Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Điều trị mụn trứng cá bằng cách thay đổi chế độ ăn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng áp dụng một chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp ngăn ngừa và điều trị mụn trứng cá. Đặc biệt, các loại thực phẩm giàu các chất dưới đây có liên quan chặt chẽ đến làm giảm mức độ của mụn: tinh bột phức, vitamin A, E, kẽm, acid béo omega-3 và các chất chống oxy hóa.

  1. Mụn trứng cá là gì?

Mụn trứng cá là một vấn đề về da có thể gây ra các loại mụn bọc trên bề mặt da. Những vết sưng này có thể hình thành ở bất cứ đâu trên cơ thể nhưng phổ biến nhất là ở:

  • Khuôn mặt
  • Cổ
  • Lưng
  • Vai

Mụn trứng cá thường được kích hoạt bởi sự thay đổi nội tiết tố trong cơ thể, do đó, nó phổ biến nhất ở trẻ lớn hơn và thanh thiếu niên bước qua tuổi dậy thì.

Mụn trứng cá sẽ từ từ biến mất mà không cần điều trị, nhưng đôi khi chúng không biến mất mà còn xuất hiện nhiều hơn. Những trường hợp nghiêm trọng của mụn trứng cá hiếm khi có hại, nhưng có thể gây ra tự ti và có thể để lại sẹo trên da.

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của nó, bạn có thể chọn không điều trị, điều trị không kê đơn hoặc thuốc trị mụn theo toa để đối phó với mụn của mình.

  1. Nguyên nhân gây ra mụn trứng cá

Để hiểu mụn trứng cá phát triển như thế nào, bạn nên tìm hiểu về cấu trúc và cách hoạt động của da: Bề mặt da được bao phủ bởi các lỗ nhỏ kết nối với các tuyến dầu hoặc tuyến bã nhờn bên dưới da. Những lỗ này được gọi là lỗ rỗng. Các tuyến dầu tạo ra một chất lỏng nhờn gọi là bã nhờn. Các tuyến dầu của bạn đưa bã nhờn lên bề mặt da thông qua một kênh mỏng gọi là nang.

Dầu loại bỏ các tế bào da chết bằng cách mang chúng qua nang lông lên bề mặt da. Một phần tóc mỏng cũng mọc lên qua nang lông.

Mụn trứng cá xảy ra khi các lỗ chân lông trên da bị tắc nghẽn do tế bào da chết, dầu thừa và đôi khi là vi khuẩn. Trong giai đoạn dậy thì, các hormone thường khiến các tuyến dầu sản xuất dầu thừa, làm tăng nguy cơ bị mụn.

Có ba loại mụn chính:

  • Mụn đầu trắng là một lỗ chân lông bị tắc và đóng lại nhưng nhô ra khỏi da. Chúng xuất hiện như những vết sưng cứng, màu trắng.
  • Mụn đầu đen là một lỗ chân lông bị tắc nhưng vẫn mở. Chúng xuất hiện dưới dạng những đốm đen nhỏ trên bề mặt da.
  • Mụn bọc một lỗ chân lông có các màng mở ra, cho phép dầu, vi khuẩn và tế bào da chết đi vào dưới da. Những nốt mụn này xuất hiện dưới dạng mụn đỏ, đôi khi có phần đầu màu trắng chứa đầy mủ (phản ứng của cơ thể với vi khuẩn).
  1. Chế độ ăn ảnh hưởng đến làn da như thế nào?

Một điều có thể ảnh hưởng đến làn da của bạn là chế độ ăn uống. Một số loại thực phẩm làm tăng lượng đường trong máu của bạn nhanh hơn những loại khác.

Khi lượng đường trong máu của bạn tăng nhanh chóng, nó sẽ khiến cơ thể tiết ra một loại hormone gọi là insulin. Lượng insulin dư thừa trong máu có thể khiến các tuyến dầu của bạn tiết ra nhiều dầu hơn, làm tăng nguy cơ bị mụn trứng cá.

Một số thực phẩm kích hoạt insulin tăng đột biến được làm từ đường đơn, bao gồm:

  • Mỳ ống
  • Gạo trắng
  • Bánh mì trắng
  • Đường

Do tác dụng sản xuất insulin của chúng, những thực phẩm này được coi là carbohydrate có “đường huyết cao”. Điều đó có nghĩa là chúng làm tăng đường máu nhanh sau khi ăn

Theo một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Da liễu Lâm sàng và Thẩm mỹ, sô cô la cũng được cho là làm trầm trọng thêm tình trạng mụn trứng cá, nhưng dường như nó không ảnh hưởng đến tất cả mọi người.

