Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh tăng nhãn áp do dùng corticoid

Prednisone là một loại thuốc thường được sử dụng để điều trị bệnh viêm ruột (IBD) và các bệnh tự miễn khác. Mặc dù prednisone có thể có hiệu quả trong việc điều trị các bệnh tự miễn nhưng nó cũng là một loại steroid, và điều đó có nghĩa là thuốc sẽ đi kèm với một loạt các tác dụng phụ. Nhiều tác dụng phụ của prednisone sẽ giảm khi liều lượng giảm, nhưng một số tác dụng phụ có thể là vĩnh viễn, bao gồm bệnh tăng nhãn áp.

Sử dụng prednisone liều cao hoặc trong thời gian dài có thể gây bệnh tăng nhãn áp, một bệnh về mắt nghiêm trọng. Bệnh tăng nhãn áp có thể không đau, nhưng nó có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn hoặc thậm chí bị mù. Do vậy, những người điều trị bệnh viêm ruột trong thời gian dài bằng prednison cần phải được kiểm tra mắt hàng năm, bất kể tuổi tác. Nếu bác sĩ nhãn khoa không làm xét nghiệm bệnh tăng nhãn áp, hãy yêu cầu tiến hành xét nghiệm ngay cả khi bạn còn trẻ tuổi. Những người dùng prednisone cũng nên thông báo với bác sĩ của họ nếu bất kỳ thành viên gia đình nào có tiền sử bệnh tăng nhãn áp.

Tổng quan

Bệnh tăng nhãn áp là sự tăng áp lực nội nhãn bên trong mắt. Sự gia tăng áp lực này có thể làm hỏng dây thần kinh thị giác. Các dây thần kinh thị giác là mô rất nhạy cảm với ánh sáng ở phía sau của mắt, bao gồm các sợi thần kinh nối võng mạc với não. Các dây thần kinh thị giác rất cần thiết để giúp bạn nhìn thấy mọi vật, vì nó truyền tín hiệu đến não.

Bệnh tăng nhãn áp được chẩn đoán sau khi tổn thương dây thần kinh thị giác xảy ra. Áp lực nội nhãn cao có thể làm cho thị lực của bạn giảm đi và cuối cùng dẫn đến mù lòa trong một vài năm. Một số người có thể đã bị tăng nhãn áp, nhưng không có tổn thương dây thần kinh thị giác, và có thể không bao giờ phát triển bệnh tăng nhãn áp. Tuy nhiên, áp lực nội nhãn cao cho thấy tăng nguy cơ phát triển bệnh tăng nhãn áp.

Phân loại

Có nhiều loại tăng nhãn áp, bao gồm tăng nhãn áp thứ phát (do biến chứng của tình trạng khác hoặc với do dùng một số thuốc như prednisone), tăng nhãn áp góc mở, tăng nhãn áp góc đóng, tăng nhãn áp bẩm sinh, tăng nhãn áp áp lực thấp hoặc tăng nhãn áp áp lực bình thường.

Bệnh tăng nhãn áp góc mở. Đây là dạng tăng nhãn áp thường gặp và đôi khi được gọi là bệnh tăng nhãn áp góc rộng. Trong loại tăng nhãn áp này, dịch trong máu chảy qua góc dẫn lưu quá chậm dẫn đến việc chất lỏng tích tụ bên trong mắt, làm tăng áp lực.

Bệnh tăng nhãn áp thứ phát. Đây là loại bệnh tăng nhãn áp ít phổ biến hơn, nhưng thường gặp ở những người bị viêm ruột đang dùng prednisone hoặc các corticosteroid khác. Tăng nhãn áp thứ phát cũng có thể là một biến chứng của một tình trạng khác như phẫu thuật, đục thủy tinh thể nặng, u mắt, viêm màng bồ đào hoặc tiểu đường. Bệnh tăng nhãn áp thứ phát có thể là loại góc mở hoặc góc đóng.

