sinh và ung thư rình rập

    Một đường dây sản xuất mì sợi ở TPHCM bị phát hiện sử dụng hàn the, soda công nghiệp và silicate tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc, tổn thương gan thận và ảnh hưởng sinh sản nếu dùng lâu dài.

  • 13/01/2026

    Lý do không nên uống sữa cùng lúc với 7 loại thực phẩm sau

    Sữa là một nguồn dinh dưỡng tốt. Tuy nhiên, có một số thực phẩm và đồ uống không nên kết hợp khi uống sữa vì dễ gây ra vấn đề về tiêu hóa, giảm hấp thu dưỡng chất, hoặc thậm chí tạo ra các chất có hại.

Xem thêm