Các nhà nghiên cứu khác đã nghiên cứu mối liên hệ giữa cái gọi là "chế độ ăn phương Tây" hoặc "chế độ ăn uống tiêu chuẩn của Mỹ" và mụn trứng cá. Loại chế độ ăn kiêng này chủ yếu dựa trên:

  • Cacbohydrat đường huyết cao
  • Sản phẩm bơ sữa
  • Chất béo bão hòa
  • Chất béo chuyển hóa

Theo nghiên cứu được báo cáo trên Tạp chí Da liễu Lâm sàng, Mỹ phẩm và Điều tra, những loại thực phẩm này kích thích sản xuất hormone có thể khiến dầu thừa được tạo ra và tiết ra bởi các tuyến dầu.

Họ cũng phát hiện ra rằng chế độ ăn phương Tây có liên quan đến tình trạng viêm nhiều hơn, cũng có thể góp phần gây ra các vấn đề về mụn.

  1. Thực phẩm nào tốt cho làn da?

Ăn thực phẩm có hàm lượng đường huyết thấp làm từ carbohydrate phức hợp có thể làm giảm nguy cơ phát triển mụn trứng cá. Carbohydrate phức hợp được tìm thấy trong các loại thực phẩm sau:

  • Các loại ngũ cốc
  • Cây họ đậu
  • Trái cây và rau chưa chế biến

Thực phẩm có chứa các thành phần sau đây cũng được cho là có lợi cho da vì chúng làm giảm viêm:

  • Kẽm
  • Vitamin A và E
  • Chất chống oxy hóa

Một số lựa chọn thực phẩm thân thiện với da bao gồm:

  • Trái cây và rau màu vàng và cam như cà rốt, mơ và khoai lang
  • Rau bina và các loại rau lá và màu xanh đậm khác
  • Cà chua
  • Quả việt quất
  • Bánh mì nguyên cám
  • Gạo lức
  • Quinoa
  • Ức gà
  • Hạt bí ngô
  • Các loại đậu (đậu đen, đậu nành, đậu đỏ, đậu Hà Lan…)
  • Cá hồi, cá thu và các loại cá béo khác
  • Các loại hạt

Cơ thể của mỗi người là khác nhau và một số người thấy rằng họ nổi nhiều mụn hơn khi ăn một số loại thực phẩm cụ thể. Bạn hãy thử nghiệm với chế độ ăn uống của mình để xem những gì phù hợp nhất với bạn, sau đó lập một kế hoạch ăn kiêng trị mụn hiệu quả.

Một số nghiên cứu cho thấy một số loại thực phẩm có thể giúp loại bỏ mụn trứng cá và cải thiện sức khỏe làn da, nhưng không có thực phẩm nào "chữa khỏi" dứt điểm. Lời khuyên về chế độ ăn uống tốt nhất để đối phó với mụn trứng cá dường như là ăn một chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng, giàu trái cây và rau tươi, nguồn protein lành mạnh và ngũ cốc nguyên hạt.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Vị trí mọc mụn nói lên điều gì về sức khỏe của bạn

Bình luận
Tin mới
  • 01/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

  • 31/03/2026

    12 loại thuốc bạn tuyệt đối không nên dùng cùng cà phê

    Cà phê chứa caffeine, có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thụ và chuyển hóa một số loại thuốc. Nếu bạn đang dùng thuốc theo toa, bác sĩ có thể khuyên bạn nên tránh cà phê và các loại đồ uống chứa caffeine, hoặc nên uống cà phê cách xa giờ uống thuốc.

  • 30/03/2026

    11 loại thực phẩm có nhiều lợi ích cho huyết áp hơn củ dền

    Củ dền rất giàu nitrat, giúp làm giãn mạch máu và hỗ trợ huyết áp khỏe mạnh nhưng có một số loại thực phẩm khác mang lại nhiều lợi ích không kém.

  • 30/03/2026

    Giải pháp khoa học xử lý nấm mốc tường nhà trong mùa nồm ẩm

    Mùa nồm, hay hiện tượng ngưng tụ hơi nước do độ ẩm không khí vượt ngưỡng bão hòa (thường trên 90%), tạo điều kiện lý tưởng cho các loài vi nấm như Aspergillus hoặc Cladosporium phát triển mạnh mẽ trên bề mặt tường.

  • 29/03/2026

    8 lợi ích sức khỏe bất ngờ của cá khoai

    Cá khoai là một loại cá nước mặn được đánh giá cao vì có hàm lượng protein cao và ít chất béo. Nó cũng chứa nhiều khoáng chất thiết yếu hỗ trợ các chức năng hàng ngày của cơ thể. Dưới đây là 8 lợi ích của cá khoai trong chế độ ăn uống.

  • 28/03/2026

    7 điều có thể xảy ra với cơ thể người không ăn rau và trái cây

    Có một số người không thích ăn rau và trái cây. Mặc dù sức khỏe có thể vẫn bình thường nhưng về lâu dài thói quen ăn uống này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

  • 28/03/2026

    Vì sao flavonoids quan trọng đối với cơ thể?

    Flavonoids là một nhóm hợp chất thực vật (phytonutrients) được tìm thấy rộng rãi trong trái cây, rau củ, trà và rượu vang đỏ. Chúng đóng vai trò cốt lõi trong việc duy trì sức khỏe.

Xem thêm