Bệnh tăng nhãn áp góc đóng. Trong loại bệnh tăng nhãn áp này, một phần của mống mắt ngăn chặn thủy dịch thoát ra qua góc dẫn lưu. Chất lỏng tích tụ đột ngột, gây ra một sự gia tăng áp lực đột ngột trong mắt, khiến bạn bị đau dữ dội và buồn nôn, mờ mắt và đỏ mắt. Nếu không được điều trị kịp thời, bạn có thể bị mù trong vài ngày.

Nguy cơ

Những người có nguy cơ cao bị bệnh tăng nhãn áp bao gồm:

  • Người dùng corticosteroid
  • Người Mỹ gốc Phi trên 40 tuổi
  • Người trên 60 tuổi, đặc biệt là người gốc Tây Ban Nha
  • Những người có tiền sử gia đình bệnh tăng nhãn áp
  • Những người có thị lực kém, tăng huyết áp, bệnh tim, bong võng mạc, u mắt và viêm mắt như viêm màng bồ đào và viêm mống mắt mãn tính

Triệu chứng

Trong nhiều trường hợp, bệnh tăng nhãn áp có thể xuất hiện mà không có bất kỳ triệu chứng nào. Bởi khi xuất hiện các triệu chứng, bệnh đã tiến triển qua một thời gian đáng kể. Khám mắt mỗi 1-2 năm một lần có thể giúp phát hiện bệnh tăng nhãn áp sớm. Những người dùng corticosteroid nên nói chuyện với bác sĩ của họ về việc thường xuyên khám mắt.

Chẩn đoán

Bệnh tăng nhãn áp được chẩn đoán thông qua hai xét nghiệm đơn giản và không đau. Thử nghiệm đầu tiên là giãn đồng tử. Bác sĩ nhỏ thuốc nhỏ vào mắt làm giãn đồng tử. Khi đồng tử lớn, bác sĩ có thể sử dụng ánh sáng để nhìn vào võng mạc ở mặt sau của mắt và kiểm tra các dấu hiệu của bệnh tăng nhãn áp hoặc các rối loạn khác. Khi đồng tử bị giãn ra, thị lực mờ đi. Một số bác sĩ nhãn khoa có thể sử dụng các kỹ thuật mới hơn, chẳng hạn như hình ảnh võng mạc, chụp ảnh có độ phân giải cao của mắt mà không cần phải dùng thuốc giãn đồng tử.

Thử nghiệm thứ hai là đo nhãn áp. Nếu xét nghiệm này cho thấy bất kỳ bất thường nào thì có thể thực hiện một loại xét nghiệm đo nhãn áp khác.

Điều trị

Thuốc nhỏ mắt được sử dụng để làm giảm lượng chất lỏng trong mắt hoặc tăng lưu lượng dịch lỏng thoát ra ngoài. Những loại thuốc nhỏ này phải được sử dụng nhiều lần trong ngày và các tác dụng phụ bao gồm đau đầu, ngứa mắt, rát và đỏ.

Phẫu thuật laser có thể được sử dụng để loại bỏ tình trạng tắc nghẽn hoặc tăng lưu lượng dịch thoát ra khỏi mắt. Trong phẫu thuật tạo hình vùng bè, góc dẫn lưu sẽ được ép để mở ra; trong phẫu thuật cắt mống mắt, một lỗ nhỏ sẽ được tạo ra ở mống mắt để tăng lượng dịch thoát ra ngoài; và trong quang đông thể mi, mắt được điều trị để giảm sản xuất dịch. Tác dụng phụ của phẫu thuật laser có thể bao gồm viêm. Thủ thuật này có thể cần được lặp lại nhiều lần.

Trong vi phẫu, một lỗ mở được tạo ra trong mắt để giúp dẫn lưu chất lỏng dư thừa. Cách điều trị này thường chỉ được sử dụng sau khi các phương pháp điều trị khác không thành công. Tác dụng phụ có thể bao gồm viêm, đục thủy tinh thể và các vấn đề về giác mạc.

