Các loại ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ là một chứng rối loạn giấc ngủ được cho là ảnh hưởng đến gần 30 triệu người ở Hoa Kỳ, tương đương 12% dân số. Mặc dù rất phổ biến, nhưng tình trạng này thường không được chẩn đoán. Vì hầu hết các triệu chứng phổ biến và dễ nhận biết của chứng ngưng thở khi ngủ là ngáy, ngừng thở và thở hổn hển xảy ra trong khi ngủ nên nhiều người thậm chí có thể không biết rằng họ đang gặp phải các triệu chứng này. Vì vậy họ không được chẩn đoán và điều trị. Mỗi loại ngưng thở khi ngủ được đặc trưng bởi nhiều triệu chứng giống nhau, nhưng cơ chế (hoặc nguyên nhân) của chứng ngưng thở khi ngủ có phần khác nhau giữa mỗi loại.

Điểm chung của tất cả các loại ngưng thở khi ngủ

Những người bị ngưng thở khi ngủ trải qua các đợt ngừng thở ngắt quãng. Thuật ngữ “ngưng thở” xuất phát từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là khó thở. Những khoảnh khắc ngưng thở như vậy xảy ra lặp đi lặp lại trong khi ngủ ở những người mắc bệnh này, khiến họ thức dậy nhiều lần trong đêm khi khó thở. Người bị ngưng thở khi ngủ nghiêm trọng có thể bị kích thích một phần khi ngủ vài trăm lần mỗi đêm.

Theo Sleep Foundation, vì những lần tỉnh giấc này thường rất ngắn nên người bị ngưng thở khi ngủ thậm chí có thể không nhận thức được rằng họ đang trải qua giấc ngủ bị gián đoạn. Nhưng các giai đoạn có thể tàn phá chu kỳ giấc ngủ và ngăn người bị ngưng thở khi ngủ đạt được giai đoạn ngủ sâu, yên tĩnh. Và đó là lý do tại sao những người bị ngưng thở khi ngủ có thể cảm thấy kiệt sức và buồn ngủ đáng kể vào ngày hôm sau, mặc dù họ đã ngủ đủ giấc vào ban đêm.

Đọc thêm bài viết: Những loại đồ uống khiến bạn dễ ngủ và mất ngủ

Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn là loại phổ biến nhất của tình trạng này

Loại ngưng thở khi ngủ phổ biến nhất là ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Với ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, các cơ cổ họng ở phía sau cổ họng của bạn, vốn trở nên thư giãn hơn một cách tự nhiên trong khi ngủ, sẽ giãn ra quá nhiều để có thể thở bình thường, theo Viện Y học về Giấc ngủ Hoa Kỳ.

Các cơ ở cổ họng hỗ trợ các mô mềm ở phía sau cổ họng chẳng hạn như vòm miệng mềm, lưỡi gà, amidan và lưỡi. Vì vậy khi các cơ đó giãn ra quá nhiều, các mô đó có thể rơi trở lại vào cổ họng, gây tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn luồng không khí bình thường trong đường thở của bạn. Khi đường thở bị tắc một phần, người đó có thể bắt đầu ngáy, đó là lý do tại sao triệu chứng này phổ biến ở những người bị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. (Điều đáng chú ý là không phải ai ngáy cũng bị ngưng thở khi ngủ).

Khi não của bạn cảm nhận được rằng bạn không nhận đủ oxy, nó sẽ báo hiệu cho cơ thể bạn thức dậy để mở lại đường thở và bạn có thể thở hổn hển trong đêm. Nói một cách đơn giản, chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn có nghĩa là không có đủ không khí vào phổi vào ban đêm và não của bạn đánh thức bạn dậy để thở.

Nghiên cứu chỉ ra rằng các trường hợp ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn đã tăng lên đáng kể trong hai thập kỷ qua. Điều này có thể là do tỷ lệ béo phì (một trong những yếu tố rủi ro phổ biến nhất đối với ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn) đã tăng lên đáng kể. Bác sĩ cũng có thể khuyên bạn nên giảm cân và tránh nằm ngửa khi ngủ để ngăn trọng lực tiếp tục đẩy lưỡi, amidan và các mô mềm khác trong cổ họng vào đường thở.

Chứng ngưng thở khi ngủ trung tâm xảy ra khi não có liên quan

Một loại ngưng thở khi ngủ khác đó là ngưng thở khi ngủ trung tâm ít phổ biến hơn ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Nó cũng có thể phức tạp hơn để chẩn đoán và điều trị. Không giống như chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn gây ra bởi một vấn đề cơ học làm tắc nghẽn đường thở, chứng ngưng thở khi ngủ trung ương xảy ra do não không gửi thông điệp thích hợp đến các cơ kiểm soát hơi thở.

