Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

4 yếu tố làm tăng nguy cơ mắc các di chứng hậu COVID-19

Còn nhiều bí ẩn về các di chứng hậu Covid-19: những đối tượng nào dễ mắc phải? Các di chứng về thể chất, thần kinh và nhận thức có thể kéo dài trong bao lâu sau khi bạn đã khỏi Covid-19?

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã công bố định nghĩa chính thức đầu tiên về hội chứng hậu COVID-19 (post COVID-19 condition). Theo đó, tình trạng hậu COVID-19 xảy ra ở những người có tiền sử nhiễm bệnh với các triệu chứng và kéo dài ít nhất 2 tháng mà không thể giải thích bằng chẩn đoán thay thế. Tình trạng này có thể khiến sức khỏe người bệnh bị suy giảm kéo dài, có tác động nghiêm trọng đến khả năng quay trở lại làm việc hoặc tham gia cuộc sống xã hội. Hậu COVID-19 ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần thể chất và có thể gây ra những hậu quả kinh tế đáng kể cho bản thân, gia đình và cho xã hội.

Mới đây, một nhóm các nhà nghiên cứu đã theo dõi hơn 200 bệnh nhân trong hai đến ba tháng sau khi được chẩn đoán mắc Covid-19. Nghiên cứu đã xác định 4 yếu tố nguy cơ có thể khiến một người mắc các di chứng hậu Covid (Covid-19 kéo dài). Những phát hiện này có thể gợi ý cách ngăn ngừa hoặc điều trị tình trạng hậu Covid kéo dài.

Một trong bốn yếu tố mà các nhà nghiên cứu đã xác định là mức tải lượng virus ở giai đoạn đầu bị nhiễm. Yếu tố khác là sự hiện diện của một số kháng thể của chính người bệnh (tự kháng thể) - kháng thể này tấn công nhầm vào các mô trong cơ thể như chúng xảy ra trong các bệnh như lupus và viêm khớp dạng thấp. Yếu tố thứ ba là sự tái hoạt của virus Epstein-Barr, một loại virus lây nhiễm cho hầu hết mọi người, thường là khi họ còn trẻ, và sau đó thường chuyển sang trạng thái ngủ đông. Yếu tố cuối cùng là mắc bệnh tiểu đường loại 2. Những người bệnh mắc triệu chứng Covid kéo dài thường có biểu hiện mệt mỏi, sương mù não và khó thở,...

Các bác sĩ cho biết khoảng 37% bệnh nhân đã báo cáo có 3 hoặc nhiều hơn các triệu chứng của Covid kéo dài trong 2 hoặc 3 tháng sau khi mắc virus. Trong số các bệnh nhân báo cáo có 3 triệu chứng trở lên, 95% có một hoặc nhiều hơn 4 yếu tố sinh học được xác định trong nghiên cứu trên. Yếu tố ảnh hưởng nhất dường như là các tự kháng thể, có liên quan đến 2/3 số trường hợp mắc Covid kéo dài.

Một số chuyên gia cho biết, những bệnh nhân có tải lượng virus cao thường mắc chứng Covid kéo dài. Ai có thể loại bỏ virus càng nhanh thì càng ít có khả năng phát triển virus dai dẳng hoặc bệnh tự miễn dịch, điều này có thể khiến Covid kéo dài.

Chăm sóc sức khoẻ để ngăn ngừa các di chứng hậu Covid-19

Sau khi âm tính với virus, người bệnh cần phải tiếp tục theo dõi và nâng cao sức khỏe toàn diện phục hồi chức năng, vật lý trị liệu, dinh dưỡng và chăm sóc tinh thần, giấc ngủ.

▪ Tập thở: Hít vào, thở ra chậm, hít sâu dần dần và thở ra nhẹ nhàng không vội vã và nhịp độ tăng lên từng ngày.

▪ Tập thể dục: Hàng ngày vận động nhẹ nhàng như đi bộ chậm, tập thể dục nhẹ, đạp xe đạp rất chậm, tập dưỡng sinh. Tập theo các chương trình thể dục trên đài truyền hình mỗi sáng lúc 5 giờ, nếu tự tập phải đảm bảo 30 phút hàng ngày.

▪ Đi bộ: Một nghiên cứu năm 2011 cho thấy người trưởng thành khỏe mạnh có thể đi bộ khoảng từ 4.000 đến 18.000 bước/ngày tùy theo yêu cầu. Tuy nhiên mục tiêu 10.000 bước/ngày là khá phù hợp cho người trưởng thành khỏe mạnh.

▪ Dinh dưỡng hợp lý: Nên chia bữa ăn thành 3-5 bữa mỗi ngày tùy theo sức ăn của người bệnh và kết hợp đa dạng thực phẩm trong khẩu phần ăn, nên ăn nhiều rau, trái cây, uống đủ nước, uống thêm nước ép trái cây, uống sữa, ăn chuối chín để bổ sung Kali. Bổ sung các loại vi chất do tác hại của bệnh COVID-19 nên ăn các loại thực phẩm có nhiều vi chất như cá, tôm, cua, hào, nghêu sò…

▪ Chăm sóc sức khỏe tinh thần: Ngủ đủ giấc, nghe nhạc, thư giãn và trao đổi thông tin với mọi người xung quanh để cuộc sống trở lại bình thường.

Các nghiên cứu cho thấy tiêm chủng giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc chứng Covid kéo dài. Thậm chí người mới tiêm 1 liều vaccine nếu có nhiễm Covid-19, cũng giảm nguy cơ mắc chứng Covid kéo dài.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chuyên gia: Không nên quá lo lắng về di chứng hậu COVID-19 ở trẻ em

 

Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Tổng hợp) -
Bình luận
Tin mới
  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

Xem thêm