Vai trò của men vi sinh trong điều trị tiêu chảy cấp

Khi hệ vi sinh ruột bị rối loạn thì không chỉ hệ tiêu hóa bị ảnh hưởng mà cơ thể cũng dễ gặp phải nhiều bệnh lý khác nhau, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của mỗi người.

Hiểu rõ về hệ vi sinh đường ruột

Hệ vi sinh ở ruột không chỉ bao gồm các vi khuẩn (lợi, hại) mà còn có các loại nấm (saccharomyces boulardii, candida albicans…), virus và một số ký sinh trùng khác; chúng tác động qua lại lẫn nhau để tạo nên một tổng thể cân bằng duy trì sự ổn định ở ruột giúp đường tiêu hóa được khỏe mạnh.

Đặc biệt là các vi sinh vật này tham gia vào rất nhiều quá trình chuyển hóa và miễn dịch trong cơ thể thông qua các chất trung gian mà chúng tiết ra hàng ngày.

Hệ vi sinh ruột của chúng ta được hình thành sau khi sinh, tích tụ dần các loại vi sinh vật theo từng ngày để hoàn thiện. 

Nhiều nghiên cứu chứng minh rằng 3 năm đầu đời (1000 ngày sau sinh) rất quan trọng để tạo nên một hệ vi sinh ruột khỏe mạnh cho trẻ, sau thời gian này hệ vi sinh ruột gần như đã hoàn chỉnh. Vì vậy, chúng ta cần quan tâm đến việc thiết lập một hệ vi sinh ở ruột tốt cho trẻ, từ đó giúp trẻ có cơ thể khỏe mạnh và sức đề kháng tốt.

Sự hình thành và thay đổi hệ vi sinh vật ở ruột của trẻ em chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố; chẳng hạn được sinh ra bằng cách nào (sinh thường hay sinh mổ), được nuôi bằng sữa mẹ hay sữa công thức, chế độ ăn dặm, sử dụng kháng sinh nhiều hoặc kéo dài…

Khi trưởng thành, nhiều yếu tố tác động đến sự ổn định của hệ vi sinh ở ruột như tuổi tác, ăn uống ít hoặc kiêng khem, bệnh mạn tính, hệ miễn dịch suy giảm, uống nhiều thuốc (đặc biệt là kháng sinh), stress… khiến cho hệ vi sinh ruột bị tác động và suy yếu dần.

Ảnh hưởng của rối loạn hệ vi sinh đường ruột

Khi hệ vi sinh ruột bị rối loạn (tiếng Anh là Dysbiosis) nghĩa là có sự mất cân bằng giữa lợi khuẩn và hại khuẩn (thông thường là tăng số lượng vi khuẩn có hại), kèm theo sự biến mất của một số dòng vi khuẩn (đặc biệt là do dùng kháng sinh) làm mất cân bằng sinh thái tại ruột và gây ra tình trạng tiêu chảy, đau bụng, rối loạn tiêu hóa… 

Tuy nhiên, khi hệ vi sinh ruột bị rối loạn kéo dài không hồi phục sẽ góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý khác tại ruột như hội chứng ruột kích thích, viêm đại tràng hoặc bệnh toàn thân như béo phì, đái tháo đường, tim mạch, dị ứng, hen phế quản…

Xử lý bệnh tiêu chảy cấp – Vai trò của men vi sinh

Tiêu chảy cấp là tình trạng đi ngoài phân lỏng nhiều nước trên 3 lần một ngày và kéo dài dưới 14 ngày. Thông thường trẻ em dưới 5 tuổi sẽ dễ mắc tiêu chảy và tỷ lệ mắc tiêu chảy cao nhất là trẻ từ 6-24 tháng tuổi.

Cần ghi nhớ 4 điều quan trọng trong điều trị tiêu chảy cấp ở trẻ em: bù nước và bù điện giải, bổ sung kẽm, bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, và chỉ sử dụng kháng sinh khi cần thiết theo chỉ định của bác sĩ.

Tuy nhiên, trong tiêu chảy cấp luôn có kèm theo rối loạn hệ vi sinh tại ruột. Vì vậy, men vi sinh (probiotics) cũng được đóng một vai trò quan trọng trong hỗ trợ giúp rút ngắn thời gian tiêu chảy cũng như giảm các triệu chứng.

Bổ sung men vi sinh được xem là biện pháp điều trị hỗ trợ tiêu chảy cấp đã được chứng minh có hiệu quả.

Men vi sinh là các vi sinh vật sống khi bổ sung lượng vừa đủ sẽ mang lại những lợi ích cho cơ thể, đặc biệt hiệu quả trong các trường hợp có rối loạn hệ vi sinh ruột như tiêu chảy cấp.

Men vi sinh dạng nấm Saccharomyces boulardii CNCM I-745 do Biocodex (Pháp) sản xuất có tác dụng cân bằng và phục hồi lại hệ vi sinh ruột sau đợt tiêu chảy, đồng thời hạn chế được một số nguyên nhân tiêu chảy do vi khuẩn gây ra.

Hiện nay, men vi sinh Saccharomyces boulardii CNCM I-745 là một trong một trong số các loại probiotics (hoặc men vi sinh) được khuyến cáo với mức độ mạnh, dùng trong điều trị tiêu chảy cấp cho trẻ em và người lớn dựa trên nhiều nghiên cứu lâm sàng và thực tiễn điều trị. Gần đây nhất là nghiên cứu của Florez đăng trên tạp chí PLOS 2018, kết luận rằng khi phối hợp men vi sinh dạng nấm Saccharomyces boulardii với kẽm (Zn) sẽ mang đến hiệu quả vượt trội hơn các nhóm thuốc khác vì mang đến nhiều lợi ích cho bệnh nhân trong điều trị tiêu chảy cấp như rút ngắn thời gian tiêu chảy, giảm số lần đi tiêu và giảm lượng phân trong các lần đi tiêu cũng như ít tác dụng phụ và an toàn hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tiêu chảy cấp ở trẻ - Bác sĩ nhi khoa chỉ cách điều trị hiệu quả.