Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hội chứng buồng trứng đa nang

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là căn bệnh khá phổ biến, ảnh hưởng tới 10% phụ nữ tại Mỹ nhưng nguyên nhân chính xác vẫn chưa được biết, và có tới 50% phụ nữ không biết bản thân mình đang mắc bệnh.

Buồng trứng đa nang có thể dẫn tới một số vấn đề sức khỏe vô cùng nghiêm trọng, do đó, việc điều trị đúng hướng là rất quan trọng. Dưới đây là một số kiến thức bạn cần biết về căn bệnh này được Viện Y học ứng dụng Việt Nam tổng hợp.

Hội chứng buồng trứng đa nang là một rối loạn về hormon

Bình thường, buồng trứng của bạn vẫn sản xuất ra một ít hormon sinh dục nam tên gọi androgen, nhưng đối với những phụ nữ mắc PCOS buồng trứng lại tiết ra quá nhiều hormon này. Hậu quả là dẫn đến rối loạn kinh nguyệt, lông rậm rạp trên cơ thể, tăng cân và xuất hiện mụn trứng cá. Quá thừa androgen còn gây trở ngại cho quá trình rụng trứng: Trong mỗi chu kỳ, một nang trứng  sẽ vỡ ra và giải phóng một noãn trong nang trứng, noãn này được đoạn loa vòi trứng bắt giữ vận chuyển vào trong ống và hỗ trợ trứng di chuyển tới tử cung bởi các nhu động lòng của nó.

Ở những phụ nữ mắc PCOS mọi việc lại không suôn sẻ như vậy, trong quá trình noãn phát triển trong nang trứng, nang trứng không tự vỡ và noãn không rời ra (không có hiện tượng phóng noãn - rụng trứng) mà hình thành và phát triển ngay trong nang trứng hình thành những nang nhỏ (6-10 nang được phát hiện khi siêu âm, đặc biệt khi siêu âm đầu dò, những nang này phân bố như những chuỗi hạt ngay trên bề mặt buồng trứng) có kích thước nhỏ hơn 10 mm tạo thành đa nang buồng trứng).

Có rất nhiều triệu chứng khác bên cạnh sự hình thành buồng trứng đa nang

PCOS là tập hợp của một số triệu chứng khác nhau và sự hình thành của các nang nhỏ trong buồng trứng chỉ là một trong số đó. Bác sỹ chỉ có thể phát hiện ra các nang này bằng cách siêu âm buồng trứng và đây thường là xét nghiệm cuối cùng. Các xét nghiệm khác (ví dụ như xét nghiệm máu để đo nồng độ hormon) thường được chỉ định trước tiên bởi sự xuất hiện của một số triệu chứng rõ ràng hơn như kinh nguyệt không đều, mọc lông bất thường trên cơ thể và mụn trứng cá. Ngoài ra, do các triệu chứng này không gây ra quá nhiều đau đớn khó chịu nên nhiều người thường bỏ qua mà không đề cập với bác sỹ.

Ngay cả các bác sỹ có kinh nghiệm nhất cũng có thể không chẩn đoán chính xác căn bệnh này

Vấn đề là không thực sự có một xét nghiệm đặc hiệu nào đối với hội chứng buồng trứng đa nang. Căn bệnh này thường được chẩn đoán bằng biện pháp loại trừ, nghĩa là bác sỹ sẽ thường loại bỏ dần các căn bệnh có triệu chứng tương tự khác để kết luận rằng bạn đang mắc phải hội chứng này. Hội chứng PCOS thường khá phức tạp gây ra khá nhiều nhầm lẫn cho các bác sỹ. Ví dụ như một bác sỹ da liễu có thể điều trị mụn trên da nhưng có thể không hỏi về chu kỳ kinh nguyệt của bạn; một bác sỹ phụ khoa có thể biết rõ về chu kỳ của bạn nhưng có thể lại không lưu ý về tình trạng mọc lông trên cơ thể.

Do vậy, hãy cung cấp cho các bác sỹ tất cả những triệu chứng bạn đang gặp phải để tránh tình trạng nhầm lẫn trong chẩn đoán.

Buồng trứng đa nang là nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh ở phụ nữ

Nhiều phụ nữ không nhận ra họ đang mắc PCOS cho tới khi họ cố gắng mang thai và tình trạng kinh nguyệt không đều từ chỗ chỉ là một hiện tượng gây bất tiện trong cuộc sống giờ lại trở thành một vấn đề sức khỏe thực sự đáng quan tâm. Nếu bạn không xuất hiện kinh nguyệt hàng tháng nghĩa là bạn không có quá trình rụng trứng mỗi tháng. Do vậy, khả năng thụ thai của bạn cũng sẽ giảm đi. Đây là lúc bạn cần gặp bác sỹ hỗ trợ sinh sản hay bác sỹ sản phụ khoa để được trợ giúp. Hầu hết phụ nữ mắc PCOS vẫn còn rất nhiều trứng khỏe mạnh, do vậy bạn vẫn còn nhiều cơ hội có thể có trở lại chu kỳ kinh nguyệt bình thường.

Insulin có thể đóng vai trò quan trọng

PCOS có liên quan mật thiết đến tình trạng kháng insulin, và nhiều phụ nữ mắc PCOS đều xuất hiện các triệu chứng của tiền đái tháo đường. Các chuyên gia đều biết rằng hiện tượng kháng insulin có thể gây tăng mức nồng độ androgen, tuy nhiên họ vẫn đang tìm hiểu xem liệu có quá nhiều androgen có thể gây ra kháng insulin hay không. Các bác sỹ cũng nhận thấy rằng thuốc điều trị tiểu đường metformin khá hiệu quả trong việc kiểm soát các triệu chứng PCOS. Một chế độ dinh dưỡng giảm đường và giàu protein thường được khuyến cáo cho những bệnh nhân tiền đái tháo đường.

