Hút thuốc lá điện tử không chứa nicotine có ảnh hưởng đến sức khỏe?

Vaping hay còn gọi là hút thuốc lá điện tử là một giải pháp thay thế ngày càng phổ biến cho việc hút thuốc lá. Tuy nhiên, nó có thể gây hại cho sức khỏe bằng cách kích thích phổi, cổ họng và đưa chất độc vào cơ thể. Một số nhà sản xuất sản phẩm vape tuyên bố rằng vaping là một giải pháp thay thế hoàn toàn an toàn cho việc hút thuốc. Tuy nhiên, những nghiên cứu ban đầu về tính an toàn của phương pháp này cho thấy điều này không đúng. Trên thực tế, có vẻ như vaping, ngay cả khi không có nicotine, vẫn có thể gây ra những tác động có hại cho cơ thể.

Chất lỏng trong thuốc lá điện tử (e-liquid) là gì?

E-liquid đề cập đến chất lỏng mà các thiết bị vape hoặc thuốc lá điện tử làm bốc hơi. Mọi người cũng có thể gọi chất lỏng này là nước trái cây điện tử hoặc nước trái cây vape. Các tác dụng phụ thường gặp phải khi hút thuốc lá điện tử một phần phụ thuộc vào loại e-liquid mà họ sử dụng. Các thành phần cụ thể của chất lỏng điện tử khác nhau giữa các nhãn hiệu và sản phẩm. Chất lỏng cơ bản nói chung là sự pha trộn của các thành phần như nước, glycerine thực vật và propylene glycol. Sau đó, các nhà sản xuất thêm các hương liệu hoặc phụ gia khác nhau vào hỗn hợp này để tạo ra một hương vị đặc biệt. Nhiều thành phần trong số này được Công nhận là An toàn (GRAS) - chỉ định của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) - để sử dụng trong các sản phẩm thực phẩm. Tuy nhiên, quá trình hút thuốc lá điện tử làm nóng và bốc hơi các thành phần này, và có rất ít nghiên cứu cho thấy các thành phần cấp thực phẩm là an toàn cho việc hút thuốc lá điện tử . Ngoài ra, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) tuyên bố rằng bình xịt vape có thể chứa các chất nguy hiểm ngoài nicotine, bao gồm:

• diacetyl, có liên quan đến bệnh phổi
• kim loại nặng như niken, thiếc và chì
• các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi khác

Các ảnh hưởng đến sức khỏe khác

Sử dụng thuốc lá điện tử không có nicotine ngăn ngừa sự phụ thuộc vào nicotine và các tác dụng phụ khác có liên quan đến nicotine. Tuy nhiên, hút thuốc lá điện tử không có nicotine cũng có thể gây ra các tác dụng phụ, bao gồm:

• Độc tính chung

Nhiều chất hóa học trong chất lỏng điện tử có thể có tác dụng độc hại đối với cơ thể. Một nghiên cứu trong phòng thí nghiệm năm 2012 cho thấy những tác động này không phải do nicotine mà là do các hóa chất mà các nhà sản xuất sử dụng để tạo hương vị cho chất lỏng điện tử. Một nghiên cứu năm 2015 đã chỉ ra rằng đun nóng propylene glycol và glycerol trong chất lỏng điện tử sẽ tạo ra các hợp chất giải phóng formaldehyde. Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc tế, formaldehyde là chất gây ung thư Nhóm 1, có nghĩa là nó có khả năng gây ung thư. Cần có nhiều nghiên cứu hơn để xem xét tác động của e-liquid đối với những người dùng vape trẻ tuổi.

• Kích ứng phổi và cổ họng

Trong ngắn hạn, chất lỏng điện tử bay hơi có thể gây kích ứng phổi và cổ họng. Những người sử dụng thuốc lá điện tử mô tả cảm giác ngứa ran, bỏng rát mà một người trải qua khi họ hít phải hơi của thuốc lá điện tử. Cảm giác này đến từ việc đốt nóng và hít phải các hóa chất trong chất lỏng điện tử. Theo các tác giả của một nghiên cứu năm 2015, hàm lượng các hóa chất này trong thuốc lá điện tử đủ cao để gây kích ứng chỉ sau một lần hút.

• Viêm

Một nghiên cứu năm 2018 cho thấy một số thành phần hương liệu điện tử phổ biến gây ra phản ứng viêm có hại trong các mẫu tế bào phổi. Các chất lỏng điện tử mà nghiên cứu đã kiểm tra không chứa nicotine. Mô phổi bị viêm mãn tính có thể dẫn đến sẹo phổi không thể phục hồi. Các nghiên cứu quy mô lớn hơn ở người sẽ giúp xác định những rủi ro lâu dài mà hơi lỏng điện tử gây ra cho mô phổi. Tuy nhiên, bằng chứng ban đầu cho thấy chúng ảnh hưởng tiêu cực đến các cơ quan này.

Giải pháp thay thế

Nhiều người nói rằng hút thuốc lá điện tử giúp họ chống lại sự thèm muốn hút thuốc lá. Tuy nhiên, hút thuốc lá điện tử đi kèm với các nguy cơ, ngay cả khi không có nicotine. Với suy nghĩ này, mọi người có thể tìm kiếm các lựa chọn thay thế cho hút thuốc lá điện tử để đáp ứng một số điều họ thích về thói quen. Một số ví dụ bao gồm:

• Uống nước có ga: Cảm giác ngứa ran, nóng rát khi uống đồ uống có ga có thể gây ra cảm giác giống như hút thuốc lá điện tử
• Nhai kẹo cao su: Nhai kẹo cao su có hương vị, có hoặc không có nicotin, có thể mang lại trải nghiệm hương vị tương tự như mùi vị của hút thuốc lá điện tử 
• Ngậm tăm: Ngậm tăm trong miệng giúp đánh lạc hướng tay và miệng, điều này có thể làm giảm hoặc loại bỏ cảm giác thèm hút thuốc của một người
• Ăn hạt hướng dương: Ăn hạt hướng dương đòi hỏi một người phải đưa tay lên miệng liên tục. Chuyển động lặp đi lặp lại này bắt chước những động tác mà một cá nhân thực hiện khi kéo vape, điều này có thể giúp giảm bớt ham muốn hút thuốc lá điện tử 

Hút thuốc lá điện tử  có thể có nhiều tác dụng phụ, ngay cả khi chất lỏng điện tử không chứa nicotine. Mặc dù được phân loại là thành phần cấp thực phẩm, hương liệu và chất phụ gia trong chất lỏng điện tử có thể gây ra nhiều tác hại đối với cơ thể khi một người làm nóng và bốc hơi chúng. Nghiên cứu cho thấy rằng các hóa chất trong chất lỏng điện tử có thể có những tác động đặc biệt có hại đến mô phổi. Làm nóng các hóa chất này cũng có thể kích hoạt giải phóng các chất gây ung thư. Nghiên cứu về tính an toàn của vaping vẫn đang ở giai đoạn đầu và các nghiên cứu quy mô lớn là cần thiết để xác định những rủi ro lâu dài. Tuy nhiên, nghiên cứu ban đầu cho thấy rằng vaping, ngay cả khi không có nicotine, không phải là một giải pháp thay thế hoàn toàn an toàn cho việc hút thuốc lá.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 5 điều nên biết về thuốc lá điện tử