Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

3 vấn đề sức khỏe do amidan là thủ phạm

Amiđan là hai khối tròn nhô lên ở đằng sau họng. Các vấn đề đối với amiđan khá phổ biến. Gần 300.000 người trên 15 tuổi cắt amiđan hằng năm, theo nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Phẫu thuật đầu và cổ - Tai mũi họng JAMA. Dưới đây là những điều bạn cần biết về amiđan – và điều nên làm nếu chúng gây ra vấn đề.

Amiđan là gì

Amidan là một phần trong hệ bạch huyết, giúp đối phó với nhiễm khuẩn. Vì chúng nằm ở phía sau họng, amidan thường là hàng rào đầu tiên phòng vệ mầm bệnh chẳng hạn virut và vi khuẩn xâm nhập cơ thể qua mũi hoặc miệng. Tính chất của amidan có thể khiến ‘bẫy’ và ngừa vi khuẩn xâm nhập sâu vào cơ thể cũng như báo động hệ miễn dịch để sản xinh kháng thể khi có tác nhân xâm nhập.

Nhưng khi amidan làm việc quá sức, chúng cũng sẽ bị nhiễm khuẩn, gây sưng và khó chịu. Đó là bệnh viêm amidan thường do dị ứng, vi khuẩn hoặc virut như streptococcus hoặc Epstein-Barr, bạn sẽ cảm nhận thấy vấn đề vì đằng sau họng đau và rát. Tuy nhiên, amidan cũng có thể tham gia vào một số vấn đề sức khỏe, trong đó có những vấn đề sau:

1. Hơi thở hôi

Theo kết quả của Viện y khoa Hoa Kỳ, một nửa dân số thế giới bị bệnh hôi miệng. Trong khi 90% các trường hợp do các vấn đề từ răng miệng như vệ sinh kém hoặc lưu chuyển nước bọt, có khả năng hơi thở hôi do sỏi amidan, còn gọi là viêm amidan. Sỏi amidan hình thành khi những mảnh vụn mắc lại ở amidan bị canxi hóa. Amiđan có đầy ngõ ngách để vi khuẩn, tế bào chết, và chất nhầy tắc lại. Những vật liệu mắc lại sau đó hình thành các mảnh vụn, tích tụ lại thành các vật chất trắng. Viêm amidan thường chứa các hợp chất lưu huỳnh dễ bay hơi dẫn đến hơi thở hôi. Cách điều trị là gì? Vệ sinh răng miệng tốt chẳng hạn chải răng và súc miệng với chất khử trùng có thể giúp đánh bật các mảnh vụn bị mắc kẹt.

 

2. Đau khi nuốt

Trong khi sỏi amidan thường nhỏ và không gây ra khó chịu, khi quá trình canxi hóa làm chúng trở nên lớn, chúng thường gây đau khi nuốt. Chúng như viên sỏi cứng, đóng vai trò như vật ngoại lai và gây ra khó chịu cục bộ. Khi bạn nuốt, cảm giác như bị châm đinh vào họng. Nếu bạn có triệu chứng như vậy và không bị dị ứng hay bị virus, có thể bạn có sỏi amidan lớn. Đôi khi bạn có thể tự làm bật sỏi amidan bằng cách súc miệng mạnh nước muối hoặc thậm chí là ho. Tuy nhiên, viêm amidan to có thể cần đến khám chuyên gia tai mũi họng để thảo luận các lựa chọn cắt bỏ.

3. Ngáy

Theo Viện tai mũi họng Hoa Kỳ, amidan to có thể là nguyên nhân gây ngáy. Khi đó, kích cỡ amidan can thiệp vào lưu thông khí. Mặc dù ngáy có thể phiền phức, nó không hẳn là triệu chứng có hại. (trừ khi bạn cần phải ngủ 8 tiếng) và trừ khi nó đi kèm với hội chứng ngưng thờ khi ngủ.

Trong khi amidan to thường gây ngáy ở trẻ em, 4 trên 100 nam trung niên và 2 trên 100 nữ trung niên bị ngừng thở tắc nghẽn khi ngủ có thể do amidan to. Amidan to có thể do tình trạng bẩm sinh hoặc nhiễm khuẩn tái phát hay các yếu tố khác. Nếu triệu chứng nặng, nên cắt bỏ amidan. Đó là phương án cuối cùng nhưng là cách điều trị phổ biến nhất của ngáy vì mọi người sẽ không muốn thở bằng thiết bị xâm nhập (C-PAP) mọi đêm để giữ đường thở mở.

Vậy có nên cắt amidan?