Giảm cân có thể là biện pháp hiệu quả

Béo phì không phải là nguyên nhân gây PCOS tuy nhiên có một mối liên hệ nhất định giữa hai căn bệnh này. Giả thuyết đặt ra là béo phì có thể dẫn đến tình trạng kháng insulin, vừa làm tăng hàm lượng androgen, vừa khiến các triệu chứng của PCOS trầm trọng hơn. Chỉ giảm khoảng 5% trọng lượng cơ thể thôi cũng có một tác động to lớn đối với quá trình chuyển hóa của phụ nữ. Do vậy, nếu cân nặng hiện tại của bạn là 200 pound (khoảng 91 kg), chỉ giảm khoảng 10 pound (khoảng 4.5 kg) thôi cũng giúp làm giảm đáng kể các triệu chứng của PCOS và thậm chí giúp bạn dễ thụ thai hơn. Nếu bạn không phải là đối tượng muốn mang thai, sử dụng các thuốc tránh thai đường uống cũng làm giảm các triệu chứng bằng cách điều hòa chu kỳ kinh nguyệt và mức nồng độ hormon của bạn.

Điều trị sớm bệnh buồng trứng đa nang có thể giúp phòng các nguy cơ sức khỏe khác

Các triệu chứng của PCOS thường có biểu hiện nhẹ, do vậy nếu hiện tại bạn chưa muốn mang thai, việc điều trị có thể tiến hành từ từ theo từng bước. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc phớt lờ các triệu chứng PCOS có thể khiến chúng trở nên nghiêm trọng hơn: Kinh nguyệt không đều có thể làm gia tăng nguy cơ ung thư tử cung, lông mọc quá rậm rạp trên cơ thể thường gây khó chịu, mất thẩm mỹ, mụn trứng cá thường để lại sẹo và cân nặng có thể trở nên khó kiểm soát. Do vậy, càng được chẩn đoán sớm bao nhiêu thì cơ hội hồi phục càng cao bấy nhiêu.

Mắc hội chứng buồng trứng đa nang còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tiểu đường, cholesterol máu cao và cao huyết áp. Chính vì vậy chẩn đoán và điều trị kịp thời là biện pháp tốt nhất để giảm nguy cơ mắc phải các căn bệnh nguy hiểm này.

Thông tin thêm tham khảo tại bài viết: Kinh nguyệt không đều

Ths.Bs. Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Prevention
Bình luận
Tin mới
  • 05/06/2023

    5 thói quen tốt cho chúng ta và Trái đất

    Nếu quan tâm đến việc đóng góp cho môi trường, hãy tạo ra sự khác biệt thực sự bằng những thay đổi trong lối sống này. Chúng cũng sẽ mang lại sức khỏe tốt cho chúng ta.

  • 05/06/2023

    10 biện pháp khắc phục tại nhà cho bệnh đau dạ dày

    Một số biện pháp tại nhà có thể giúp giải quyết cơn đau dạ dày của bạn, chẳng hạn như uống nước và tránh thức ăn cay. Nếu những điều này không hiệu quả, có thể phải sử dụng thuốc theo đơn bác sỹ.

  • 05/06/2023

    Muốn giảm cân, cần đặc biệt lưu ý dinh dưỡng trước khi tập luyện

    Bổ sung dinh dưỡng phù hợp trước khi tập luyện giúp bạn có đủ năng lượng để duy trì thể lực trong suốt quá trình tập luyện, đảm bảo không bị kiệt sức và hạn chế rủi ro chấn thương trong khi tập.

  • 05/06/2023

    Có nên cho trẻ xem tin tức?

    Bạn không thể giữ trẻ em trong bong bóng bảo vệ mãi mãi nhưng ở độ tuổi nào thì có thể cho chúng xem tin tức và làm cách nào để giúp chúng hiểu được điều đó?

  • 05/06/2023

    Mẹo chăm sóc sức khỏe vùng kín

    Chăm sóc vùng kín đúng cách giúp ngăn ngừa nguy cơ kích ứng, viêm nhiễm và các vấn đề phụ khoa khác ảnh hưởng đến sức khỏe. Dưới đây là cách chăm sóc giúp vùng kín sạch sẽ, khỏe mạnh và thoải mái.

  • 05/06/2023

    Người bệnh viêm túi thừa nên ăn gì?

    Chế độ ăn cho người viêm túi thừa gồm các loại thực phẩm nên ăn trong đợt viêm bùng phát và trong quá trình phục hồi của bệnh. Khi tình trạng viêm bùng phát, các chuyên gia khuyên bạn nên ăn kiêng trong vài ngày. Trong thời gian phục hồi, bạn sẽ từ từ tăng độ đặc của thức ăn và hạn chế lượng chất xơ vào khẩu phần. Bạn có thể thử bánh mì trắng, ngũ cốc ít chất xơ và trở lại chế độ ăn của mình trong vài ngày tới.

  • 05/06/2023

    Cách cải thiện cơn bốc hỏa tuổi mãn kinh

    Bốc hỏa là một trong những triệu chứng phổ biến và cũng kéo dài ở phụ nữ trong thời kỳ mãn kinh. Kiểm soát cơn bốc hỏa giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm nhẹ các vấn đề sức khỏe ở phái nữ.

  • 05/06/2023

    6 loại thực phẩm có thể chống ung thư đã được khoa học chứng minh

    Chuyên gia dinh dưỡng ở Anh cho biết, một số loại thực phẩm và đồ uống đã được chứng minh có thể làm giảm viêm và bảo vệ các tế bào trong cơ thể chống lại ung thư.

Xem thêm