Phòng chống suy dinh dưỡng, thừa cân béo phì bằng sữa mẹ
Các nghiên cứu cho thấy, nếu trẻ bị suy dinh dưỡng từ lúc còn nhỏ thì trong tương lai dễ có nguy cơ thừa cân, béo phì, đái tháo đường, tim mạch...
Theo WHO/UNICEF (2016), nếu trẻ được bú mẹ từ lúc sinh đến 23 tháng tuổi thì hàng năm có thể cứu sống được 800 nghìn trẻ dưới 5 tuổi bị tử vong. Hiện nay, trên toàn cầu chỉ có khoảng 38% trẻ được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu. Ở Việt Nam, tỷ lệ nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn (NCBSM) trong 6 tháng đầu còn thấp, chiếm khoảng 20%.
Sữa mẹ phòng chống được suy dinh dưỡng và thừa cân béo phì, vì sao?
Như chúng ta biết nguyên nhân suy dinh dưỡng ở trẻ em chủ yếu là do thiếu dinh dưỡng và bệnh tật. Hậu quả thường ảnh hưởng đến phát triển thể chất, tâm vận động và trí thông minh của trẻ. Các nghiên cứu còn cho thấy, nếu trẻ bị suy dinh dưỡng từ lúc còn nhỏ thì trong tương lai dễ có nguy cơ thừa cân, béo phì, đái tháo đường, tim mạch...
NCBSM là một giải pháp quan trọng trong phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em vì: Sữa mẹ có đủ các chất dinh dưỡng đáp ứng được cho sự tăng trưởng và phát triển của trẻ; dễ tiêu hóa hấp thu phù hợp với hệ tiêu hóa và chức năng đào thải của thận; có các yếu tố chống nhiễm khuẩn làm giảm nguy cơ mắc bệnh và tử vong do nhiễm khuẩn nhất là tiêu chảy, viêm phổi...; có các acid béo không no thiết yếu, acid linoleic, acidliolenic, DHA, ARA giúp cho quá trình hoàn thiện não bộ, võng mạc và giúp cho trẻ phát triển tốt nhận thức và trí thông minh.Ngoài ra, NCBSM là một trong những biện pháp tránh thai có hiệu quả để bà mẹ có sức khỏe và thời gian chăm sóc con trong giai đoạn đầu đời, tiết kiệm được kinh tế cho gia đình.
Thừa cân, béo phì là tình trạng tích lũy mỡ trong cơ thể do sự mất cân bằng năng lượng, trong đó năng lượng đưa vào vượt quá năng lượng tiêu hao. Hậu quả của thừa cân, béo phì ở trẻ nhỏ thường ảnh hưởng đến tăng trưởng chiều cao và nguy cơ mắc các bệnh mạn tính khi trưởng thành.
Nuôi con bằng sữa mẹ cũng là giải pháp trong phòng chống thừa cân, béo phì, vì sữa mẹ có hàm lượng protein và muối phù hợp với trẻ nhỏ nhưng trong sữa bò hàm lượng protein và muối cao làm tăng áp lực thẩm thấu gây cảm giác khát, kích thích trẻ ăn nhiều. Bên cạnh đó, trẻ bú mẹ có thể tự điều chỉnh năng lượng đưa vào, kiểm soát được số lượng trẻ cần để đáp ứng nhu cầu khi đói, thông thường trẻ bú no thì tự nhả vú ra. Trái lại, ở trẻ bú bình (sữa nhân tạo) khó kiểm soát số lượng sữa theo nhu cầu, trẻ thường kết thúc bữa ăn theo số lượng sữa định sẵn. Trẻ bú mẹ có nồng độ insulin máu thấp hơn trẻ ăn sữa bò, giảm được tích mỡ. Sữa mẹ còn chứa nội tiết tố leptin (giảm thèm ăn), ghrelin (kích thích ăn), IGF1 tham gia điều chỉnh ăn uống cân bằng năng lượng bảo vệ trẻ không tăng cân quá mức trong hai năm đầu đời, giảm nguy cơ béo phì, đái tháo đường, tim mạch, rối loạn mỡ máu... khi trưởng thành.
Nuôi con bằng sữa mẹ giúp phòng chống suy dinh dưỡng.
Cách nuôi dưỡng hợp lý
Cho trẻ bú sớm trong vòng 1 giờ đầu sau đẻ
Ngay sau đẻ cho trẻ tiếp xúc da kề da, thực hiện cái ôm đầu tiên giúp cho sự gắn bó tình cảm mẹ con đồng thời ủ ấm cho con để tránh hạ thân nhiệt. Bú sớm sẽ tránh được hạ đường máu, trẻ bú được sữa non giúp đào thải phân su nhanh, đỡ vàng da và phòng chống nhiễm khuẩn.
Bú theo nhu cầu
Cho trẻ bú bất cứ khi nào trẻ muốn, không hạn chế thời gian và số lần cho bú. Khi trẻ bú đủ sữa thì tự nhả vú ra. Cho trẻ bú kiệt một bên vú rồi mới chuyển sang vú bên kia để trẻ nhận được sữa cuối giàu chất béo.
Bú hoàn toàn trong 6 tháng đầu (180 ngày)
Thời gian này trẻ chỉ bú mẹ mà không ăn thêm bất cứ một loại thức ăn, nước uống nào khác kể cả nước trắng vì sữa mẹ trong 6 tháng đầu đáp ứng đủ nhu cầu nước và các chất dinh dưỡng để trẻ phát triển bình thường, phòng chống nhiễm khuẩn.
