Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ðể tránh bùng phát đợt COPD cấp

Những thay đổi khí hậu theo mùa có thể ảnh hưởng đến những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Sự thật là không có mùa nào tối ưu cho bệnh nhân COPD.

Các yếu tố liên quan đến thời tiết nóng lạnh quá mức đều có thể kích hoạt hoặc làm trầm trọng thêm bệnh COPD. Điều kiện môi trường, ô nhiễm không khí ngoài trời và trong nhà, có thể gây ra đợt COPD cấp, gây tắc nghẽn đường hô hấp với  nguy cơ nhập viện cao. Quá nóng và quá lạnh đều gây ra rắc rối, vì mỗi loại thời tiết mang đến một cơ chế kích thích hô hấp riêng.

Thời tiết nóng ẩm - mùa xuân, mùa hè

Các triệu chứng COPD có thể bùng phát vào những ngày có nhiệt độ và độ ẩm cao. Nhiệt độ cao có thể gây ra chứng co thắt phế quản, gây khó thở và kiệt sức. Không khí ẩm có ít ôxy hơn, khiến khó thở hơn. Không khí ẩm và nóng thường đi kèm với các chất gây dị ứng phổ biến trong môi trường khí hậu ấm áp, làm khởi phát các đợt cấp ở bệnh nhân COPD. Để ngăn ngừa các đợt cấp COPD trong mùa xuân và mùa hè, cần chú ý:

Uống nhiều nước và chất lỏng dù có khát hay không khát nước và mức độ hoạt động thế nào để bù đắp cho sự mất nước; mặc quần áo mỏng, sáng màu và rộng rãi, sử dụng kem chống nắng thích hợp. Bệnh nhân COPD nên ở trong nhà, trong môi trường máy điều hòa không khí vào những ngày nóng ẩm. Nếu buộc phải ra ngoài, hãy bố trí đi lại vào sáng sớm hoặc sau khi mặt trời lặn; giữ mát cơ thể (bằng máy lạnh, tắm). Tránh các hoạt động liên quan đến việc sử dụng thêm năng lượng; tránh hoạt động quá mức trong những ngày nắng nóng; uống thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu người bệnh có sử dụng  bình ôxy,  nên hỏi bác sĩ về các  lưu ý cụ thể trong những tháng mùa hè nóng bức. Theo dõi dự báo thời tiết hàng ngày sẽ giúp người bệnh chuẩn bị với điều kiện thời tiết hiện tại.

e-tranh-bung-phat-dot-copd-cap-1

Để tránh bùng phát đợt COPD cấp\Đợt cấp COPD có thể khiến bệnh nhân phải nhập viện.

Thời tiết lạnh - mùa thu và mùa đông

Các vấn đề dị ứng không chỉ giới hạn trong những tháng ấm áp. Khi thời tiết trở lạnh, bệnh nhân COPD thường dành nhiều thời gian hơn trong nhà. Nhà cửa mùa lạnh thường đóng kín, tạo điều kiện cho các chất gây dị ứng mới hình thành trong nhà. Dị ứng thường gặp là viêm mũi dị ứng do bụi, thảm bẩn, lông vật nuôi, nấm mốc, khói và nước hoa. Cần loại bỏ các dị nguyên này tránh cho người bệnh COPD bị  phơi nhiễm. Vào mùa thu đông, không khí và gió lạnh có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng COPD, bao gồm khó thở, ho và tăng tiết chất nhầy đường hô hấp. Các chuyên gia khuyến cáo bệnh nhân COPD cố thở bằng mũi, che bằng khăn quàng hoặc khẩu trang sẽ giúp làm ấm không khí trước khi đi vào phổi. Thời tiết lạnh cũng mang lại nhiều nguy cơ mắc cảm lạnh và cúm, điều này rất nguy hiểm cho bệnh nhân COPD. Nghiên cứu cho thấy nhiễm virut cúm và nhiều virut khác là nguyên nhân quan trọng phát sinh đợt cấp và tỷ lệ tử vong cao hơn ở người bệnh COPD. Trong khi hệ thống hô hấp của bệnh nhân COPD đã có thương tổn và kém chức năng sẵn, cảm lạnh và cúm có thể nhanh chóng xâm nhập gây nhiễm khuẩn hô hấp. Vi khuẩn gây viêm phổi thường có trong phổi của bệnh nhân COPD ngay cả khi đang ổn định. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhiễm virut liên quan tới 65% các đợt cấp COPD và có tần suất cao hơn trong mùa cúm.

Để ngăn ngừa các đợt COPD cấp trong mùa thu và mùa đông

Duy trì điều trị COPD: Quản lý tốt COPD, có nghĩa là phải duy trì điều trị thường xuyên đúng theo hướng dẫn, nhất là trong mùa lạnh, điều này có thể giúp tránh và giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của một đợt cấp, ngay cả khi bị cảm lạnh hay cảm cúm.

Tiêm phòng vắc-xin cúm và viêm phổi là một cách để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.

Tránh xa người bị bệnh: Hạn chế tiếp xúc với bệnh nhân cúm hoặc các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh. Tránh xa các bệnh viện, nơi đông người tụ họp, nhất là trong phòng kín thiếu thông khí.

