Các bệnh thường gặp ảnh hưởng đến tử cung

Cấu tạo của Tử cung

Tử cung (dạ con) là một bộ phận thuộc cơ quan sinh sản của phụ nữ giống hình quả lê lộn ngược nằm giữa bàng quang và trực tràng, phần trên lồi to gọi là đáy tử cung, 2 bên là 2 ống dẫn trứng nối ra 2 buồng trứng, phần dưới nhỏ dài dẫn ra âm đạo gọi là cổ tử cung. Tử cung có vai trò rất quan trọng trong chu kỳ kinh nguyệt và thời gian mang thai. Tử cung thay đổi về độ lớn cũng như hình dáng và kích thước theo sự phát triển của người con gái. Khi trưởng thành, tử cung có kích thước trung bình khoảng 8x5x3cm. Tử cung dài bao nhiêu cm tùy thuộc vào thể trạng của mỗi người. Khi mang thai kích thước tử cung sẽ thay đổi theo sự phát triển của thai kỳ và sẽ co lại về kích thước ban đầu sau khi sinh xong khoảng 6 tuần.

Các bệnh dễ mắc ở tử cung

• Đau bụng kinh

Trong giai đoạn chu kỳ kinh nguyệt, khi trứng rụng và không được tiến hành giao hợp thụ tinh, khiến niêm mạc tử cung bị bong tróc và tống xuất ra ngoài, đó chính là máu kinh. Do quá trình này hoạt động dưới sự thay đổi của các hormone sinh dục nữ, nên có thể gây ảnh hưởng đến một số cơ quan khác nhau trong cơ thể như buồng trứng, âm đạo, vú và hệ thống thần kinh nội tạng. Vì vậy, khi đến ngày hành kinh, cơ thể phụ nữ có thể xuất hiện những cơn đau bụng dưới, hay còn gọi là thống kinh.

• Rong kinh

Rong kinh là hiện tượng chu kỳ kinh nguyệt của người phụ nữ kéo dài trên một tuần và lượng máu mất đi vượt quá 80ml/ chu kỳ kinh nguyệt (bình thường trong khoảng 50- 80ml /chu kỳ). Rong kinh gặp rất nhiều ở phụ nữ, đặc biệt đối với phụ nữ đã có gia đình. Hiện tượng này rất nguy hiểm, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của phụ nữ, gây ra các bệnh lý như thiếu máu, viêm nhiễm đường sinh dục, gây vô sinh, u xơ tử cung, gây cảm giác khó chịu cho người phụ nữ khi đến kỳ kinh nguyệt.

• Sa tử cung

Sa tử cung xảy ra khi các cơ và dây chằng giữ tử cung tại chỗ trở nên yếu đi, khiến cho tử cung sa xuống gần bàng quang. Nhiều phụ nữ bị sa tử cung nhẹ đến trung bình khi họ già đi. Các triệu chứng phổ biến nhất là bí tiểu và rò rỉ nước tiểu, nhưng trường hợp nghiêm trọng cũng có thể gây đau, đặc biệt là trong hoặc sau khi quan hệ tình dục.

• Tử cung ngả sau

Tử cung ngả sau là tình trạng tử cung nghiêng về phía sau và dựa vào trực tràng thay vì nghiêng về phía trước và dựa vào bàng quang. Thống kê cho thấy có khoảng 25% phụ nữ gặp tình trạng tử cung ngả sau. Do đó, tử cung ngả sau có thể chỉ là hiện tượng tự nhiên, nếu không gây đau đớn hay biểu hiện gì khác thì có thể không cần điều trị.

• Dị dạng tử cung

Dị dạng tử cung thường không biểu hiện triệu chứng, một số trường hợp có thể gây đau trong dị dạng tử cung gây tắc nghẽn. Hầu hết, phụ nữ bị dị dạng tử cung không gặp khó khăn khi mang thai và có thai kỳ bình thường. Tuy nhiên, dị dạng tử cung thường được phát hiện ở những phụ nữ vô sinh và sẩy thai liên tiếp và sinh non.

Phân độ dị dạng tử cung:

- Tử cung vách ngăn: Tử cung phân tách một phần; tử cung phân tách hoàn toàn

- Tử cung hai sừng: Tử cung hai sừng một phần; tử cung hai sừng hoàn toàn; tử cung hai sừng có vách ngăn

- Tử cung một sừng: Sừng nguyên thủy có xoang; sừng nguyên thủy không có xoang

• Bệnh viêm vùng chậu

Bệnh viêm vùng chậu là một bệnh lý nhiễm trùng ở cơ quan sinh sản của phụ nữ, gây ra bởi các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Đây là một căn bệnh thường gặp. Viêm vùng chậu xảy ra khi vi khuẩn từ âm đạo và cổ tử cung di chuyển vào tử cung, buồng trứng hoặc ống dẫn trứng. Các vi khuẩn này có thể gây ra tình trạng áp-xe trong ống dẫn trứng hoặc buồng trứng. Nếu không được điều trị kịp thời có khả năng dẫn đến các biến chứng lâu dài.

• Polyp tử cung

Polyp tử cung là sự phát triển quá mức của niêm mạc tạo thành khối u dính vào thành trong lòng của tử cung và sa vào buồng tử cung. Tùy sự phát triển của khối u và thời gian phát hiện ra bệnh mà kích cỡ của u khác nhau. Bệnh thường biểu hiện hành kinh ra máu quá nhiều, rong kinh, chảy máu sau thời kỳ mãn kinh, kinh nguyệt thất thường… Đây là nguyên nhân của những căn bệnh phụ khoa khác nguy hiểm hơn như lạc nội mạc tử cung,  buồng trứng đa nang... Polyp tử cung nếu để quá lâu cũng có thể gây ra ung thư tử cung hoặc gây vô sinh, hiếm muộn.