Ăn bổ sung đúng cách
Ăn bổ sung (ăn sam, ăn dặm) là cho trẻ ăn thêm thức ăn khác cùng với bú mẹ và khi trẻ tròn 2 tuổi thì có thể thay thế sữa mẹ bằng thức ăn gia đình. Ăn bổ sung đúng cách là cho trẻ ăn đúng thời điểm, nên cho trẻ ăn bổ sung bắt đầu từ 6 tháng tuổi (180 ngày) trở lên, không ăn bổ sung quá sớm hoặc quá muộn vì sẽ ảnh hưởng đến tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe của trẻ.
Thức ăn cần đủ 4 nhóm bao gồm bột đường, đạm động vật hoặc đậu đỗ, rau củ quả và dầu mỡ. Cho trẻ ăn từ lỏng đến đặc, ăn từ ít đến nhiều để trẻ thích nghi dần với thức ăn. Chế biến món ăn phù hợp theo từng lứa tuổi giúp trẻ dễ nhai, dễ nuốt. Điều quan trọng là phải đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Bú kéo dài đến hai năm
Tiếp tục cho trẻ bú kéo dài đến 2 năm cùng với ăn bổ sung đúng cách làm giảm được nguy cơ suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Trẻ bú sữa mẹ giảm nguy cơ nhiễm trùng tai mũi họng.
-
Kim ngân hoa với các tác dụng chống viêm
Trong xu hướng tìm kiếm các hợp chất tự nhiên để hỗ trợ sức khỏe, Kim ngân hoa nổi lên như một nguyên liệu tiềm năng nhờ khả năng can thiệp vào các lộ trình tín hiệu liên quan đến stress oxy hóa và viêm.
-
Cách chăm sóc sức khỏe tâm thần hàng ngày cho phụ nữ bận rộn
Trong xã hội hiện đại, phụ nữ thường phải đối mặt với áp lực lớn khi vừa khẳng định sự nghiệp vừa gánh vác trách nhiệm gia đình, dễ dẫn đến tình trạng kiệt sức và bất ổn tâm lý. Nhằm giúp phái đẹp bảo vệ nền tảng tư duy và cảm xúc, Viện y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về việc xây dựng các thói quen lành mạnh mỗi ngày. Đây chính là giải pháp thiết thực để cải thiện chất lượng sống, đồng thời tạo nên "tấm khiên" vững chắc giúp chị em phụ nữ duy trì sự cân bằng và vượt qua những biến động trong cuộc sống
-
Các loại hạt giàu omega-3 và chất béo tốt cho sức khỏe
Các loại hạt giàu omega-3 và chất béo không bão hòa giúp cải thiện cholesterol máu, giảm viêm và bảo vệ thành mạch. Bổ sung hợp lý trong khẩu phần ăn hằng ngày có thể góp phần phòng ngừa bệnh tim mạch.
-
Sức khỏe phụ nữ Việt Nam: những vấn đề cần quan tâm
Sức khỏe phụ nữ là nền tảng quan trọng cho hạnh phúc gia đình và sự phát triển bền vững của xã hội. Người phụ nữ hiện đại không chỉ đảm đương vai trò kinh tế mà còn gánh vác trách nhiệm chăm sóc gia đình, điều này vô tình tạo ra những áp lực lớn lên cả thể chất lẫn tinh thần. Việc trang bị kiến thức về các vấn đề sức khỏe thường gặp là bước đi tiên quyết để chị em chủ động bảo vệ bản thân, nâng cao chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin chi tiết giúp chị em có cái nhìn tổng quan và khoa học nhất về vấn đề này.
-
Điều gì xảy ra với cơ thể nếu thường xuyên ăn tỏi sống?
Điều gì thực sự diễn ra bên trong cơ thể khi chúng ta kiên trì ăn tỏi sống mỗi ngày? Liệu thói quen này có phải là 'chìa khóa' giúp tăng cường miễn dịch và bảo vệ sức khỏe tim mạch không?
-
Bật mí những cách cải thiện miễn dịch đơn giản ngay tại nhà
Trong những năm gần đây, nhiều người Việt có xu hướng sử dụng các loại thực phẩm và thức uống có nguồn gốc tự nhiên nhằm hỗ trợ sức khỏe và tăng cường sức đề kháng, như mật ong chanh sả, trà gừng mật ong, trà sả, chanh muối, hoặc các loại trà thảo mộc túi lọc và đồ uống thảo mộc đóng chai.
-
Sức khỏe đường ruột: Chìa khóa của một hệ miễn dịch khỏe mạnh
Hệ tiêu hóa, đặc biệt là đường ruột, không chỉ đảm nhận vai trò tiêu hóa thức ăn mà còn là trung tâm của hơn 70% hệ miễn dịch của cơ thể. Được ví như “bộ não thứ hai”, đường ruột đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể, ảnh hưởng đến cả thể chất và tinh thần. Một hệ vi sinh đường ruột cân bằng giúp cơ thể hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả, chống lại các tác nhân gây bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống. Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá vai trò của sức khỏe đường ruột, mối liên hệ với hệ miễn dịch và các biện pháp thiết thực để duy trì đường ruột khỏe mạnh.
-
Trục gan – ruột – miễn dịch: Nền tảng sinh học của sức khỏe và vai trò hỗ trợ từ thảo mộc
Sự rối loạn của trục gan – ruột – miễn dịch không chỉ ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa mà còn liên quan đến nhiều bệnh mạn tính như gan nhiễm mỡ, đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch, rối loạn miễn dịch và một số bệnh thoái hóa thần kinh.