Rửa tay là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả cao: Vệ sinh bàn tay một cách cẩn thận trước khi chạm tay vào mắt, mũi hay miệng, đặc biệt là khi đang ở nơi công cộng. Đảm bảo vệ sinh cá nhân, che miệng khi hắt hơi, thường xuyên rửa tay với xà phòng, vệ sinh mũi, họng hàng ngày bằng nước muối; giữ ấm cơ thể, ăn uống đủ chất để nâng cao thể trạng.

Giữ độ ẩm nơi ở trong mức phù hợp: Mùa xuân thường có độ ẩm trong không khí rất cao. Có thể giảm độ ẩm bằng máy hút ẩm hoặc tạo môi trường thông thoáng tùy từng điều kiện cụ thể của mỗi cá nhân.

Uống nhiều nước: Tốt nhất uống 6-8 ly nước lọc mỗi ngày. Dùng thêm canh nóng vào mùa đông cũng là một cách tốt để thêm nguồn chất lỏng cho cơ thể.

Tránh khói và khói thuốc lá: Tốt nhất là nơi ở của người mắc COPD phải cách ly với nguồn khói, đặc biệt là khói thuốc lá, yếu tố quan trọng gây bùng nổ đợt cấp COPD, phải dứt khoát không có khói thuốc lá trong nhà và phòng ở riêng của người mắc COPD.

Tóm lại, thời tiết và thay đổi theo mùa có thể ảnh hưởng đến hình thành đợt cấp và biến chứng trầm trọng ở bệnh nhân COPD. Nắm rõ những thông tin cần thiết giúp bệnh nhân COPD ngăn chặn các đợt cấp và thúc đẩy tăng cường chất lượng cuộc sống là giải pháp tối ưu hiện nay.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tìm hiểu về Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD

BS. Thanh Hoài - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 16/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đúng cách khi gặp người bị sốc nhiệt mùa hè

    Mùa hè với những đợt nắng nóng gay gắt luôn mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe, trong đó sốc nhiệt (say nắng) là tình trạng cấp cứu nguy hiểm nhất. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với những biến chứng nặng nề. Để giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân và những người thân yêu, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin được chia sẻ những thông tin hữu ích và các bước xử trí đúng cách ngay sau đây.

  • 15/08/2026

    68% lao động ngoài trời đau mỏi, một phần ba bị lo âu

    68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ - xương - khớp sau mỗi ngày làm việc, 33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng, theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.

  • 15/08/2026

    33 triệu lao động phi chính thức trước sức ép của biến đổi khí hậu

    Có tới 95,4% lao động tự do ngoài trời được khảo sát phải làm việc dưới nắng nóng, nhưng chỉ 19,1% có thể ngừng việc khi nhiệt độ gay gắt. Biến đổi khí hậu đang tạo sức ép kép lên sức khỏe và sinh kế của một lực lượng lao động lớn, trong khi cơ chế bảo vệ vẫn còn những khoảng trống.

  • 15/08/2026

    5 sai lầm hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục

    Mùa hè đến mang theo tiếng gọi của biển xanh và những chuyến đi nghỉ dưỡng tuyệt vời. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm làn da phải đối mặt với thử thách từ ánh nắng mặt trời gay gắt, gió biển và nước muối mặn, dẫn đến tình trạng đen sạm, bỏng rát hay kích ứng da. Nhằm giúp bạn bảo vệ làn da trọn vẹn trong kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về 5 sai lầm phổ biến nhất hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục ngay dưới đây.

  • 14/08/2026

    Vì sao người trên 50 tuổi ăn càng ít vẫn khó giảm cân?

    Không ít người trên 50 tuổi than phiền rằng ăn ít hơn nhưng không giảm cân, thậm chí vòng bụng còn tăng. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở lượng thức ăn, mà còn liên quan đến những thay đổi tự nhiên của quá trình lão hóa và mức độ hoạt động thể lực.

  • 14/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

  • 14/08/2026

    DINH DƯỠNG LÂM SÀNG ĐÃ TRỞ THÀNH MỘT GIẢI PHÁP THIẾT YẾU TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH NHIỄM TRÙNG

    Ngày 8/8/2026, tại Nha Trang, Hội Dinh dưỡng Việt Nam phối hợp cùng Viện Pasteur Nha trang và Hội Quân dân Y đã tổ chức Hội thảo khoa học Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế khu vực miền Trung và Tây Nguyên 2026 với chủ đề “Dinh dưỡng hợp lý với bệnh nhiễm trùng” với sự tham gia của hơn 150 nhà khoa học, các giáo sư, tiến sỹ, bác sỹ chuyên ngành dinh dưỡng, ngành truyền nhiễm, đại diện cơ sở đào tạo y học, các bệnh viện khu vực miền Trung và Tây Nguyê

  • 14/08/2026

    Việc xì hơi thường xuyên thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột của bạn như thế nào?

    Xì hơi là một phần bình thường của quá trình tiêu hóa. Hầu hết các trường hợp xì hơi thường xuyên đều liên quan đến thức ăn hoặc thói quen ăn uống. Nhưng nếu tần suất xì hơi đột nhiên thay đổi hoặc đi kèm với các triệu chứng khác, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiêu hóa tiềm ẩn.

Xem thêm