Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

3 vấn đề sức khỏe do amidan là thủ phạm

Amiđan là hai khối tròn nhô lên ở đằng sau họng. Các vấn đề đối với amiđan khá phổ biến. Gần 300.000 người trên 15 tuổi cắt amiđan hằng năm, theo nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Phẫu thuật đầu và cổ - Tai mũi họng JAMA. Dưới đây là những điều bạn cần biết về amiđan – và điều nên làm nếu chúng gây ra vấn đề.

Amiđan là gì

Amidan là một phần trong hệ bạch huyết, giúp đối phó với nhiễm khuẩn. Vì chúng nằm ở phía sau họng, amidan thường là hàng rào đầu tiên phòng vệ mầm bệnh chẳng hạn virut và vi khuẩn xâm nhập cơ thể qua mũi hoặc miệng. Tính chất của amidan có thể khiến ‘bẫy’ và ngừa vi khuẩn xâm nhập sâu vào cơ thể cũng như báo động hệ miễn dịch để sản xinh kháng thể khi có tác nhân xâm nhập.

Nhưng khi amidan làm việc quá sức, chúng cũng sẽ bị nhiễm khuẩn, gây sưng và khó chịu. Đó là bệnh viêm amidan thường do dị ứng, vi khuẩn hoặc virut như streptococcus hoặc Epstein-Barr, bạn sẽ cảm nhận thấy vấn đề vì đằng sau họng đau và rát. Tuy nhiên, amidan cũng có thể tham gia vào một số vấn đề sức khỏe, trong đó có những vấn đề sau:

1. Hơi thở hôi

Theo kết quả của Viện y khoa Hoa Kỳ, một nửa dân số thế giới bị bệnh hôi miệng. Trong khi 90% các trường hợp do các vấn đề từ răng miệng như vệ sinh kém hoặc lưu chuyển nước bọt, có khả năng hơi thở hôi do sỏi amidan, còn gọi là viêm amidan. Sỏi amidan hình thành khi những mảnh vụn mắc lại ở amidan bị canxi hóa. Amiđan có đầy ngõ ngách để vi khuẩn, tế bào chết, và chất nhầy tắc lại. Những vật liệu mắc lại sau đó hình thành các mảnh vụn, tích tụ lại thành các vật chất trắng. Viêm amidan thường chứa các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi dẫn đến hơi thở hôi. Cách điều trị là gì? Vệ sinh răng miệng tốt chẳng hạn chải răng và súc miệng với chất khử trùng có thể giúp đánh bật các mảnh vụn bị mắc kẹt.

 

2. Đau khi nuốt

Trong khi sỏi amidan thường nhỏ và không gây ra khó chịu, khi quá trình canxi hóa làm chúng trở nên lớn, chúng thường gây đau khi nuốt. Chúng như viên sỏi cứng, đóng vai trò như vật ngoại lai và gây ra khó chịu cục bộ. Khi bạn nuốt, cảm giác như bị châm đinh vào họng. Nếu bạn có triệu chứng như vậy và không bị dị ứng hay bị virus, có thể bạn có sỏi amidan lớn. Đôi khi bạn có thể tự làm bật sỏi amidan bằng cách súc miệng mạnh nước muối hoặc thậm chí là ho. Tuy nhiên, viêm amidan to có thể cần đến khám chuyên gia tai mũi họng để thảo luận các lựa chọn cắt bỏ.

3. Ngáy

Theo Viện tai mũi họng Hoa Kỳ, amidan to có thể là nguyên nhân gây ngáy. Khi đó, kích cỡ amidan can thiệp vào lưu thông khí. Mặc dù ngáy có thể phiền phức, nó không hẳn là triệu chứng có hại. (trừ khi bạn cần phải ngủ 8 tiếng) và trừ khi nó đi kèm với hội chứng ngưng thờ khi ngủ.

Trong khi amidan to thường gây ngáy ở trẻ em, 4 trên 100 nam trung niên và 2 trên 100 nữ trung niên bị ngừng thở tắc nghẽn khi ngủ có thể do amidan to. Amidan to có thể do tình trạng bẩm sinh hoặc nhiễm khuẩn tái phát hay các yếu tố khác. Nếu triệu chứng nặng, nên cắt bỏ amidan. Đó là phương án cuối cùng nhưng là cách điều trị phổ biến nhất của ngáy vì mọi người sẽ không muốn thở bằng thiết bị xâm nhập (C-PAP) mọi đêm để giữ đường thở mở.

Vậy có nên cắt amidan?