Phẫu thuật cắt amidan là một thủ thuật tiêu chuẩn được thực hiện bởi bác sĩ tai mũi họng và thường bao gồm phần vòm họng – miếng mô ở phía sau khoang mũi và liên quan đến amidan. Nhưng tỉ lệ phẫu thuật cắt amidan đang giảm.

Trng khi một số nghiên cứu cho thấy lợi ích khiêm tốn của phẫu thuật đối với trẻ bị các vấn đề amidan tái phát, phẫu thuật cho thấy kết quả không giống nhau ở người lớn. Phẫu thuật cắt amidan nên là lựa chọn điều trị cuối cùng vì có thể có biến chứng khi phẫu thuật. Thêm vào đó, phẫu thuật không phải lúc nào cũng là giải pháp đảm bảo cho vấn đề sức khỏe. Nếu bạn đang có vấn đề về amidan. Hãy tìm đến bác sĩ tai mũi họng được chứng nhận và sẵn sàng đưa ra lựa chọn điều trị không phẫu thuật đầu tiên.

Ngọc Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Womenshealthmag
Bình luận
Tin mới
  • 16/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đúng cách khi gặp người bị sốc nhiệt mùa hè

    Mùa hè với những đợt nắng nóng gay gắt luôn mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe, trong đó sốc nhiệt (say nắng) là tình trạng cấp cứu nguy hiểm nhất. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với những biến chứng nặng nề. Để giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân và những người thân yêu, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin được chia sẻ những thông tin hữu ích và các bước xử trí đúng cách ngay sau đây.

  • 15/08/2026

    68% lao động ngoài trời đau mỏi, một phần ba bị lo âu

    68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ - xương - khớp sau mỗi ngày làm việc, 33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng, theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.

  • 15/08/2026

    33 triệu lao động phi chính thức trước sức ép của biến đổi khí hậu

    Có tới 95,4% lao động tự do ngoài trời được khảo sát phải làm việc dưới nắng nóng, nhưng chỉ 19,1% có thể ngừng việc khi nhiệt độ gay gắt. Biến đổi khí hậu đang tạo sức ép kép lên sức khỏe và sinh kế của một lực lượng lao động lớn, trong khi cơ chế bảo vệ vẫn còn những khoảng trống.

  • 15/08/2026

    5 sai lầm hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục

    Mùa hè đến mang theo tiếng gọi của biển xanh và những chuyến đi nghỉ dưỡng tuyệt vời. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm làn da phải đối mặt với thử thách từ ánh nắng mặt trời gay gắt, gió biển và nước muối mặn, dẫn đến tình trạng đen sạm, bỏng rát hay kích ứng da. Nhằm giúp bạn bảo vệ làn da trọn vẹn trong kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về 5 sai lầm phổ biến nhất hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục ngay dưới đây.

  • 14/08/2026

    Vì sao người trên 50 tuổi ăn càng ít vẫn khó giảm cân?

    Không ít người trên 50 tuổi than phiền rằng ăn ít hơn nhưng không giảm cân, thậm chí vòng bụng còn tăng. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở lượng thức ăn, mà còn liên quan đến những thay đổi tự nhiên của quá trình lão hóa và mức độ hoạt động thể lực.

  • 14/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

  • 14/08/2026

    DINH DƯỠNG LÂM SÀNG ĐÃ TRỞ THÀNH MỘT GIẢI PHÁP THIẾT YẾU TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH NHIỄM TRÙNG

    Ngày 8/8/2026, tại Nha Trang, Hội Dinh dưỡng Việt Nam phối hợp cùng Viện Pasteur Nha trang và Hội Quân dân Y đã tổ chức Hội thảo khoa học Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế khu vực miền Trung và Tây Nguyên 2026 với chủ đề “Dinh dưỡng hợp lý với bệnh nhiễm trùng” với sự tham gia của hơn 150 nhà khoa học, các giáo sư, tiến sỹ, bác sỹ chuyên ngành dinh dưỡng, ngành truyền nhiễm, đại diện cơ sở đào tạo y học, các bệnh viện khu vực miền Trung và Tây Nguyê

  • 14/08/2026

    Việc xì hơi thường xuyên thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột của bạn như thế nào?

    Xì hơi là một phần bình thường của quá trình tiêu hóa. Hầu hết các trường hợp xì hơi thường xuyên đều liên quan đến thức ăn hoặc thói quen ăn uống. Nhưng nếu tần suất xì hơi đột nhiên thay đổi hoặc đi kèm với các triệu chứng khác, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiêu hóa tiềm ẩn.

Xem thêm