Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

3 vấn đề sức khỏe do amidan là thủ phạm

Amiđan là hai khối tròn nhô lên ở đằng sau họng. Các vấn đề đối với amiđan khá phổ biến. Gần 300.000 người trên 15 tuổi cắt amiđan hằng năm, theo nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Phẫu thuật đầu và cổ - Tai mũi họng JAMA. Dưới đây là những điều bạn cần biết về amiđan – và điều nên làm nếu chúng gây ra vấn đề.

Amiđan là gì

Amidan là một phần trong hệ bạch huyết, giúp đối phó với nhiễm khuẩn. Vì chúng nằm ở phía sau họng, amidan thường là hàng rào đầu tiên phòng vệ mầm bệnh chẳng hạn virut và vi khuẩn xâm nhập cơ thể qua mũi hoặc miệng. Tính chất của amidan có thể khiến ‘bẫy’ và ngừa vi khuẩn xâm nhập sâu vào cơ thể cũng như báo động hệ miễn dịch để sản xinh kháng thể khi có tác nhân xâm nhập.

Nhưng khi amidan làm việc quá sức, chúng cũng sẽ bị nhiễm khuẩn, gây sưng và khó chịu. Đó là bệnh viêm amidan thường do dị ứng, vi khuẩn hoặc virut như streptococcus hoặc Epstein-Barr, bạn sẽ cảm nhận thấy vấn đề vì đằng sau họng đau và rát. Tuy nhiên, amidan cũng có thể tham gia vào một số vấn đề sức khỏe, trong đó có những vấn đề sau:

1. Hơi thở hôi

Theo kết quả của Viện y khoa Hoa Kỳ, một nửa dân số thế giới bị bệnh hôi miệng. Trong khi 90% các trường hợp do các vấn đề từ răng miệng như vệ sinh kém hoặc lưu chuyển nước bọt, có khả năng hơi thở hôi do sỏi amidan, còn gọi là viêm amidan. Sỏi amidan hình thành khi những mảnh vụn mắc lại ở amidan bị canxi hóa. Amiđan có đầy ngõ ngách để vi khuẩn, tế bào chết, và chất nhầy tắc lại. Những vật liệu mắc lại sau đó hình thành các mảnh vụn, tích tụ lại thành các vật chất trắng. Viêm amidan thường chứa các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi dẫn đến hơi thở hôi. Cách điều trị là gì? Vệ sinh răng miệng tốt chẳng hạn chải răng và súc miệng với chất khử trùng có thể giúp đánh bật các mảnh vụn bị mắc kẹt.

 

2. Đau khi nuốt

Trong khi sỏi amidan thường nhỏ và không gây ra khó chịu, khi quá trình canxi hóa làm chúng trở nên lớn, chúng thường gây đau khi nuốt. Chúng như viên sỏi cứng, đóng vai trò như vật ngoại lai và gây ra khó chịu cục bộ. Khi bạn nuốt, cảm giác như bị châm đinh vào họng. Nếu bạn có triệu chứng như vậy và không bị dị ứng hay bị virus, có thể bạn có sỏi amidan lớn. Đôi khi bạn có thể tự làm bật sỏi amidan bằng cách súc miệng mạnh nước muối hoặc thậm chí là ho. Tuy nhiên, viêm amidan to có thể cần đến khám chuyên gia tai mũi họng để thảo luận các lựa chọn cắt bỏ.

3. Ngáy

Theo Viện tai mũi họng Hoa Kỳ, amidan to có thể là nguyên nhân gây ngáy. Khi đó, kích cỡ amidan can thiệp vào lưu thông khí. Mặc dù ngáy có thể phiền phức, nó không hẳn là triệu chứng có hại. (trừ khi bạn cần phải ngủ 8 tiếng) và trừ khi nó đi kèm với hội chứng ngưng thờ khi ngủ.

Trong khi amidan to thường gây ngáy ở trẻ em, 4 trên 100 nam trung niên và 2 trên 100 nữ trung niên bị ngừng thở tắc nghẽn khi ngủ có thể do amidan to. Amidan to có thể do tình trạng bẩm sinh hoặc nhiễm khuẩn tái phát hay các yếu tố khác. Nếu triệu chứng nặng, nên cắt bỏ amidan. Đó là phương án cuối cùng nhưng là cách điều trị phổ biến nhất của ngáy vì mọi người sẽ không muốn thở bằng thiết bị xâm nhập (C-PAP) mọi đêm để giữ đường thở mở.

Vậy có nên cắt amidan?

Phẫu thuật cắt amidan là một thủ thuật tiêu chuẩn được thực hiện bởi bác sĩ tai mũi họng và thường bao gồm phần vòm họng – miếng mô ở phía sau khoang mũi và liên quan đến amidan. Nhưng tỉ lệ phẫu thuật cắt amidan đang giảm.

Trng khi một số nghiên cứu cho thấy lợi ích khiêm tốn của phẫu thuật đối với trẻ bị các vấn đề amidan tái phát, phẫu thuật cho thấy kết quả không giống nhau ở người lớn. Phẫu thuật cắt amidan nên là lựa chọn điều trị cuối cùng vì có thể có biến chứng khi phẫu thuật. Thêm vào đó, phẫu thuật không phải lúc nào cũng là giải pháp đảm bảo cho vấn đề sức khỏe. Nếu bạn đang có vấn đề về amidan. Hãy tìm đến bác sĩ tai mũi họng được chứng nhận và sẵn sàng đưa ra lựa chọn điều trị không phẫu thuật đầu tiên.

Ngọc Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Womenshealthmag
Bình luận
Tin mới
  • 13/10/2026

    Bí quyết phòng ngừa đột quỵ ở người cao tuổi khi trời lạnh

    Khi thời tiết chuyển lạnh và nhiệt độ giảm sâu, nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi tăng cao đáng kể, trở thành mối lo ngại hàng đầu của nhiều gia đình. Tình trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng mà còn dễ để lại những di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Nhằm giúp mọi người chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sớm và các biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả trong mùa đông.

  • 13/10/2026

    Nguy cơ khi hiến tế bào gốc từ máu và tủy xương bạn cần biết

    Hiến tặng tế bào gốc tủy xương đòi hỏi phải đồng ý cho phép lấy tế bào gốc từ máu hoặc tủy xương của bạn để truyền cho người khác. Quá trình này được gọi là cấy ghép tế bào gốc, cấy ghép tủy xương hoặc cấy ghép tế bào gốc tạo máu. Cùng tìm hiểu về quy trình và những nguy cơ bạn có thể gặp phải khi hiến tế bào gốc qua bài viết sau!

  • 12/10/2026

    Chăm sóc và phục hồi làn da bị cước, nẻ gót tay chân ở trẻ nhỏ

    Mùa đông tới mang theo không khí khô lạnh khiến làn da vốn mỏng manh của trẻ nhỏ phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe. Hiện tượng nẻ gót, bong tróc hay cước tay chân ở trẻ nhỏ là nỗi trăn trở hàng đầu của nhiều bậc phụ huynh. Những vết bong nẻ không chỉ làm bé đau rát, ngứa ngáy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc nhận biết rõ nguyên nhân, dấu hiệu và nắm chắc quy trình chăm sóc da chuẩn khoa học sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ toàn diện cho bé trong những ngày giá rét.

  • 12/10/2026

    Cách giúp đậu dễ ​​tiêu hóa hơn

    Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.

  • 11/10/2026

    Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

    Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

  • 11/10/2026

    Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.

  • 10/10/2026

    5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

    Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.

Xem thêm