Các bệnh thông thường liên quan đến ngưng thở khi ngủ trung ương bao gồm: béo phì nặng, bệnh Parkinson, đột quỵ và suy tim mãn tính. Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc phiện hoặc thuốc benzodiazepin, cũng có thể đóng một vai trò trong chứng ngưng thở khi ngủ trung ương.

Điều trị chứng ngưng thở khi ngủ trung ương thường có nghĩa là giải quyết các vấn đề y tế gây ra chứng ngưng thở ngay từ đầu. Ví dụ, điều trị các vấn đề về tim có thể cải thiện các triệu chứng ngưng thở khi ngủ trung ương. Giảm liều thuốc đôi khi có thể hữu ích và thông khí áp lực dương cũng có thể hữu ích bằng cách sử dụng thở áp lực dương liên tục (CPAP) hoặc một loại máy thở khác, được gọi là áp suất đường thở dương hai cấp độ (BiPAP).

Giống như thở áp lực dương liên tục, áp suất đường thở dương hai cấp độ cung cấp không khí có áp suất vào phổi của bạn, nhưng áp suất đường thở dương hai cấp độ mang lại áp suất không khí khi bạn hít vào cao hơn so với khi bạn thở ra so với thở áp lực dương liên tục, cung cấp cùng một lượng áp suất khi bạn hít vào và thở ra.

​Đọc thêm bài viết: Giảm mệt mỏi, mất ngủ nhờ thay đổi lối sống khoa học hơn

Hội chứng ngưng thở khi ngủ phức hợp là sự kết hợp của ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn và ngưng thở khi ngủ trung tâm.

Gần đây, các bác sĩ đã xác định được loại ngưng thở khi ngủ thứ ba được gọi là ngưng thở khi ngủ phức hợp, là sự kết hợp giữa ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn và ngưng thở khi ngủ trung ương. Không giống như những bệnh nhân điển hình bị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, các triệu chứng của những bệnh nhân này không được giải quyết triệt để khi sử dụng thở áp lực dương liên tục. (Vì thở áp lực dương liên tục thường khá hiệu quả trong điều trị chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, nên việc nó không làm giảm bớt các triệu chứng sẽ cho thấy bệnh nhân mắc chứng ngưng thở khi ngủ trung ương).

Ở những bệnh nhân mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ phức tạp, các vấn đề về hô hấp vẫn tồn tại ngay cả sau khi giải quyết và điều trị tình trạng tắc nghẽn đường thở, điều đó có nghĩa là một yếu tố nào đó bên cạnh cơ cổ họng bị giãn cũng góp phần gây ra chứng ngưng thở. Vấn đề là vẫn còn nhiều cuộc tranh luận giữa các chuyên gia y học về giấc ngủ và chính xác điều gì đang xảy ra trong chứng ngưng thở khi ngủ phức tạp, hoặc những đặc điểm chính xác định nó là gì.

Trong một nghiên cứu, các bác sĩ đã tiến hành đánh giá 223 bệnh nhân được giới thiệu đến Trung tâm Rối loạn Giấc ngủ trong hơn một tháng, cũng như 20 bệnh nhân được chẩn đoán mắc chứng ngưng thở khi ngủ trung ương. Có tới 84% được phát hiện mắc chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn và 0,4% mắc chứng ngưng thở khi ngủ trung ương.

Nhưng các nhà nghiên cứu không thể xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ ngưng thở khi ngủ phức tạp và không xác định được các lựa chọn điều trị trong nghiên cứu này. Họ kết luận rằng cần phải nghiên cứu thêm để xác định rõ hơn tình trạng bệnh và nghiên cứu thêm phương pháp điều trị nào hiệu quả nhất để điều trị chứng ngưng thở khi ngủ phức tạp.

​Chúng tôi mong rằng bài viết này đã cung cấp thông tin quan trọng về sức khỏe dành cho bạn. Nhằm đáp ứng nhu cầu của các khách hàng trong việc chăm sóc sức khỏe, Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cung cấp các dịch vụ tư vấn, thăm khám dinh dưỡng cho trẻ với cam kết hỗ trợ phát triển sức khỏe và cải thiện các tình trạng như còi xương, suy dinh dưỡng, thừa cân, tư vấn dinh dưỡng cho tất cả các đối tượng… Hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 0935.18.39.39  hoặc 0243.633.5678 để nhận tư vấn chi tiết.