Các thuốc nhỏ mắt điều trị tăng nhãn áp

Có rất nhiều phân loại khác nhau và các loại thuốc nhỏ mắt khác nhau có thể giúp làm giảm nhãn áp theo nhiều cách khác nhau. Một số loại thuốc sẽ giúp làm giảm sản xuất thủy dịch, một số loại khác sẽ làm tăng việc đào thải nước mắt. Những người bị tăng nhãn áp nặng có thể sẽ phải sử dụng nhiều loại thuốc nhỏ mắt khác nhau để làm giảm nhãn áp bằng nhiều cách khác nhau.

Tuy nhiên, không phải tất cả mọi người đều đáp ứng với tất cả các loại thuốc nhỏ mắt như nhay. Bác sỹ thường sẽ bắt đầu bằng việc cho bạn nhỏ một loại, sau đó sẽ đợi vài tuần xem nhãn áp của bạn có giảm xuống không. Nếu không giảm, bác sĩ sẽ thử một loại khác hoặc phối hợp 2 loại với nhau. Nếu nhãn áp vẫn không giảm, bác sỹ có thể đề cập đến các phương pháp điều trị xâm lấn hơn như phẫu thuật hoặc dùng laser.

Nhìn chung, các loại thuốc nhỏ mắt sử dụng để điều trị bệnh tăng nhãn áp được phân loại thành các loại sau đây:

Nhóm thuốc tương tự Prostaglandin

Những loại thuốc này hoạt động bằng cách tăng cường đào thải dịch từ mắt. Bệnh nhân thường có khả năng dung nạp những thuốc này khá tốt và chỉ có một vài phản ứng phụ nhỏ. Phản ứng phụ có thể bao gồm thay đổi màu mắt, vùng da mắt tối màu hơn, phát triển lông mi, sụp mí, ngứa râm ran, đỏ mắt, ngứa mắt. Tất cả các loại thuốc nhỏ mắt, bao gồm cả prostaglandin có thể gây khô mắt ở một mức độ nào đó. Các thuốc nhỏ mắt loại này thường sẽ chỉ cần nhỏ mỗi ngày một lần, do vậy, các bác sĩ sẽ có xu hướng kê đơn loại thuốc này trước vì mọi người sẽ có khả năng tuân thủ điều trị cao hơn và làm tăng hiẹu quả điều trị.

Thuốc chẹn beta

Thuốc chẹn beta sẽ làm giảm nhãn áp bằng cách làm giảm sự sản xuất dịch trong mắt. Nhược điểm của loại thuốc thuộc nhóm này là có thể có phản ứng phụ hệ thống, nghĩa là có thể ảnh hưởng đến cả các cơ quan khác chứ không chỉ có tác dụng phụ tới mắt. Tác dụng phụ của các thuốc nhỏ mắt chẹn beta cũng tương tự như các thuốc chẹn beta dùng cho bệnh nhân tăng huyết áp, có thể bao gồm giảm huyết áp, mệt mỏi, mạch đập chậm. Thuốc nhỏ mắt chẹn beta còn có thể gây khó thở ở người bị hen suyễn hoặc cá vấn đề về hô hấp như COPD. Do vậy, không nên kê loại thuốc này cho những người đang có vấn đề về hô hấp. Hiếm gặp hơn, thuốc nhỏ mắt chẹn beta có thể làm giảm ham muốn và thậm chí là trầm cảm. Thuốc nhỏ mắt chẹn beta cũng chỉ cần sử dụng 1 lần/ngày và do đó cũng là một lựa chọn tốt với những người không có bệnh lý nền bị ảnh hưởng bởi thuốc.

Thuốc thuộc nhóm này sẽ làm giảm sản xuất thủy dịch trong mắt. Thuốc có thể ở cả dưới dạng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc uống. Phản ứng phụ của thuốc nhỏ mắt bao gồm nóng rát ở mắt, phản ứng phụ của thuốc uống bao gồm ngứa râm ran và suy nhược ở bàn tay bàn chân, buồn nôn, lú lẫn, các vấn đề về trí nhớ, trầm cảm, sỏi thận, tiểu nhiều. Do đó, thuốc này nên thận trọng ở những người bị bệnh thận.

Thuốc thuộc nhóm này cần phải sử dụng 3 lần/ngày để làm giảm nhãn áp, do vậy, yếu tố bất tiện có thể cản trở một số người dùng thuốc đúng đơn.

Thuốc chủ vận alpha

Thuốc chủ vận alpha hoạt động bằng cách làm giảm sản xuất dịch ở trong mắt và làm tăng đào thải nước mắt. Chỉ có 2 loại thuốc thuộc nhóm này là brimonidine và apraclonidine. Loại thuốc này có thể sẽ khiến mắt bạn bị đỏ nhiều và gây mệt mỏi ở người cao tuổi. Các phản ứng phụ có thể xảy ra bao gồm nóng rát mắt, ngứa mắt, đau đầu, chóng mặt, khô miệng, khô mũi. Brimonidine đặc biệt chống chỉ định cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ vì có thể đi qua hàng rào máu não và đã được chứng minh có thể gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, dẫn đến giảm huyết áp, nhịp tim chậm và hạ thân nhiệt. Những loại thuốc này cần phải sử dụng 3 lần/ngày để đạt được hiệu quả cao nhất.

Thuốc ức chế Rho kinase

Đây là loại thuốc nhỏ mắt dành cho người bệnh tăng nhãn áp mới nhất. Thuốc có tác dụng khá tốt và có thể giúp làm giảm đáng kể số trường hợp cần phải phẫu thuật. Thuốc có tác dụng cải thiện dòng chảy tại các kênh thoát nước ở góc nhỏ. Thuốc không gây ra tác dụng phụ hệ thống nhưng có thể gây đỏ mắt, ngứa mắt, và chảy máu với lượng ít ở phía dưới vùng da mắt. Tuy nhiên, những tình trạng này không gây ảnh hưởng đến thị lực. Thuốc chỉ cần phải sử dụng 1 lần/ngày vào tuổi tối

Điều trị phối hợp

Điều trị phối hợp là việc kết hợp thuốc thuộc 2 loại khác nhau nhưng chỉ trong 1 loại thuốc. Một số bệnh nhân sẽ cần phải sử dụng 2 loại thuốc nhỏ mắt khác nhau giúp kiểm soát nhãn áp và phối hợp 2 loại thuốc khác nhau sẽ giúp quá trình điều trị dễ dàng hơn và đặc biệt là thuận tiện cho bệnh nhân trong việc sử dụng thuốc, vì sẽ không phải sử dụng thuốc nhiều lần trong ngày. Các ví dụ về việc phối hợp thuốc thường gặp bao gồm thuốc ức chế Rho kinase và thuốc tương tự prostaglandin, thuốc chẹn beta và thuốc chủ vận alpha, thuốc chẹn beta và thuốc ức chế carbonic anhydrase, thuốc ức chế carbonic anhydrase và thuốc chủ vận alpha.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 8 sai lầm phổ biến khi sử dụng thuốc nhỏ mắt