• U xơ tử cung

Trường hợp bị u xơ tử cung thấy vùng bụng dưới xuất hiện những cơn đau nhức. Cơn đau có thể liên tục hoặc chia thành từng cơn, thường đau nhiều hơn quanh chu kỳ kinh, đau khi giao hợp. Âm đạo xuất huyết bất thường ở giữa kỳ kinh. Kinh nguyệt ra ít hơn và rối loạn trong thời gian dài. Khi nằm ở tư thế ngửa có thể sờ thấy khối u nổi lên dưới lớp da bụng, khi day nhẹ có cảm giác đau. U xơ tử cung gây rối loạn kinh nguyệt, sẩy thai, sinh non hoặc thai nhi bị dị dạng do khối u chèn ép, đồng thời gặp rối loạn các vấn đề sinh lý khiến người bệnh bị tiểu buốt, tiểu rắt hoặc táo bón. Bệnh u xơ tử cung làm tăng tỉ lệ vô sinh ở phụ nữ. Khi khối u quá to dẫn tới tình trạng chảy máu, rong kinh và không cầm được máu khiến vô cùng nguy hiểm cho người bệnh.

• Lạc nội mạc tử cung

Bệnh lạc nội mạc tử cung là bệnh lớp lót phía trong tử cung lại di chuyển lạc ra bên ngoài của tử cung và phát triển tại đó. Lớp lót này được coi như một cái “đệm” để nâng đỡ cho thai nhi nằm. Khi lớp nội mạc này ở không đúng chỗ và phát triển đến một lúc nào đó sẽ cho người bệnh cảm giác đau bụng dữ dội, cơ thể mệt mỏi, nhất là trong thời kỳ kinh nguyệt. Xuất huyết bất thường, đau khi giao hợp là những biểu hiện thường gặp của bệnh lạc nội mạc tử cung.

• Sẹo tử cung (Hội chứng Asherman)

Hội chứng Asherman là một tình trạng hiếm gặp, xảy ra ở tử cung. Ở những phụ nữ mắc bệnh này, họ sẽ có mô sẹo hoặc chất kết dính hình thành trong tử cung do một số chấn thương gây ra. Trong trường hợp nghiêm trọng, toàn bộ thành trước và sau của tử cung có thể dính lại với nhau. Trong trường hợp nhẹ hơn, các chất kết dính có thể xuất hiện ở những vùng nhỏ hơn. Các chất này có thể dày hoặc mỏng, nằm riêng lẻ hoặc thành nhóm trong tử cung. Hội chứng Asherman có thể gây khó khăn cho việc thụ thai. Bệnh cũng có thể làm tăng nguy cơ khiến bạn mắc các biến chứng nghiêm trọng khi mang thai. May mắn thay, tình trạng này thường có thể phòng ngừa và điều trị được.

• Ung thư cổ tử cung

Ung thư cổ tử cung là một khối u ác tính trong các mô của cổ tử cung. Hai loại bệnh ung thư cổ tử cung chính là: Ung thư tế bào vảy, là loại phổ biến nhất, và ung thư tuyến. Các nguyên nhân gây ra bệnh ung thư cổ tử cung vẫn chưa được biết. Tuy nhiên, một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh của một phụ nữ như nhiễm virus HPV (tên của một nhóm virus gây mụn cơm) và hút thuốc, vốn sẽ làm sản sinh ra các hóa chất làm tổn hại các tế bào của cổ tử cung và làm bệnh ung thư dễ phát triển hơn.

Các triệu chứng của bệnh về tử cung

Các triệu chứng của bệnh về tử cung bao gồm:

• Kinh nguyệt không đều
• Tiết dịch âm đạo bất thường
• Đau hoặc khó chịu vùng chậu
• Đau lưng dưới
• Khó đi tiểu
• Khó mang thai

Trong mỗi giai đoạn của chu kỳ kinh nguyệt tử cung sẽ thay đổi. Các triệu chứng có thể trở nên tốt hơn hoặc xấu đi trong suốt tháng.

Chẩn đoán các bệnh về tử cung

Tiền sử bệnh và các triệu chứng có thể giúp bác sĩ quyết định các xét nghiệm bạn cần làm. Một số xét nghiệm phổ biến, bao gồm:

• Kiểm tra vùng chậu: Kiểm tra vùng chậu có thể xác định các vấn đề như tử cung bị sa hoặc ngược. Khám phụ khoa không thể đánh giá đầy đủ những gì đang xảy ra bên trong tử cung. Bạn có thể cần các xét nghiệm khác để xác nhận chẩn đoán
• Xét nghiệm tế bào cổ tử cung: Xét nghiệm này có thể xác định những thay đổi trong tế bào của cổ tử cung
• Phân tích nước tiểu: Xét nghiệm này kiểm tra các dấu hiệu nhiễm trùng và đôi khi là tế bào ung thư trong nước tiểu
• Xét nghiệm máu: Xét nghiệm này xác định những thay đổi nội tiết tố có thể ảnh hưởng đến tử cung
• Siêu âm hoặc chụp cắt lớp: Siêu âm hoặc chụp cắt lớp giúp bác sĩ xem được hình ảnh của tử cung. Chúng có thể tiết lộ sự khác biệt về hình dạng, kích thước hoặc vị trí

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phụ nữ cần biết gì về u xơ tử cung?