Lời khuyên

Với các phương pháp điều trị mới cho bệnh viêm ruột, corticosteroids không được sử dụng nhiều như trước đây. Những loại thuốc này hiện đang được sử dụng ít hơn và trong thời gian ngắn hơn, làm giảm nguy cơ xuất hiện những tác dụng phụ. Đối với những bệnh nhân sử dụng corticosteroids để điều trị viêm ruột hoặc cho một tình trạng bệnh khác, điều quan trọng là phải hiểu được nguy cơ của các tác dụng phụ và theo dõi chúng một cách cẩn thận.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 9 vitamin quan trọng nhất cho sức khỏe của đôi mắt - Phần 1

CTV Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 14/07/2026

    Xem bóng đá đêm World Cup 2026

    Sự kiện giải vô địch bóng đá thế giới FIFA World Cup 2026 mang lại bầu không khí vô cùng cuồng nhiệt cho hàng triệu người hâm mộ bóng đá tại Việt Nam. T

  • 14/07/2026

    7 lợi ích sức khỏe tiềm năng khi ăn nấm

    Ăn nấm từ lâu đã là thói quen của nhiều người nhờ giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe. Theo y học cổ truyền, đa số các loại nấm có vị ngọt, tính bình, giúp kiện tỳ, ích khí và hỗ trợ bồi bổ cơ thể.

  • 14/07/2026

    Tình trạng ngứa da do bệnh thận mạn tính

    Tình trạng ngứa da rất phổ biến ở những người mắc bệnh thận mạn tính (CKD). Đây có thể là một vấn đề nghiêm trọng đối với nhiều người và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của họ. Cùng tìm hiểu về tình trạng ngứa ở bệnh thận mạn tính qua bài viết sau đây!

  • 13/07/2026

    7 cách để tăng lượng protein hàng ngày

    Protein là dưỡng chất thiết yếu tham gia vào cấu trúc tế bào, enzyme, hormone và hệ miễn dịch giúp duy trì sự sống nhưng việc bổ sung đạm thế nào để tối ưu hóa sức khỏe chuyển hóa thì không phải ai cũng rõ.

  • 13/07/2026

    WORLD CUP 2026: Cách thức đêm xem bóng đá không hại sức khỏe

    Mùa giải WORLD CUP 2026 đang diễn ra với mật độ thi đấu dày đặc, kéo theo xu hướng thay đổi giờ giấc sinh hoạt của đại bộ phận người hâm mộ tại Việt Nam. Việc duy trì tần suất thức đêm liên tục để theo dõi các trận đấu gây đảo lộn nghiêm trọng nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể.

  • 12/07/2026

    Ăn hạt sen hàng ngày có tốt không?

    Hạt sen là thực phẩm giàu dinh dưỡng, được nhiều người yêu thích nhờ vị bùi thơm, dễ chế biến và có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, ăn hạt sen mỗi ngày có tốt hay không và những ai cần thận trọng khi sử dụng loại thực phẩm này?

  • 12/07/2026

    Phương pháp xây dựng và duy trì lộ trình đi bộ khoa học

    Đi bộ được công nhận là một hình thức vận động cường độ trung bình có tác động tích cực đến nhiều hệ thống sinh học trong cơ thể.

  • 11/07/2026

    6 loại thực phẩm giúp cơ thể hấp thụ vitamin D tốt nhất

    Vitamin D đóng vai trò thiết yếu giúp xương chắc khỏe, cải thiện tâm trạng và tăng cường hệ miễn dịch. Vì là loại vitamin tan trong chất béo, vitamin D được hấp thụ hiệu quả nhất tại đường ruột khi tiêu thụ cùng các thực phẩm chứa chất béo. Tham khảo 6 loại thực phẩm hỗ trợ quá trình này.

Xem thêm