Chảy máu đường tiêu hóa

Bạn có thể không biết nếu điều đó xảy ra. Các bác sĩ gọi loại chảy máu này là "ẩn". May mắn thay, các xét nghiệm đơn giản có thể kiểm tra máu ẩn trong phân.

Nguyên nhân gây chảy máu đường tiêu hóa

Có nhiều lý do khác nhau, tùy thuộc vào vị trí chảy máu. Nếu chảy máu ở thực quản (ống nối miệng với dạ dày), nguyên nhân có thể bao gồm:

• Viêm thực quản và trào ngược dạ dày thực quản. Axit dạ dày trào ngược trở lại thực quản từ dạ dày có thể gây kích ứng và viêm thực quản, có thể dẫn đến chảy máu. 
• Giãn tĩnh mạch. Đây là những tĩnh mạch to bất thường thường nằm ở phần cuối thực quản hoặc dạ dày trên. Chúng có thể vỡ ra và chảy máu. Xơ gan là nguyên nhân phổ biến nhất gây giãn tĩnh mạch thực quản. Tìm hiểu thêm về các triệu chứng của giãn tĩnh mạch chảy máu.

Đọc thêm tại bài viết dưới đây: Đau bụng: khi nào cần đến khám bác sỹ?

Rách Mallory-Weiss. Đây là vết rách ở niêm mạc thực quản. Thường do nôn dữ dội. Nó cũng có thể xảy ra do những hoạt động làm tăng áp lực trong bụng của bạn, chẳng hạn như ho, nấc cụt hoặc sinh nở. 

Chảy máu dạ dày có thể do:

• Viêm dạ dày. Đây là tình trạng viêm ở dạ dày. Rượu và một số loại thuốc giảm đau có thể gây ra tình trạng này.
• Loét. Loét dạ dày có thể mở rộng và ăn mòn qua mạch máu, gây chảy máu. Ngoài thuốc, nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng này là nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori. Ngoài ra, những người bị bỏng, sốc, chấn thương đầu, ung thư hoặc bất kỳ cuộc phẫu thuật lớn nào cũng có thể bị loét dạ dày do căng thẳng. Quá nhiều axit dạ dày và nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori thường gây loét ruột.
• Ung thư dạ dày. Chảy máu là dấu hiệu của ung thư dạ dày giai đoạn đầu hoặc tiến triển bạn có thể nhận thấy phân của mình sẫm màu hơn bình thường và có thể trông gần như có màu đen.

Chảy máu ở đường tiêu hóa dưới (đại tràng, trực tràng và hậu môn) có thể do:

• Bệnh trĩ. Đây có lẽ là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng máu có thể nhìn thấy ở đường tiêu hóa dưới, đặc biệt là máu có màu đỏ tươi. Bệnh trĩ là tình trạng các tĩnh mạch ở vùng hậu môn bị giãn ra, có thể vỡ và tạo ra máu, máu có thể xuất hiện trong bồn cầu hoặc trên giấy vệ sinh.
• Nứt hậu môn. Vết rách ở niêm mạc hậu môn cũng có thể gây chảy máu. Những vết nứt này thường rất đau đớn.
• Polyp đại tràng. Đây là những khối u có thể xảy ra ở đại tràng. Một số có thể chuyển thành ung thư theo thời gian. Ung thư trực tràng cũng có thể gây chảy máu.
• Nhiễm trùng đường ruột. Viêm và tiêu chảy ra máu có thể là kết quả của nhiễm trùng đường ruột. Tìm hiểu thêm về các bệnh nhiễm trùng phổ biến như H. pylori .
• Viêm loét đại tràng. Viêm và chảy máu bề mặt rộng rãi từ các vết loét nhỏ có thể khiến máu xuất hiện trong phân. 
• Bệnh Crohn. Tình trạng hệ thống miễn dịch này gây viêm và có thể dẫn đến chảy máu trực tràng. 
• Bệnh túi thừa. Túi thừa, là những “túi” nhỏ nhô ra khỏi thành đại tràng, gây ra tình trạng này. Đọc về các triệu chứng của bệnh túi thừa.
• Các vấn đề về mạch máu. Khi bạn già đi, các vấn đề có thể phát sinh ở các mạch máu của ruột già, có thể gây chảy máu. Đây không phải là một phần bình thường của quá trình lão hóa, nhưng nó có nhiều khả năng xảy ra hơn ở giai đoạn sau của cuộc đời.
• Viêm đại tràng thiếu máu cục bộ. Điều này có nghĩa là không đủ oxy đến các tế bào lót ruột. Lưu lượng máu không đủ đến ruột có thể dẫn đến tiêu chảy ra máu, thường kèm theo đau bụng. Điều này dẫn đến thiếu máu cục bộ, cung cấp máu không đủ và làm tổn thương các tế bào lót ruột. 