Phẫu thuật cắt amidan là một thủ thuật tiêu chuẩn được thực hiện bởi bác sĩ tai mũi họng và thường bao gồm phần vòm họng – miếng mô ở phía sau khoang mũi và liên quan đến amidan. Nhưng tỉ lệ phẫu thuật cắt amidan đang giảm.

Trng khi một số nghiên cứu cho thấy lợi ích khiêm tốn của phẫu thuật đối với trẻ bị các vấn đề amidan tái phát, phẫu thuật cho thấy kết quả không giống nhau ở người lớn. Phẫu thuật cắt amidan nên là lựa chọn điều trị cuối cùng vì có thể có biến chứng khi phẫu thuật. Thêm vào đó, phẫu thuật không phải lúc nào cũng là giải pháp đảm bảo cho vấn đề sức khỏe. Nếu bạn đang có vấn đề về amidan. Hãy tìm đến bác sĩ tai mũi họng được chứng nhận và sẵn sàng đưa ra lựa chọn điều trị không phẫu thuật đầu tiên.

Ngọc Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Womenshealthmag
Bình luận
Tin mới
  • 04/06/2026

    Bữa sáng với trứng luộc và cà phê có giúp giảm cân?

    Trứng luộc và cà phê là bữa sáng quen thuộc trong thực đơn giảm cân nhờ cảm giác gọn nhẹ, ít calo, tiện lợi. Tuy nhiên, liệu bộ đôi này có thực sự giúp kiểm soát cân nặng hiệu quả hay không?

  • 04/06/2026

    Đồng hành cùng con trên phổ tự kỷ: Nhận thức đúng để yêu thương và phát triển

    Dù nhận thức về Rối loạn phổ tự kỷ (ASD) đang ngày càng lan tỏa, nhưng xã hội vẫn tồn tại nhiều định kiến và sự kỳ thị với trẻ tự kỷ. Để xây dựng môi trường sống công bằng và giúp trẻ tự kỷ phát huy tiềm năng, việc thấu hiểu đúng bản chất là vô cùng cần thiết. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ đồng hành cùng gia đình thông qua việc cung cấp cái nhìn toàn diện và các giải pháp thiết thực để trẻ tự tin hòa nhập cộng đồng.

  • 03/06/2026

    Cách ăn xoài giúp da sáng, mắt khỏe vào mùa hè

    Xoài là loại trái cây quen thuộc của mùa hè với vị ngọt thơm, lượng vitamin phong phú. Không chỉ giúp cơ thể bổ sung năng lượng trong ngày nóng, xoài còn chứa nhiều dưỡng chất liên quan đến sức khỏe làn da và đôi mắt.

  • 03/06/2026

    6 tác dụng phụ tiềm ẩn khi dùng melatonin mỗi ngày

    Thuốc bổ sung melatonin được sử dụng rộng rãi như một loại thuốc hỗ trợ giấc ngủ, nhưng chúng có thể gây đau đầu, chóng mặt và buồn nôn. Mặc dù melatonin nhìn chung được coi là an toàn, nhưng dùng quá liều có thể dẫn đến các tác dụng phụ không mong muốn.

  • 02/06/2026

    Uống cà phê tác động như thế nào đến cơ bắp?

    Không chỉ là thức uống khởi đầu ngày mới quen thuộc, cà phê còn mang lại những lợi ích bất ngờ đối với cơ bắp.

  • 02/06/2026

    Giải mã hệ sinh thái vi sinh vật khoang miệng

    Chúng ta thường nghe nhiều về hệ vi sinh đường ruột, nhưng ít ai biết rằng trong khoang miệng cũng tồn tại một "hệ sinh thái" phức tạp không kém.

  • 01/06/2026

    Chuyên gia chỉ ra 6 sai lầm phổ biến khi dùng dầu ăn

    Có một số sai lầm khi sử dụng dầu ăn như thói quen chỉ dùng lâu dài một loại dầu để nấu ăn, chế biến thực phẩm cho gia đình. Tìm hiểu 6 sai lầm phổ biến có thể gây hại cho sức khỏe mà nhiều người mắc phải.

  • 31/05/2026

    Hai thời điểm uống nước ép lựu tốt cho sức khỏe nhất

    Nước ép lựu rất giàu chất chống oxy hóa và các hợp chất thực vật hỗ trợ sức khỏe tim mạch và tuần hoàn máu. Vậy uống nước ép lựu vào thời điểm nào tốt cho sức khỏe nhất?

Xem thêm