Triệu chứng chảy máu đường tiêu hóa

• Đi ngoài ra máu đỏ tươi
• Máu đen lẫn trong phân
• Phân đen hoặc phân hắc ín
• Chất nôn có máu đỏ tươi
• Chất nôn có màu bã cà phê

Những dấu hiệu khác cũng cần được bác sĩ chú ý bao gồm:

• Mệt mỏi, suy nhược, vẻ ngoài nhợt nhạt
• Thiếu máu

Vị trí chảy máu có thể ảnh hưởng đến những gì bạn nhận thấy.

Có máu trong phân

Nếu trực tràng hoặc đại tràng dưới của bạn chảy máu, phân của bạn sẽ có máu màu đỏ tươi. Nếu máu chảy ra ở phần cao hơn trong đại tràng hoặc ở đầu xa của ruột non, phân sẽ có màu máu sẫm hơn.

Khi có chảy máu ở thực quản, dạ dày hoặc tá tràng (một phần của ruột non), phân thường có màu đen, giống như hắc ín và có mùi rất hôi.

Có máu trong chất nôn

Chất nôn của bạn có thể có màu đỏ tươi hoặc trông giống như “bã cà phê” khi chảy máu từ thực quản, dạ dày hoặc tá tràng.

Do thuốc hoặc thực phẩm

Hãy nhớ rằng một số loại thuốc, chẳng hạn như sắt, bismuth và thuốc kháng sinh cefdinir, và một số loại thực phẩm, chẳng hạn như củ cải đường, có thể khiến phân có màu đỏ hoặc đen trông giống như máu nhưng không phải vậy.

Các triệu chứng cũng khác nhau tùy thuộc vào tốc độ chảy máu.

Mệt mỏi, thiếu máu và chảy máu đường tiêu hóa

Nếu đột nhiên bị chảy máu ồ ạt, bạn có thể cảm thấy yếu, chóng mặt, ngất xỉu, khó thở hoặc đau bụng. Bạn có thể bị sốc, mạch đập nhanh và huyết áp giảm. Bạn có thể trở nên nhợt nhạt.

Nếu chảy máu chậm và kéo dài, bạn có thể dần cảm thấy mệt mỏi, uể oải và khó thở. Thiếu máu có thể xảy ra, khiến da bạn trông nhợt nhạt hơn.

Chẩn đoán chảy máu đường tiêu hóa

Nếu bạn nhận thấy bất kỳ hiện tượng chảy máu bất thường nào, hãy đặt lịch hẹn để gặp bác sĩ. Họ sẽ hỏi bạn một số câu hỏi và khám sức khỏe cho bạn. Các triệu chứng như thay đổi thói quen đi tiêu, màu phân (đen hoặc đỏ), độ đặc và bạn có bị đau hay nhạy cảm không có thể cho bác sĩ biết vùng nào của đường tiêu hóa bị ảnh hưởng.

Họ sẽ xét nghiệm phân của bạn. Bạn cũng sẽ xét nghiệm máu để xem bạn có bị thiếu máu không. Kết quả sẽ cho bác sĩ biết mức độ chảy máu và tình trạng bệnh của bạn.

Tham khảo thêm bài viết: Xuất huyết tiêu hóa do loét dạ dày: nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Nội soi

Nếu bạn bị chảy máu ở đường tiêu hóa, bạn có thể sẽ được nội soi. Quy trình phổ biến này cho phép bác sĩ của bạn thấy chính xác nơi xảy ra triệu chứng chảy máu. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ cũng có thể sử dụng nội soi để điều trị nguyên nhân gây chảy máu. 
Bác sĩ cũng sử dụng một số thủ thuật khác để tìm nguồn chảy máu. Bao gồm:

• Chụp X quang
• Chụp mạch máu
• Quét phóng xạ: Bác sĩ có thể sử dụng kỹ thuật sàng lọc này để tìm vị trí chảy máu, đặc biệt là ở đường tiêu hóa dưới. Bạn sẽ được tiêm một lượng nhỏ chất phóng xạ vô hại trước khi bác sĩ sử dụng máy ảnh đặc biệt để chụp ảnh các cơ quan của bạn.
• Xét nghiệm máu ẩn trong phân

Đây là khi bạn đặt một mẫu phân nhỏ vào một ống nghiệm đặc biệt hoặc trên một tấm thẻ và gửi đến bác sĩ hoặc phòng xét nghiệm để xét nghiệm.